Зборови кои се римуваат со "импотенција"
(Вкупно 5932):

импотенција(лат. impotentia) | немоќ, слабост, неспособност, опаднатост, папсаност; | полова немоќ.,

вирипотенција(лат. viripotentia) | машка сила, машка способност, машкост; | женска способност за стапување во брак., омнипотенција(лат. omnipotentia) | семоќност., пленипотенција(лат. plenipotentia) | неограничена моќ, апсолутна власт; | полномошно, акт со кој му се дава некому полномоштие., потенција(лат. potentia) | моќ, сила, способност за некоја дејност; | мед. способност за вршење на полов акт, способност за оплодување; | мат. израз што покажува колку пати некој број е помножен сам со себе, степен., препотенција(лат. praepotentia) | поголема сила, поголема власт, поголема способност, надмоќност; | дрскост, надуеност, вообразеност; | самоволие.,

апетенција(лат appetentia) | копнеж, ламтеж, нагон, склоност, стремеж за нешто, апстенција(лат abstent?o) | прав откажување од наследство, асистенција(лат assistentia) | помагање, помош, потпора, | присуство, егзистенција(лат. existentia) | постоење, опстанок; | начин на живеење, живот; | суштествување, реалност., инкомпетенција(лат. incompetentia) | ненадлежност, немеродавност, неповиканост. бесправност за вршење на нешто; | неспособност, недораснатост., инконзистенција(лат. inconsistentla) | непостојаност; | несогласност, противречност., интенција(лат. intentio) | намера, цел, стремеж, духовна насоченост кон нешто., интер митенција(лат. intermittere) | испрекинато настапување на некоја појава., коегзистенција(лат. coexistentia) | истовремено постоење, заедничко постоење, постоење на повеќе работи во исто време; | пол. постоење на држави со различни идеолошки и политички системи во исто време и нивна соработка., компетенција(лат. competentia) | способност, упатеност, подрачје во кое некој поседува знаења, искуство; | надлежност, делокруг, овластување на некоја установа или на некој човек, меродавност., конзистенција(лат. consistera) | цврстина, густина, поврзаност на составните делови; | фиг. постојаност, трајност., латенција(лат. latentia) | времето што поминува од мигот кога ќе почне да дејствува стимулот до моментот кога настанува одговорот, односно реакцијата на стимулот., перзистенција(лат. persistentio) | истрајност, непопустливост, постојаност, издржливост, тврдокорност, тврдоглавост., преегзистенција(лат. praeexistentia) | учење на некои стари филозофи според кое човечката душа постоела пред настанувањето на телото, пред раѓањето., резистенција(лат. resistentia) | отпор, противење, противставување; пасивна резистенција специфичен облик на политичка борба што се манифестира со сосем пасивен однос кон се што изредуваат властите; | одбрана; | во време на војна: секој отпор без оружје; | отпорност, издржливост., ренитенција(лат. renior) | отпор, непослушност, тврдоглавост., ретенција(лат. retentio) | задржување на туѓи работи, скратување на враќањето; | мед. задржување, запирање, застој (на пр., застој на урината поради болест на бубрезите, камен и сл.); | псих. способност за задржување на доживувањето по престанувањето на неговиот надворешен повод, така што, при подоцнежно слично доживување, тоа незабележливо повторно се јавува во свеста., сентенција(лат. sententia) | мудра поука со морална содржина, пословица, гнома; | мислење, суд, смисла, поим.,

агенција(лат agentia) | посредничка фирма што работи одредени работи за други фирми и за приватни лица, | установа што се занимава со собирање и ширење на вести (новински, разузнавачки и др), | претставништво на фирма, адолесценција(лат adolescente) | периодот од почетокот на пубертетот до настапувањето на зрелоста, адхеренција(лат adhaerentio) | привлекување, | сраснување, сраснатост, | припадност, наклоност, приврзаност, Ака Ларенција(лат Асса Larent?a) | мит во староримската митологија жена на пастирот Фаустул Koja, заедно со мажот, ги спасила и ги одгледала Ромул и Рем (кои, според легендата, ги доела волчица), аквиесценција(лат aquiescentia) | смирување, акциденција(лат accidentia) | она што е небитно во нешто, што е променливо или случајно, а што би можело да биде и поинаку, без да се промени суштината на нештото, | споредна работа, споредна, случајна заработка, алкалесценција(лат alcalescent?o) | хем преовладување на некоја алкалија, развивање на алкалија што испарува брзо, т е на амонијак, амбиваленција(лат ambo, valere) | псих двојна вредност, истовремена појава на спротивни чувства (на пр, љубов и омраза) кон иста личност, аменција(лат amentia) | мед лудило,, апстиненција(лат abst?nent?a) | трезвеност, воздржливост, воздржување (од алкохолни пијалаци, тутун, полово општење идр), асценденција(лат ascendentia) | сродство по нагорна роднинска линија (татко, дедо, прадедо итн), аудиенција(лат. audientia) | официјален прием; | прав сослушување; б) судска седница, судско заседание., афлуенција(лат affluentia) | придоаѓање, трупање, намножување, | изобилие богатство, валенција(лат. valentia) | вредност, важност; | хем. број што покажува колку атоми на водородот се способни да се спојат или да го истиснат атомот на односниот хемиски елемент; валентноста на хемиските елементи се одредува со електронската структура на атомот и со бројот на неговите надворешни електрони., ванилоквенција(лат. vaniloquentia) | фалбаџиство, празен говор, дрдорење., вехеменција(лат. vehementia) | жестина, бујност, необузданост., виноленција(лат. vinolentia) | пијанство, пијана состојба; | склоност кон пиење., виоленција(лат. violentia) | силина, жестина; | грубост, насилност., вирилесценција(лат. virilescentia) | зоол. појавување на машки особини кај женски животни на старост, особено кај птиците., вируленција(лат. virulentio) | отровност, заразност, штетност; способност на заразните микроорганизми да предизвикаат болест; | злоба, пакост., гравеоленција(лат. grave, olere) | силен, тежок, одвратен мирис, реа, смрдеа., декаденција(лат. decadere) | опаѓање, назадување, пропаѓање на позитивните особини; | лит. опаѓање на книжевните вредности или квалитети по раздобја на големи постигања чии декадентни обележја се слободното сфаќање на формата, недостигот на општествено значајни теми, интересирањето за необичното итн., деликвенција, делинквенција, деменција(лат. dementia) | мед. лудило;, десценденција(лат. descendentia) | сродство по надолна линија, потомство, потомци; | наука за еволуцијата на живите суштества; теорија според која сите живи суштества потекнуваат од еден праоблик на живот., дециденција(лат. decidere падне/паѓа) | пад, опаѓање, назадување во поглед на имотната состојба; | попуштање (на пр., на температура при болест)., дивергенција(лат. divergere) | биол. појава на различни особини при развитокот на некој вид животни или растенија; | мат. број што го карактеризира разминување на векторите, т. е. менување на векторниот млаз во секоја точка од векторното поле; | линг. разбивање на еден звук од говорот во текот на неговиот развиток на неколку звуци; | опг. растурање на светлосните зраци; | несогласување, разминување во мислењата, противставеност., дилигенција(лат diligentia) | внимателност, уредност, ревност., дисенција(лат. dissentio) | разлика во мислењето; | раздор, неслога., дисиденција(лат. dissidentia) | расцеп, раздор, неслога; | различност во мислењето, особено во религиозното мислење., диференција(лат. differentia) | разлика, различност; | мат. разлика, дел за кој некоја големина е поголема или помала од друга големина; | вишок, кусок, дефицит; | несогласица, несогласување., дифлуенција(лат. diffluere) | разлевање, распаѓање, растворање., евиденција(лат. evidens) | очевидност, очигледност; | прав. на суд: установена состојба на фактите; | попис, водење во попис; контрола., еквиполенција(лат. aequipollentia) | еднаква важност, еднакво значење; | еднаква вредност., екселенција(лат. excellentia) | титула на личност на многу висока положба во власта., елоквенција(лат. eloquentia) | говорничка вештина, сила на изразувањето; 2 речовитост, слаткоречивост., емергенција(лат. emergere ce појавува) | случај, неочекуван настан; | тешка положба, заплет, вонредна состојба, голема неволја, опасност, критично раздобје; | фил. спонтано појавување на нов степен на развојот; | бот. израсток на растителните органи (на пр., трн)., еминенција(лат. eminentia) | она што се издвојува како подобро од другото, истакнатост, возвишеност; | како титула: превозвишеност, есенција(лат. essentia) | суштина, главна содржина; | најважниот составен дел од дрогите добиен со дестилација; | екстракт од овошје и од други плодови; | миризливо масло што се добива од растенијата со дестилација., ефициенција(лат. efficientio) | дејствување, дејност, моќ, резултат, ефект., ефлоресценција(лат. efflorescere процвета/процветува) | фин површински слој на рудите (потекнува од сопствените водени раствори на одделни руди); | мед. вид кожна болест (сипаница); меурче, струп, гребеница; | бот. цвет, цветање воопшто., иксоленција(лат. insolentia) | безобразност, непристојност, дрскост; | пркос надуеност; | претераност, преценување на својата личност., иманенција(лат. immanentia) | постоење во нешто, останување во нешто, битно припаѓање на нешто., импертиненција(лат. impertinentio) | непристојност, дрскост, безобразност., инвенција(лат. inventio) | досетливост; пронаоѓачки талент; фантазија, творечка фантазија; способност за пронаоѓање; | пронајдок, откритие., ингеренција(лат. ingerentia) | мешање во нешто, влијаење, надзор над нешто; | посредување во некоја работа; учество во нешто., индигенција(лат. indigentia) | немаштија, скудност, сиромаштија., индиференција(лат. indifferentia) | рамнодушност, бесчувственост, ладнокрвност, незаинтересираност., индоленција(лат. indolentia) | мрзливост, немарност, рамнодушност кон работата, тромавост, пасивност; | бесчувственост за болка; индолентност., индулгенција(лат. indulgentia) | попустливост, благост, милостивост; проштавање; | геол. проштавање на гревовите; повелба за проштавање на гревовите (направени и идни) што ја издавала за пари католичката црква од името на папата; трговијата со индулгенции била извор на богатење на католичката црква и на нејзините свештеници; забраната на индулгенциите била едно од главните барања на реформацијата; | псих. секое ослободување на личноста од психолошките оптоварувања., инконвениенција(лат. inconvenientia) | несогласност, несличност, несовпаѓање; | непогодност, неудобност., инконгруенција(лат. incongruentia) | несогласност, несовпаѓање; | непогодност, неумесност; | неправилност, грешка., инконсеквенција(лат. inconsequentia) | недоследност; | противречност со себеси; | бесмисленост, непромисленост., инконтиненција(лат. incontinentia) | мед. невоздржливост, неможност болниот да се воздржи од изразување на извесни афекти (на пр., од непотребно плачење) или да ги задржи во себе екскрементите (урината и сл.)., инкохеренција(лат. inchohaerens) | неповрзаност, лабавост; | збунетост, недоследност., инсенесценција(лат. insenescentia) | нестареење, старечка свежина., инсолвенција(лат. insolventia) | трг. неспособност за плаќање, прекин на плаќањето на обврските., инсуфициенција(лат. insufficientia) | недостиг, недоволност, слабост, нецелосност, скудност; | неспособност; | мед. слаба сила, слаба работа на некој орган (особено на срцето)., интелегенција, интелигенција(лат. intelligent) | мн. назив за работниците кај кои преовладува умствената работа над физичката; | во дневниот говор: способност за снаоѓање во нови околности, способност за решавање на проблемите и за наогање на нови, приспособени реакции; проникливост, разбирање; остроумност, бистрина на умот, образованост, ученост, висока квалификуваност;, интервенција(лат. interventio) | воен упад, вооружено вмешување на една држава во внатрешниот живот на друга држава; | економска интервенција а) насилно вмешување на една или на повеќе земји во стопанскиот живот на друга земја; б) посегање на државата на стоковниот или на паричниот пазар во сопствената земја заради дејствување врз цените на стоката или врз курсот на валутата (стоковна, валутна интервенција); | воопшто: посредување, помагање, мешање, вплеткување во некоја работа, дејствување врз нешто., интерференција(лат. interferentia) | физ. заемно засилување, слабеење или поништување на брановите (звучни, светлосни, електрични) при нивното судирање; | пречки во телевизиски или радиоемисии поради мешање со емисии од други станици; | муз. акустична појава што настанува кога истовремено треперат два или повеќе звучни бранови;, интумесценција(лат. intumescentia) | мед. нормално или патолошко здебелување, оток на некој орган., инференција(лат. inferere наведе/наведу* ва) | процес на мислење (интелектуален чин) кога се преминува од една вистина на друга вистина која се смета за вистина поради својата врска со првата., инфлоресценција(лат. inflorescentia) | цветеж; | цветање, процветување, расцветување., инфлуенција(лат. influentia) | влијание; | мед. акутна болест проследена со покачена температура и со голема папсаност, грип; | физ. електрична инфлуенција појава кога некое ненаелектризирано тело ќе се наелектризира со негово внесување во полето на некое наелектризирано тело, а штом ќе се оддалечи од тоа поле, електрицитетот наполно исчезнува;, инхеренција(лат. inhaerentia) | природна и неразделна припадност, неразделност, битно припаѓање кон нешто, однос на својствата кон нивниот носител, акциденција спрема супстанцијата; | прав. останување на нешто, непопуштање, инциденција(лат. incidentia) | упаѓање, упад., иридесценција(лат. iridescentia) | прелевање во разни бои предизвикано од интерференција., ителегенција, јуриспруденција(лат. iurisprudentia) | правна наука, правна ученост; | начин на судско решавање, судска практика., каденција(лат. cadentia) | мелодиско и хармониско движење со кое се завршува некоја композиција, некоја нејзина одломка или одделна музичка мисла (музичка реченица, период); | вметнат оддел, обично слободно и виртуозно компониран, во концерт за солоинструменти; | подолг музички украс како крај на музичка арија., каренција(лат. carare нема) | недостиг, скудност., квинтесенција(лат. quinta essentia петта суштина) | фил. првобитно: етерот, што Аристотел го додал како петти кон четирите елементи (огнот, водата, воздухот и земјата), но кој, поради својата финост, важи како прв, најглавен елемент; | во алхемијата: главна материја за претворање на металите; | фиг. она што е најфино и најважно во нешто, суштина, срж, јадро, екстракт., коваленција(лат. со, valentia) | валенција во која една единица на валенцијата е идентична со еден заеднички пар електрони., коинциденција(лат. coincident?a) | геом. поклопување, совпаѓање; | фиг. истовремено случување, случајна истовременост, случајно совпаѓање, конвалесценција(лат. convalescentia) | закрепнување од болест, оздравување., конвениенција(лат. convenient) | пристојност, удобност, пријатност; | согласност, хармонија; | достоинство; | водење сметка и имање обѕири кон она што постои, што одговара на надворешните околности (положбата, звањето, имотот и др.); обѕир., конвенција(лат. conventio) | спогодба, договор меѓу две или повеќе држави со кој се регулираат нивните меѓусебни политички, економски, културни и др. односи., конвергенција(лат. convergentia) | сличност, сообразност на особините, стремеж кон иста цел; | биол. развиток на слични црти и слична градба на телото кај организми што се далеку едни од други по потеклото, но живеат во иста средина; | граница меѓу топлата и студената вода во океаните; | метеор. струење на воздух при кое во некое подрачје влегува повеќе воздух отколку што излегува; | мат. својство на некоја низа или ред да се стреми кон некоја конечна (гранична) вредност; својство на два правца да се состануваат во некоја точка; | фиг. стремеж кон иста цел., конгруенција(лат. congruentia) | грам. сложување на реченични делови по род, број, лице, падеж и др.; | мат. совпаѓање; | фиг. согласност, идентичност, совпаѓање (по обликот и по големината)., кондоленција(лат. condolentia) | сочувство, изразување на сочувство., конкуренција(лат. concrrentia) | соперништво, борба со некого заради постигнување на подобри резултати, натпреварување; | соперничка страна; | комп. кај микрософт-виндоус: метод на работа што овозможува едновремено извршување на неколку програми; ако две апликации истовремено се обидат да пристанат кон ист периферен уред, програмата и дава предност на една од нив и спречува да дојде до колизија., консеквенција(лат. consequent) | последица; | заклучок; | доследност, непоколебливост; | важност и значење на нешто (со оглед на последиците што можат да произлезат од него)., контингенција(лат. contingenta) | случајност, можност, евентуалност., контравенција(фр. contravention) | престап, прекршок; | воопшто: постапка спротивна на конвенцијата., конференција(лат. conferentia) | состанок, седница, собир на повеќе луѓе заради разгледување за некои прашања, советување и сл.; | совет, организација., конфиденција(лат. confidents) | доверба, доверливост; | доверливо соопштение; | самодоверба., конфлуенција(лат. confluentia) | соединување, сврзување, спој; | утока, слив на река; | врева, толпа, навалица, мешаница., кореспонденција(лат. correspondent) | допишување, преписка; трговско допишување; | збир на писмени пратки, писма; | согласност, совпаѓање. (на пр., во сфаќањето)., корпуленција(лат. corpulentia) | големина, полнота на телото., кохеренција(лат. cohaerentia) | врска, сврзаност, меѓусебна поврзаност, сраснатост., крменцијаунгарски златен дукат., лиценција(лат. licentia) | овластување за употреба на туѓ патентиран пронајдок; | дозвола, концесија за водење на некоја работа; | право на повластено искористување на нешто;, луминисценција(лат. lumen, luminis) | својство на тела што емитуваат светлина кога се изложени на дејство на зраци без да бидат самите загреани., магнилоквенција(лат. magnus голем, loqui зборува) | фалење, фалбаџиство., малеволенција(лат. malevolentia) | злонамерност, злоба, завист., насценција(лат. nascent?a) | раѓање, пораѓање; | настанување, настанок., обедиенција(лат. obedientia) | послушност, покорување, покорност, зависност., опалесценција(лат. opalescentia) | појава на прелевање на боите како кај опалот., опуленција(лат. opulentio) | изобилие, богатство; | луксуз, раскош, сјај., перманенција(лат. permanentia) | геол. непрекинато присуство на телото на Христос во причестувањето., пертиненција(лат. pertinentia) | припадност; | нешто споредно што му служи на нешто што е главно (на пр., златите се пертиненција на земјоделскиот имот); | она што спаѓа во доброто однесување, пристојност; | делокруг, надлежност., преваленција(лат. praevalentia) | надмоќност, превласт, претегнување., превенција(лат. praeventio) | спречување на нешто непожелно (болест, кривично дело и сл.), претходна, навремена заштита, преземање на претходни мерки; претпазливост, претпазна мерка; генерална превенција правно начело според кое сторителот на кривични дела го казнуваат со цел таа казна да влијае општовоспитно за другите членови на општеството заради одвраќање од кривични дела; специјална превенција правно начело според кое сторителот на кривично дело се казнува заради уништување на неговата општественоопасна дејност, заради одвраќање и спречување да не прави кривични дела., предевиденција, пределиквенција(лат. prae пред, delinquere згреши/згрешава) | прав. појава на вршење на кривично дело од страна на деца под 14-годишна возраст, спрема кои не можат да се применуваат воспитните мерки на безбедност пропишани со кривичниот закон., прееминенција(лат. praeeminentia) | предност, надмоќност, првенство (во чинот, во достоинството, во правото итн.)., преференција(лат. praeferentia) | предност, повластица, олеснување, претпоставување (на некого некому), давање на предност, поголема љубов, поголема наклоност (кон некого)., провениенција(лат. provenientia) | извор, потекло (на пр., на стока)., провиниенција, пруденција(лат. prudens мудар) | мудрост, разумност, разум; | предвидување; | искуство, знаење., пубесценција(лат. pubescentia) | полово зреење; | добивање на влакна на места каде што ги нема пред настапувањето на пубертетот., резиденција(лат. residentia) | место на постојано престојување, живеалиште, стан; | седиште на световен или црковен поглавар., рекрудесценција(лат. recrudescere повторно пламне/пламнува) | мед. повторно јавување на болест што била излекувана., реманенција(лат. remanere) | заостанато, преостанато количество, некаква содржина во нешто; | физ. способност за задржување на некое својство и по престанувањето на дејството на силата што го предизвикува нормално (на пр., траење на магнетизмот во некој метал и по престанувањето на дејството на магнетната сила)., реминисценција(лат. reminiscentia) | нејасно сеќавање; појава што наведува на сеќавање; одглас, спомен, споменување; | место во поетско или во музичко дело што е земено случајно, по сеќавање, од друг автор., ретиценција(лат. reticentia) | премолчување, затајување, преминување молкум преку нешто., референција(фр. reference) | податок за службувањето на некого, оцена, (добра или лоша) што може да послужи како препорака; | трг. препорака, сведоштво за платежната способност на некое претпријатие, установа и сл.; | во семиотиката: она што е означено или именувано со збор, знак или симбол; | извор на податоци, место, литература и сл. каде што можат да се најдат податоци за некоја тема, за некој човек, за некој настан и др. | (анг. cross-reference интерно упатување) | комп. можност кај некои програми за обработка на текст за автоматско генерирање на упатување на друг дел од истиот текст од типот: "видете на стр. 45"., секвенција(лат. sequi следи, придружува,) | она што доаѓа по нешто, што следува по нешто; | филм. најмала филмска заокружена целост, сцена, епизода; | муз. повторување на некој мотив на различни степени од скалата, во ист глас., солвенција(лат. solventia) | способност за плаќање на обврските, платежност., сомноленција(лат. somnus) | сонливост, дремливост., субвенција(лат. subventio) | помош, потпора (обично парична) што државата им ја дава на научна установа, на театар, на хуманитарна установа и др., супленција(лат. supplere додаде/додава, дополни/дополнува) | заменување на редовен наставник на час по предавање., тенденција(лат. tendentia) | стремеж; наклоност кон нешто, стремење; | склоност, правец на развитокот на некоја појава, насока, намера; | намера, цел, патоводна мисла во некое дело., трансценденција(лат. transscendentio) | пречекорување на границите на искуството, она што е неспознајно со искуството, она што е преку границата на искуството, што ги надминува сфаќањата на човекот, што се наоѓа надвор од границите на природниот свет и го минува подрачјето на човековата свест., турбуленција(лат. turbulentus) | виорење; неправилно, хаотично движење; | вознемиреност, немир, жестина, метеж; | разбрануваност, бура, врева., ургенција(лат. urgentia) | настојување да се изврши побрзо некоја работа, опомена, подбрзување, итност., флоресценција(лат. fiorescentia) | цутење, цут, време на цутењето., флуоресценција(фр. fluorine флуорит кај кој се јавува тоа својство) | својство на некои тела да светкаат додека на нив дејствуваат зраци од помала бранова должина, т. е. ултравиолетова светлина., фреквенција(лат. frequentia) | почесто повторување, зачестеност; | голема посетеност; | физ. број на треперења во секунда кај електричните бранови и сл.,

абонданција(лат abondantia) | изобилие, | фиг богатство на зборови, речовитост, абунданција(лат abundare обилува) | изобилие, богатство, | линг, ароганција, асекуранција(лат assecurantia) | осигурување (на пр, против пожар), асонанција(лат assonantia) | призвук, одглас, | поег украс што се состои од повторување на исти самогласки во повеќе зборови на еден или на повеќе стихови | поег нецелосна рима во која се римуваат само самогласки а не цели слогови, | муз еднаквост на тонски фигури во една музичка мисла, ваканција(лат. vacantia) | испразнетост, непополнетост, празно место (особено парохиско); | школски распуст; | судски одмор., гаранција(фр. garantie) | осигурување, сигурност., дискрепанција(лат. discrepantia) | несогласност, несоодветност, несразмерност, разлика; | разлика во мислењето, противречност., дисонанција(лат. dissonus нехармоничен) | муз. несогласие на тоновите; | фиг. неслога, несогласување, раздор., дистанција(лат. distantia) | растојание, оддалеченост; далечина; | вој. оддалеченост меѓу борците или меѓу одделни борбени единици во длабочина., еквидистанција(лат. aequus-distantio) | еднаква оддалеченост, исто растојание., елеганција(лат. elegantia) | префинетост, господственост, достоинственост, отменост, фин вкус., игноранција(лат. ignorantia) | незнаење, неукост, непознавање на нешто; | необрнување внимание, омаловажување на некого или на нешто;, импеданција(лат. impedantia) | физ. вкупен отпор на електричното коло во текот на наизменичната струја, отпор со сопствена индукција; тотален отпор воопшто., инстанција(лат. instantia) | секој од последователните степени во систем на органи потчинети едни на други, предимно на органи на државната управа (судови, администрации), но и на партиски и професионални органи; | молба, барање., интенданција(лат. intendantia) | врховен надзор; управа; | област што стои под надзорник или управник., интолеранција(лат. intolerantio) | нетрпеливост., квитанција(фр. quittance) | потврда, признаница, писмено сведоштво дека обврската е извршена., конкомитанција(лат. concomitantio) | случајно друштво; | појавување на едно нешто покрај друго; | придружна појава., конкорданција(лат. concordantia) | меѓусебно согласување, совпаѓање (на изјави, сведоштва, текстови и сл.); | попис на местата (во некое книжевно дело) каде што се јавуваат исти зборови, со означување на страницата или на поглавјето; | геол. паралелен тек на одделни слоеви., консонанција(лат. consonantia) | муз. созвучје, слевање на повеќе тонови во хармонична целост., монстранција(лат. monstrantia) | кај католиците: богато украсен црковен сад со посебен облик во кој се чува хостијата., нетолеранција, провинција(лат. provincia) | во стар Рим: освоена или наследена област; | административно-територијална единица, покраина; | внатрешноста на една земја во однос на главниот град; | во католичката црква: област што припаѓа под една надбискупија., протуберанција(лат. protuberante) | мед. бапка, израсток, грпка; | асгр. пурпурни пламења од вжештени гасови што избиваат повремено од Сончевата атмосфера (хромосферата)., реактанција(лат. reactantio) | дел од вкупниот отпор на електричното коло кон текот на електричната струја што го создаваат индуктивитетот и електрицитетот., редунданција(анг. redundance) | изобилие, натрупаност на зборови, одвишност, преопширност, развлеченост во излагањето; редунданција на податоци (анг. data redundancy) комл. во програмите за управување со бази на податоци: повторување на иста информација во два или повеќе записи во базата., резонанција(лат. resonantia) | физ. својство на некое физичко тело да затрепери на посреден начин, под дејството на треперењето на слично тело во непосредната близина, одглас, одекнување; | способност за зголемување на траењето или на силата на звукот што ја имаат просторните чии ѕидови добро ги одбиваат звучните бранови, одглас, екот, ехо., супстанција(лат. substantia) | материја, маса; | она што е основно во нешто, суштина, јадро, стварност, содржина, основа, темел; | фил. според материјалистичкото сфаќање, супстанција претставува вечно подвижната и вечно променливата материја; за идеализмот супстанција е духот, идејата., толеранција, унција(лат. uncia) | мера за тежина за благородните метали, лекови и сл., франција,

абалиенација(лат abalienatio) | прав отуѓување, отстранување, абанација(лат ab од, annus година) | прав едногодишно прогонство од земјата, абгрегација(лат abgregatio) | издвојување, исклучување, абдикација(лат abdicatio) | откажување поднесување на оставка на положбата или на звањето, абдукција(лат abductio) | оддалечување, отстранување, | лог силогизам чија премиса е само веројатна, па и заклучокот е таков, | хир раздалечување на зглобови, аберација(лат aberratio) | опт растурање на светлосните зраци,, аблактација(лат ablactatio) | мед одбивање на дете од доење, | фиг одвикнување од нешто, аблација(лат ablatio) | одземање одвојување, отстранување, | хир отсечување на болен дел од телото особено на болно ткиво (тумор и сл), | геол процес на однесување на растреситиот карпест материјал и на снижување на Земјината површина под дејството на водата ветрот, глечерите и на други природни сили, | астр топење на површинскиот слој на врвот на ракетата до кое доага како последица на топлината што ja создава триењето, аблегација(лат ablegatio) | прав прогонство, отстранување на една година, аблуција(лат ab-lutio) | миење, плакнење, чистење, | обичај кај католичките свештеници да си ги мијат рацете по причестувањето, | миење на потирот по причестувањето, абнегација(лат ab-negatio) | негирање, одрекување, одбивање, аболиција(лат abolitio) | пpaв проштавање на казната, помилување, | укинување, поништување, абоминација(лат abominatio) | гнаса, ужас, срамно дело, | сквернавење, абреакција(лат ab од, reagere дејствува) | псих ослободување од комплекс или од траума со враќање во чувството или со повторно доживување на ситуацијата што довела до комплексот, аброгација(лат abrogatio) | отповикување, укинување, поништување, абрупција(лат abruptio) | откинување, отпаѓање (на пр, на почетниот или на последниот слог или на дел од зборот), еден од начините на скратување на зборовите, авијација(фр aviation) | воздухопловство, воздушна флота, воздухопловни воени сили (авиони, хеликоптери, едрилици), авокација(лат avocatio) | отповикување | прав барање да се вратат актите од повисокиот кај понискиот суд, автентикација(анг authentication) | комп процес на проверка на точноста на добиените резултати или на правото на корисникот да се приклучи на системот, автоинфекција(грч autos, лат infectio заразување) | мед болест од заразни микроби што ги имало во човечкиот организам и дошле во можност да предизвикаат болест, автојонизација(грч autos, ion што оди, што се движи) | хем процес при кој енергијата на поттикнатото jадро на атомот се пренесува на еден од електроните на обвивката на атомот, поради што доаѓа до исфрлање на електрони и до јонизација, автокорелација(грч autos, лат correlatio заемност) | зависност на тековната вредност на некоја големина од нејзините поранешни вредности, автоматизација(грч autmatos) | примена на автомати во производниот процес, | претворање на одредени дејства на човекот во автоматски при нивно повеќекратно повторување, автономизација(грч autonomia) | процес на остварување на автономија и примена на автономија, автооксидација(грч auto, лат oxidatio) | хем појава на соединување на некои материи со кислородот и на обична температура, без видливо изгорување, автоопсервација(грч autos, лат observatio) | самонабљудување, испитување на сопствената совест, авторизација(фр autorisation) | овластување, одобрение од авторот, односно од носителот на авторското право, автосекција(грч autos сам, лат sectio сечење) | псих сецирање на сопствената личност, т е длабоко понирање во себеси и детално расчленување на сопствените мисли, агитација(лат ag?tat?o) | движење, немир, | ревносно заземање и работа во некоја потесна или поширока средина за некоја личност или дело или против некоја личност или дело, | бунтување, | подбуцнување, поттикнување, агломерација(лат agglomerat?o) | собирање, натрупување, трупање на разнородни елементи | геогр градот заедно со неговата урбанизирана околина, аглутинација(лат agglut?nant?a) | мeд лекови за брзо зараснување на рани, | средства за лепење | (лат agglut?nat?o) | мед а) својство на имуниот крвен серум да ги собира бактериите во купчиња, б) зараснување на раните со помош на течноста што ги соединува расечените делови (лимфата), | грам додавање на градбени елементи на коренот на зборот кои не сраснуваат наполно со основниот збор, аглуција(лат aglut?o) | мед оневозможеност на голтањето, агнација(лат agnat?o) | крвно сродство по таткото, агравација(лат aggravare отежни/отежнува) | отежнување, влошување, | зголемување, заострување (на пр, на казна), аграризација(лат agrarus полски) | претворање на неземјоделска почва во земјоделска, аграцијација(лат aggratiatio) | помилување,, агрегација(лат aggregatio) | натрупување, збивање, | придружување, примање во некое друштво, | приклучување на помала фирма кон поголема организација, агромелиорација(грч agros, лат mel?orat?o) | негување на почвата со рационална обработка, ѓубрење, заштитување од ерозија и сл, адакција(лат adact?o) | упорност, присилување, принудување, адаптација(лат adaptat?o) | приспособување на живите суштества кон средината, климата и сл, | преуредување на нешто, преправање, | преправен, дотеран, преуреден објект, адвекција(лат advect?o испорачување, пренос) | метеор хоризонтално движење на воздухот и заедно со него и на неговите својства (топлина, влажност, загаденост идр), аддукција(лат adduct?o) | анат привлечно движење на мускулите, адеквација(лат adaequatio) | изедначување, соодветствување, усогласување, адемција(лат ademptio) | прав одземање отстранување,, адерација(лат аеѕ, аепѕ бронза) | претворање на некоја вредност во пари, адикција(лат addictio) | прав досудување, доделување, | потчинетост, робување на некоја болна и штетна навика, адиција(лат add?t?o) | додавање, собирање, | умножување, адјективизација(лат ad?ect?vum) | линг претворање на други зборови во категоријата придавски зборови, адјекција(лат ad?ect?o) | додавање, | трг зголемување, додаток на понудената сума, адјудикација(лат ad?ud?cat?o) | прав досудување, доделување по судски пат, пресудување во нечија корист, адјункција(лат ad?unct?o) | врзување, придружување, доделување, додавање, адјурација(лат ad?urat?o) | заколнување, | прав полагање на заклетва пред суд, админација(лат adminatio) | прав закана (како симболична навреда), администрација(лат administratio) | управа, управување, раководење, | управна власт, влада, | чиновништво, | опслужување, адмирација(лат adm?rat?о) | восхитување, чудење, аднотација(лат adnotatio) | забелешка, објаснение, | прав попис, анотација, адонизација(лат adonisatio) | местење, дотерување, китење, адоптација(лат adoptatio) | и адопција (лат adoptio) посвојување на дете, посинување, адорација(лат adoratio) | обожавање, големо почитување, | силно сакање, безгранична љубов, адрогација(лат adrogatio) | посвојување, посинување на некој што е веќе полнолетен, адукција(лат adductio) | анат приближување, привлекување (на мускул), адултерација(лат adulteratio) | фалсификување (особено на пари), адумбрација(лат adumbratio) | работа во главните потези, нацрт, скица, адхибиција(лат adhibitio) | примена, употреба, користење, | повикување, приведување, аерација(лат aeratio) | произведување на воздух, | снабдување со свеж воздух, проветрување, | агр изложување на дејството на воздухот, аерификација(лат aerifrcat?o) | полнење со воздух, | хем претворање во воздух, во гас, аеронавигација(грч аеr, лат nav?gat?o) | пловидба во воздух, вештина на управување со авион по одредена маршрута, аеростација(лат aerostat?o) | вештина на дигање на балон (аеростат) и управување со него, акација(грч akak?a) | вид тропско и суптропско дрво со помали димензии, | багрем, аквизиција(лат acquisitio) | придобивка, стекнато добро, заработка, | набавување, стекнување, акламација(лат acclamatio) | еднодушно, гласно одобрување, | избирање со извикување или со дигање на рака, без поединечно гласање, | прав едногласно прифаќање или одбивање на некој предмет, аклиматизација(лат acclimatisatio) | приспособување на организмите кон друго поднебје (клима), кон друга средина, | фиг одомаќување, акомодација(лат accomodatio) | дотерување, приспособување, аконтација(итал а conto) | давање или примање на еден дел пари однапред за сметка на нешто, аванс, акорпорација(лат accorporatio) | соединување, здружување, акредитација, акриминација(лат accr?m?nat?o) | обвинение, обвинување, акробација(грч akrobateo) | вештина што ja изведува акробат, | ав намерно изведено движење во воздух што не спаѓа во движењата што се вршат во текот на нормалното летање, | фиг опасен потфат, активација(лат act?vus) | ставање во дејство, засилување на дејството, | хем метод за одредување на траги на елементи со помош на озрачување на примерок со неутрони во нуклеарен реактор, актуализација(лат actualisatio) | остварување, актуација(лат actuat?o) | мед дејство на некој лек врз организмот, акузација(лат accusat?o) | тужење, акултурација(анг acculturation) | модернизација на (примитивна) култура, | преземање и усвојување на елементи од туѓи култури, | прифаќање на културата на новата средина во која се нашле некој поединец или некоја група, акумулација(лат accumulat?o) | натрупување, | екон одвојување на еден дел од добивката на претпријатието за создавање на резервни фондови и фондови за инвестиции, акцелерација(лат acceleratio) | физ забрзување, акцентуација(лат accentus) | начин на акцентирање, | систем на акценти во рамките на еден говор, дијалект или јазик, акцептација(лат acceptat?o) | примање на меница, акцептилација(лат accept?lat?o) | трг внесување на некој долг во книгите како платен пред да биде вистина платен, акцепција(лат accept?o) | примање прифаќање, усвојување, | усвоено значење на некој збор, акција(лат actio) | работа, дејност, дејствување, дејство, | физ движечка сила, | вој војничка операција (борба, напад, офанзива), | банк вредносна хартија што претставува удел во капиталот на акционерско претпријатие, алатрација(лат allatratio) | напад на некого со погрдни зборови, алација(лат alatio) | давање крила, | фиг брзање, забрзување, албација(лат albatio) | белење, светнување на метали, особено на бакарот | посребрување на метали, алигација(лат all?gat?o) | мешаница на метали со нееднаква вредност во една маса, смеса, легура, | фиг примес, додаток, алијажа, алиенација(лат al?enat?o) | отуѓување положба или состојба на човекот во која производите на неговиот труд, неговите морални принципи му станале нешто туѓо, | замена на два предмета, размена, | продажба, | залог како гаранција, | мед душевно растројство, алиментација(лат alimentatio) | хранење, исхрана, | прав издржување (на жена, дете и сл) определено со закон, | фиг снабдување на индустриско претпријатие со суровини, алитерација(лат al?terat?o) | поет поетска фигура во која се повторуваат исти или слични гласови или гласовни групи во еден или во повеќе зборови, алкализација(лат alcal?sat?o) | хем произведување (или добивање) на алкална сол, алкохолизација(арап al-kohhlu) | ослободување на шпиритусот од водата, пречистување на алкохолот, | мешање на алкохол со некоја течност, алокација(лат allocatio) | додавање, додаток, | трг одобрување на некоја сметка или на ставка подоцна внесена во сметката, алокуција(лат alloqui) | обракање, | краток говор, особено говор со кој папата го поздравува кардиналскиот собор, алопеција(грч alopekia) | мед паѓање на косата, келавост, настапува со стареењето (претежно кај мажите), по некои заразни болести (тифус, сифилис) кожни болести (ceбореја), понекогаш и од непозната причина, алтерација(лат alterat?o) | менување на полошо, промена, преиначување, | влошување, оштетување, | возбудување, возбуда, вџасување, гнев, | муз акорд или тон повишен или снижен со хроматски знак, | геол модификации на механичките и хемиските својства на карпа со хемиска трансформација на целоста или на еден дел од нејзините составни минерали, алтеркација(лат altercat?o) | препирка, расправа, кавга, | расправање, дискусија, алтернација(лат alternat?o) | сменување, наизменичност, | наизменично настапување на двајца артисти во иста улога (во драма, опера или оперета), | линг целосна промена на основната самогласка во зборот, што повлекува со себе и промена на значењето (на пр, раѓа-род), амалгамација(лат amalgamate) | спојување на метали со жива, | фиг стопување, слевање (во едно), амбиција(лат amb?t?o) | честољубие, славољубие, стремеж кон нешто (кон слава, положба, успех, богатство), амелиорација(лат amel?orat?o) | подобрување, поправање, дотерување (на пр, на земјиште, имот), амортизација(лат amort?sat?o) | постепено отпишување на вредноста на инвестираниот имот, треба да се изрази намалувањето на вредноста на зградите, машините, уредите и инвентарот поради употребата, односно дотраеноста, | екон надоместување на вложените средства за производство, | прав судска постапка со која загубените вредносни хартии и документи се прогласуваат за неважечки (мортификација), | ублажување на потресите при движењето на автомобил, авион и сл, амплијација(лат ampl?at?o) | ширење, проширување, | прав одлагање на судски процес за чиј предмет се уште не може да се донесе пресуда, | изработка на некој акт во дупликат заради подобра сигурност, амплификација(лат ampl?f?cat?o) | проширување, поопширно излагање (на некоја мисла), разгранување, разработка, дополнување, засилување, ампутација(лат amputat?o) | мед хируршки зафат со кој се отстранува (отсечува) болен дел од телото, | фиг насилно одвојување на некој дел од некоја целост, анотација, апелација(лат appellat?o) | повисок суд (меѓу првостепениот и касациониот суд), | жалба до повисок суд,, аперцепција(лат ad-percept?o) | фил свесно забележување, свесно сфакање, апетиција(лат appetitio) | стремеж кон нешто, наклоност, копнеж за нешто, апликација(лат appl?cat?o) | примена, | употреба, | во рачната работа украсување со пришивање на исечени орнаменти од некоја ткаенина на друга ткаенина, | комп компјутерска програма наменета за крајните корисници, проектирана за извршување на една работа или на група заемно поврзани работи (на пр, обработка на текст, персонално издателство статистички пресметки итн),, апозиција(лат appositio) | збор или израз во реченицата што стои по именка или по заменка и ja дообјаснува именката или заменката, апрекација(лат apprecatio) | преколнување ревносна молба, апрецијација(лат appretiatio) | одредување на цената, вредноста на нешто, процена | оцена, оценување, апробација(лат approbatio) | согласност, дозвола, одобрение, | пофалба, поволен суд за нешто, | оспособување, апровизација(лат a-providere) | снабдување со животни продукти, апроксимација(лат approximatio) | приближност, | мат приближна вредност, приближно пресметување, апропинквација(лат appropinquatio) | приближување, особено на некој миг или настан, апропријација(лат appropriatio) | присвојување, стекнување на сопственост со доделување врз основа на закон или акт на власта, | дотерување, приспособување, | хемиско сврзување на две тела со помош на трето тело, апсолуција(лат absdut?o) | проштавање на гревовите или на вината, | ослободување, | помилување, апсорпција(лат absorbtio) | физ впивање, примање во себе, | физиол минување на сварената храна низ цревната слузокожа во крвотокот, | фиг целосна преокупираност (со работа, со мисли и сл), апстракција(лат abstractio) | лог мислено издвојување на некои особини и својства на предметите заради утврдување на општото, заедничкото, | нешто нестварно, што постои само како поим во мислите, аргументација, артикулација, асанација(фр assainir) | оздравување, | создавање на здрави и хигиенски беспрекорни здравствени услови, асеверација(лат asseverat?o) | сериозно уверување или тврдење за нешто, докажување, заколнување за нешто, асексуализација(грч а-, лат sexualisatio) | одземање, уништување на способноста за оплодување, кастрација, асентација(лат assentatio) | ласкање, милкање, асерција(лат assertio) | тврдење, | прав официјална потврда дека некој е слободен, асибилација(лат assibilatio) | грам претворање на заднонепчените и забните согласки во африкати, нивно изговарање во заедница со сибилантите, асигнација(лат assignatio) | упатница, налог за исплата, асимилација(лат assimilatio) | изедначување, приспособување, процес со кој новите содржини и елементи се придружуваат и приспособуваат кон постарата содржина, | биол процес на претворање на сварената храна во материи што градат телесни ткива, | етн претопување на еден народ во друг со примање на туѓите и губење на своите одлики, псих примање на претстави во свеста, | грам едначење на гласовите по звучноста или по местото (начинот) на настанувањето, асоцијација(лат associatio) | здружување, спојување, сојуз, | псих поврзаност меѓу одделни одвоени претстави поради кое една претстава предизвикува друга, | здружување на луѓе заради некоја заедничка цел, | бот растителна заедница што настанала по природен пат, | зоол заедница на животни (јато, стадо), | физ и хем спојување на молекули во посложени честици, аспирација(лат. aspiratio) | грам. изговарање од грлото, изговарање на согласка или самогласка со призвук на гласот х; | вдишување; | вовлекување во себе; | стремеж, желба за нешто., астронавигација(грч astron ѕвезда, лат nav?gat?o пловење) | управување со вселенско летало, асумпција(лат assumpt?o) | земање, примање, | примање на душата на небото, | денот на смртта на некој светител, | фил друга премиса во силогизам, ататизација(фр. etatisation) | процес на подржавување на економските и општествените работи; јакнење на административниот државен апарат и негово мешање во стопанските и општествените проблеми со цел да се преземат функциите на управувањето и раководењето со општеството и со државата., атестација(лат attestat?o) | заверување, потврдување, атомизација(фр atom?sat?on) | фиг раздвојување, распарчување на ситни делови, атонификација(грч. atonos олабавен, лат. facere прави) | мед. омлитавување, успивање., атракција(лат. attractio) | физ. привлечност, привлечна сила; | нешто што го привлекува на себе вниманието, што е допадливо, занимливост., атрибуција(лат. attributio) | право, надлежност; | придонес, давање на повластица; | припишување, придавање., атсорпција(лат. adsorbtio) | физ. појава што доведува до тоа секое тврдо тело да ги врзува и да ги згуснува на својата површина гасовите или течностите со кои доаѓа во допир под дејството на привлечните молекуларни сили., атстипулација(лат. adstipulatio) | безусловна, целосна согласност., атстрикција(лат. adstrictio) | мед. стегање, собирање, затворање (на пр., на рана)., атцитација(лат. adcitatio) | прав. повикување на судење, на спор., аугментација(лат. augmentatio) | зголемување, умножување; | муз. продолжување, обично удвојување на некоја нота, мотив, музичка фраза или тема; | мед. влошување на болест., аудиција(лат auditio) | пробен настап во театар пред членовите на управата на кој артистот или пејачот ги покажува своите способности пред Јавниот настап, | испитување на музичките или гласовните способности на кандидатите при натпревар за некое место (на пр, спикер, член на оркестар итн), | приемен испит во музички, театарски и сл школи, аукција(лат auct?o) | трг јавна продажба, Јавно наддавање, лицитација, аускултација(лат auscultatio) | слушање наслушување, | мед испитување на внатрешни органи (обично на срцето и белите дробови) со помош на слухот, со уво или со специјални направи (стетоскоп, фонендоскоп), афектација(лат affect?o) | преправање извештаченост, | пресилено неприродно однесување, афекција(лат affectio) | возбуда, возбуденост, | преданост, наклоност, склоност, афилијација(лат affiliatio) | посинување, посвојување, | примање во некој ред или друштво, | братство, сојуз, друштво, | тајно здружение, афирмација(лат aff?rmat?o) | потврда, поткрепување, тврдење, | постигнување на некаков успех или положба, ацидација(лат ac?dat?o) | хем скиснување (на пр, на храната во желудникот), ацидификација(лат ac?d?f?cat?o) | хем создавање на киселина, претворање во киселина, балканизацијапримање на карактеристики значајни за животот, обичаите и јазиците на балканските народи, бенедикција(лат benedictio) | во католичката црква благослов, благословување,, бенефиција(лат beneficium) | повластица, предност, корист, олеснување, благодат, | доброчинство, добра услуга, билокација(лат bis, locus место) | истовремено присуство на две места, биоинформација(грч b?os, лат ?nformat?o) | претпоставка за пренесување на информации со помош на биотековите на големиот мозок, парапсихолошка појава, биоризација(грч bios) | пастеризирање на храната при кое таа ги задржува сите свои карактеристики на сурова храна, бипартиција(лат b?part?t?o) | делење на два дела, преполовување, бирократизација(фр bureau, грч krateo владее) | воведување или јакнење на државната администрација во сите пори на општествениот живот, што ги ограничува граѓанските слободи и стопанскиот развој, бисегментација(лат bis, segmentum) | мат делење на половина или на две (обично еднакви) отсечки, бисекција(лат bis, sectio) | делење на два дела (обично еднакви), преполовување, бифуркација(лат. bifurcatio) | чаталење, разгранување или цепење на два дела, делење на два крака (на пр., на река)., болшевизација(рус.) | воведување на диктатура на пролетаријатот во сите области на општествениот живот, почнувајќи од комунистичката партија до чувствителните јавни дејности како што се образованието, уметноста итн., бонификација(лат. bonification) | екон. подобрување; | надоместок, отштета; | банк. подобрување на сметка; | попуст во цената., бугаризација, вазодилатација(лат. vasodilatatio) | мед. зголемување на пречникот (ширење) на крвните садови со отпуштање на мазните мускули на нивните ѕидови; се врши под влијание на парасимпатичниот нервен систем, а може да се постигне и со вазодилататорни лекови., вакцинација(лат. vaccinatiо) | мед. внесување, инјектирање на вакцина во организмот заради заштита од заразни болести., валвација(лат. valvatio) | фин. одредување на вредноста или на цената на нешто, особено официјално утврдување на вредноста на некои видови пари според државната парична стапка., валидација(лат. validatio) | потврда, потврдување; | заверка, заверување, признавање на правната важност на некој акт., валоризација(фр. valorisation) | утврдување на парична вредност; | поправање или покачување на цените на стоката, валутата, вредносните хартии и сл. на вештачки начин заради сообразување со новата, променета вредност и заради надоместување на загубите на поверителите поради паѓањето на валутата., вапорација(лат. vaporatio) | испарување, ветреење., варијација(лат. variatio) | промена, отстапување од нешто; | муз. промена на музичката тема; | биол. отстапување на едно живо суштество од особините на неговиот вид; | мат. математичка операција, дел од комбинаториката., вариолација(лат. variolatio) | мед. вакцинирање со содржина од вистинска сипаница заради заштита од сипаница (пред воведувањето на вакцинирањето со кравја сипаница)., васкуларизација(лат. vascularisatio) | создавање на крвни садови; | снабденост со крвни садови., вастација(лат. vastatio) | пустошење, пљачкање, уништување., вегетација(лат. vegetatio) | бот. а) растење, развивање на растенија; б) растенија, растителен свет; | фиг. вегетирање, живуркање., веларизација(лат. velaris) | фон. претворање во велар, приближување на изговорот на некоја согласка кон изговорот на заднонепчените согласки., венеција, вентилација(лат. ventilatio) | проветрување на затворени простории; | уред за проветрување., вербализација(лат. verbalisatio) | прав. составување на протокол, писмено сослушување; | фиг. зборување на ветар, дрдорење., верберација(лат verberatio) | тепање; | физ. потрес на воздухот поради кој настанува звукот., верификација(лат. verificatio) | проверување, заверување, утврдување на вистинската состојба, утврдување на вистината; | фил. утврдување на точноста на некоја претпоставка преку искуство., вернација(лат. vematio) | подмладување, обновување, избивање на млади фиданки напролет; | менување на кожата кај некои влечуги и инсекти., версификација(лат. versificatio) | создавање, пишување на стихови; | наука за стиховите., вибрација(лат. vibratio) | треперење на нешто (обично на еластично тело); | треперење на бои, прелевање, сјај., вивисекција(лат. vivus, sectio сечење) | отворање на тела на живи животни заради научно, особено медицинско испитување., вивификација(лат. vivificatio) | оживување, вдахнување на живот., видимација(лат. vidimatio) | официјално споредување и потврда, заверка на акт, особено потврда дека преписот е верен на оригиналот., визитација(лат. visitatio) | лекарски преглед и посета на болни во болница; | официјална посета заради контрола., виндикација(лат. vindicatio) | прав. полагање на право на сопственост над нешто и барање за негово враќање, барање на сопственикот да му се врати нешто што му било одземено; | земање во заштита, заштитување;, винкулација(лат. vinculatio) | врзување; | ограничување на правото на располагање со вредносни хартии и на нивно пренесување на друго лице., виолација(лат. violatio) | повреда на правото, кршење на законот; | сквернавење, срамотење, силување; | обесветување., витрификација(лат. vitrif?cat?o) | претворање во стакло., вицезимација(лат. vicesimatio) | дваесеткување, издвојување на секој дваесетти член од некоја голема чета побунети заради погубување (кај старите Римјани)., вокализација(лат. vocalisatio) | грам. претворање на согласките во самогласки; | муз. изговор на вокалите во уметничко пеење, јасна артикулација на вокалите во пеењето., вокација(лат. vocatio) | повикување, повик; | склоност кон некое занимање, кон некоја професија, дарба за некое занимање или за некоја професија., волатилизација(лат. volatilisatio) | хем. претворање во пара, испарување,, волиција(лат. volitio) | псих. сакање, поединечен акт на волјата, израз на волјата., волтиндукција(А. Волта, лат. inductio) | физ. појава на предизвикување (индукција) на електрична струја во затворен проводник со помош на движење на друг проводник блиску до него низ кој минува струја, или со помош на спојување и прекинување на струјата во блискиот проводник, или со помош на засилување или слабеење на струјата во тој проводник., вотација(лат. votatio) | гласање., вулгаризација(лат. vulgarisatio) | упростување; | правење на нешто да биде општо, заедничко, разбирливо за сите; | намалување на вредноста на нешто., вулканизација(лат. vulcanisatio) | обработување на суров каучук или гутаперка со сулфур за да му се дадат на материјалот мекост, издржливост и други својства; варење на предмети од гума., галванизацијапокривање на еден метал со слој од друг метал со помош на галвански електрицитет; | лекување со галванска струја; | фиг. вештачко оживување., гасификација(лат. gasificatio) | претворање на тврдо гориво (камен јаглен, тресет, лигнит, дрво и сл.) во гас за гориво; | воведување на гасни уреди за користење на гас како енергетско гориво во домаќинствата и во индустријата., гемација(лат. gematio) | пуштање пупки, пупење; | времето на пупењето., геминација(лат. geminatio) | удвојување, удвоеност, двојност; | фиг. зближување., генерализација(лат. genralisatio) | обопштување; | обопштеност., генерација(лат. generatio) | размножување, расплодување, продолжување на видот, раѓање, репродукција на живите организми; | поколение;, генерификација(лат. generificatio) | лог. образување на родови поими., геникулација(лат. geniculatio) | коленичење, изразување почит со коленичење., германизација(фр. germanisation) | наметнување на германскиот јазик и германската култура на друг народ; претворање во Германци., герминација(лат. germinatio) | 'ртење; | времето на 'ртењето., гестација(лат. gestatio) | бременост; | времето на бременоста., гестикулација(лат. gesticulatio) | правење гестови, движења (со рацете, со главата, со телото) при зборувањето., глацијација(лат. glacies) | создавање на мраз, замрзнување., глобализација, глорификација(лат. glorificatio) | славење, величање, обожавање, воздигање со фалби., глутинација(лат. glutinatio) | лепење., гравитација(лат. gravitatio) | физ. тежа, привлечна сила меѓу телата во вселената; | фиг. а) стремеж, склоност; б) привлечност, способност за привлекување., градација(лат. gradatio) | постапност, постепеност; | рет. постапност, начин на излагање во кој претставите се редат постепено една по друга според јачината: од послабите се поминува кон посилните, се до најсилните, за да се обрне што поголемо внимание и да се предизвика што посилен впечаток; | слик. незабележливо преминување од една боја во друга., градијација(лат. gradiatio) | поделба на степени., градуација(лат. graduatio) | делење, поделба на степени; | грам. споредба на придавки, компарација; | давање на академска титула на високи школи., гранулација(лат. granulatio) | претворање во зрнеста состојба; | мед. постепено зараснување на рана со создавање на ново ткиво; | тех. класирање на некоја материја (чакал, јаглен, згура и др.) според големината на зрната., грација(лат. gratia) | благодарност; | милност, миловидност, привлечност; | милост, наклоност, љубов што му се укажува некому; | славење, веселба, радост, развеселеност., групација(фр. groupe) | група, собир; | групирање, престројување, прегрупирање., грција, гутација(лат. gutta капка) | бот. издвојување на вода од надземните органи на растенијата, обично од младите лисја, во вид на капки, особено ноќе (утринска роса)., дамнација(лат. damnatio) | осуда на вечни маки., дамнификација(лат. damnificatio) | нанесување штета, оштетување., дебилитација(лат. debilitatio) | слабеење, снеможување., девалвација(лат. devalvatio) | фиг. намалување на вредност воопшто., девалоризација(лат. devalere) | екон. намалување на вредноста, опаѓање на вредноста., девалутација(лат. de-, итал. valuta) | напуштање на законски утврдениот курс по кој се разменувала националната парична единица за злато или за други парични единици за да се одреди нов курс по некое време., девапорација(лат. devaporatio) | претворање на парата во течност., девастација(лат. devastatio) | пустошење, опустошување, уништување; | опустошеност, уништеност., девијација(лат. deviatio) | отстапување на магнетната игла на компасот од линијата на меридијанот поради влијание на големи маси железо; | скршнување од патот, менување на правецот на патеката (на граната, куршум, брод и др.) под влијание на случајни причини; | мат. разлика меѓу една од низа набљудувани вредности и нивниот просек; | застранување воопшто., девиргинација(лат. devirginare) | одземање на девственоста, лишување од девственоста, дефлорирање., девитализација(лат. de-, vita живот) | лишување од животот, умртвување., девитрификација(лат. de-, vitrum стакло, facere прави) | претворање на стаклото во еден вид порцелан со помош на загревање (Реомиров порцелан)., деволуција(лат. devdutio) | прав. оставање во наследство на некое наследено право или имот; | биол. влошување на видот, процес спротивен на еволуцијата; | пренесување на надлежност., девоција(лат. devotio) | кај старите Римјани: доброволно жртвување на животот на подземните богови во знак на покајание; | денес: а) набожност, целосна преданост, голема почит; б) лажна набожност, лицемерие., дегазација(лат. de-, грч. chaos гас) | отстранување или неутрализирање на гасови од некој простор или од некоја цврста или течна материја., дегенерација(лат. degeneratio) | биол. а) нормален еволутивен процес што доведува до спеченост, до деформација, односно до губење на извесни органи, на цел организам или на цел вид; спрот. регенерација; б) губење на специфичните особини на клетките или на ткивата, намалување на нивните природни способности (како патолошка појава), | назадност, изопаченост, пропаст воопшто; процес на пропаѓање, на губење на поранешните позитивни особини., деградација(лат. degradatio) | одземање на чин, враќање во понизок чин (како казна, особено во војската и во свештенството); | намалување на нечие поранешно значење, улога, положба и сл.; | назадување, губење на позитивните особини; | физ. сведување на степен на помала способност за претворање (на енергијата)., дегустација(лат. degustatio) | пробање, стручно испитување и оценување на квалитетот на артикли (вино, тутун и сл.)., дедигнација(лат. dedjgnatio) | презирање, потценување., дедикација(лат. dedicatio) | посвета, посветување; | подарување, завештавање., дедукција(лат. deductio) | лог. изведување на посебни судови од општите или од други судови или аксиоми; | поединечен, посебен заклучок изведен врз основа на нешто сложено, целосно, општо., деетатизација(фр.) | слабеење на улогата на државата; издвојување и пренесување на некои функции од класично државните органи на општествените., дезагрегација(фр. desagregation) | распад, распаѓање, растворање, раздружување, разединување., дезалиенација(фр. des-, лат. alienatio) | укинување, надминување на отуѓувањето., дезасимилација(фр. des-, лат. assimilatio) | биол. отстранување на непотребни состојки од организмот (отстатоци од храна или од продукти што ги разоруваат ткивата)., дезертификација(фр. desert пустина) | процес на претворање на полупустинска зона во пустина., дезинсекција(фр. desлат. insectum бубачка) | уништување на штетни инсекти., дезинтеграција(фр. desлат. integratio) | распаѓање на некоја целост; разединување, распад, уништување на врска., дезинфекција(фр. des-, лат. infecere) | уништување, убивање на заразни микроби, чистење на заразени места, предмети и др. од микроби., дезинфлација(фр. des-, лат. inflatio) | фин. намалување на количеството на пари во оптек заради спречување на покачувањето на цените на стоката (што се случува кога на пазарот има повеќе пари отколку стока)., дезинформација(фр. des-, лат. informatio) | лажно, погрешно известување (најчесто злонамерно); | неточно информирање., дезодоризација(фр. des-, лат. odor) | отстранување на мирисите (обично непријатните) од предмети или простории со помош на разни средства (по хемиски пат)., дезоксидација(фр. des-, грч. охуѕ остар, лут) | хем. ослободување од кислородот, извлекување, одвојување на кислородот., дезолација(фр. desolation) | очај, разочараност; | пустош., дезориентација(фр. desorientation) | отсуство на способност за снаоѓање и ориентирање во просторот, во некое место, во некоја ситуација, во некои околности; | застранетост од вистинскиот пат, збунетост, заблуденост., деи грација(лат. dei gratia) | според божјата милост (вообичаена формула во владетелските повелби, титули итн.)., деификација(лат. deificatio) | обожавање, оддавање божествена почест., декалвација(лат. decalvatio) | ќелавење, една од срамните казни во средниот век што се состоела во тоа што осуденикот бил оќелавуван., декалцификација(лат. deне, calix вар, facere прави) | мед. губење на калциумовите соли од коските., декантација(фр. decantation) | хем. бавно одвојување и отстранување на бистрата течност од талогот., декапитација(фр. decapitation) | отсечување на главата, обезглавување; | фиг. отстранување од водечката положба., декартелизација(лат. de-, фр. cartel) | екон. растурање, распуштање, укинување на постојните картели, на монополистичките организации во стопанството., декламација(лат. declamatio) | уметничко, изразито читање (изговарање), со посебно нагласување на зборовите (обично на песна); | текст одреден во школа за декламирање; | фиг. (обично мн.) патетични зборови, фрази; проповед; празен, извештачен говор., декларација(лат. declaratio) | објава, проглас; официјална или свечена изјава воопшто; | пријава (со потребните податоци) на стока или имот заради наплата на царина или данок; | поштенска изјава што се приложува со пратки (парични и вредносни) во странство., деклинација(лат. declinatio) | грам. промена на именските зборови (именки, заменки, придавки, броеви); | физ. отстапување на магнетната игла од меридијанот на некое место; | астр. оддалеченост на небесно тело од небесниот екватор; | мед. опаѓање, попуштање на силата на некоја болест; | скршнување од пат или правец воопшто., деколонизација(лат. decolonisatio) | ослободување на земји од колонијалната зависност., деколорација(лат. decoloratio) | обезбојување, губење на бојата, бледење; | одземање на бојата; | фиг. безбојност., декомпензација(лат. decompensatio) | мед. откажување, престанување (на работата на некој орган)., декомпозиција(лат. decompositio) | разделување на некое тело на неговите составни делови; | растворување, разлагање; распаѓање, гниење; | расчленување., деконспирација(лат. deconspiratio) | откривање, оддавање на тајна., деконтаминација(лат. decontaminatio) | уништување, неутрализирање и отстранување од луѓето, животните и предметите на материи и живи организми што се опасни за здравјето;, деконтаминација(лат. decontaminatio) | уништување, неутрализирање и отстранување од луѓето, животните и предметите на материи и живи организми што се опасни за здравјето;, деконтаминација(лат. decontaminatio) | уништување, неутрализирање и отстранување од луѓето, животните и предметите на материи и живи организми што се опасни за здравјето;, деконтаминација(лат. decontaminatio) | уништување, неутрализирање и отстранување од луѓето, животните и предметите на материи и живи организми што се опасни за здравјето;, деконцентрација(фр. deconcentration) | разместување, преместување подалеку од центарот (на воени трупи, капитал, власт и др.); | отсуство на внимание, на сосредоточеност, расеаност., декорација(лат. decoratio) | китење, украсување; | орден, одликување., декрепитација(лат. decrepitatio) | опаднатост, остареност, гровнатост; | хем. распукување, прскање на кристали при вжештување (на пр., на кујнска сол)., делактација(лат. de-, lac млеко) | одбивање на дете од мајчиното млеко., делација(лат. delatio) | доставување, поткажување, кодошење; | прав. повикување на некого да прими наследство., делегација(лат. delegatio) | акт со кој органот на власта ја пренесува власта на некој друг; | повеќе луѓе што се праќаат некаде со специјална задача, како нечии претставници, пратеништво, застапништво, претставништво; | прав. утврдување на вонредна надлежност на некој суд за некој одделен случај од некоја посебна, законски предвидена причина., делеција(лат. delere разори/разорува) | биол. секое губење на генетички материјал., делиберација(лат. deliberatio) | советување, размислување, договарање., делимитација(лат. delimitatio) | ограничување, омеѓување, обележување или поставување на граница., делинеација(лат. delineatio) | цртање, нацрт, скица., демагнетизација(лат. de-, грч. magnes магнет) | лишување на некој магнетизиран предмет од својството на магнетичност., демаркација(фр. demarquer) | граница, гранична линија; | утврдување на граница, разграничување; | мор. утврдување на местото на кое се наоѓа бродот на морската шир., деминуција(лат. deminuere) | намалување, смалување; | линг. смалување, изведување на деминутив;, демобилизација(фр. demobilisation) | враќање на вооружените сили од воена во мирновременска состојба; | отпуштање на воените обврзници., демодулација(лат. de-, modulatio) | тех. процес со кој на приемната страна од модулираната зачестеност се издвојува сигнап што ја претставува саканата информација., демократизација(грч. demos, krateo) | спроведување на демократските начела и постапки во животот; ширење на демократијата; | приближување на нешто (наука, уметност и сл.) до широките народни слоеви, приспособување кон народните потреби., демократизација(грч. demos, krateo) | спроведување на демократските начела и постапки во животот; ширење на демократијата; | приближување на нешто (наука, уметност и сл.) до широките народни слоеви, приспособување кон народните потреби., демонетизација(фр. demonetiser) | фин. повлекување на пари од оптек, било за да се исфрлат сосем од оптекот било за да се претопат или прековат., демонстрација(лат. demonstratio) | јавно, масовно манифестирање на незадоволство кон некого или кон нешто; | јавно покажување, очигледно прикажување на нешто; | вој. маневарска операција преземена заради залажување на непријателот., деморализација(фр. demoralisation) | губење на самодовербата, на вербата во нешто, малодушност; | морално расипување, расипаност, разврат., деназализација(лат. de-, nasalisatio) | линг. губење на носната артикулација; преминување на прасловенските носни самогласки е и о во самогласки без назална артикулација., денацификација(лат. de-, natio народ, facere работи) | мерки насочени кон искоренување на остатоците од нацизмот, кон уништување на фашистичката идеологија и отстранување на фашистичките елементи и за подготвување на услови за реконструкција на германскиот политички живот врз демократски основи., денервација(лат. de-, nervus) | мед. состојба кога некој нерв е пресечен при хируршка операција или при повреда или блокиран при примена на некои лекови., денивелација(фр. denivelation) | отстапување од нормалното ниво, спуштање на нивото (на терен, на течност и сл.)., деноминација(лат. denominatio) | менување на називот на парични бонови заради упростување на пресметката; се врши со снижување на номиналната вредност на банкнотите со нагло паѓање на нивниот курс., денотација(лат. denotatio) | означување, обележување, давање на податоци; | линг. збор или израз со кој се именува или се означува нешто сосем определено, недвосмислено; | лог. класа на поединечности за кои може да се употреби термин; | она што е претставено со знак., дентиција(лат. dentitio) | мед. никнување на заби кај малите деца., денудација(лат. denudatio) | откривање, оголување; | одвојување на месото од коските; | геол. заедничка дејност на ерозијата и распаѓањето поради која доаѓа до снижување на теренот како последица на смивањето на земјата., денунцијација(лат. denuntiatio) | известување на власта за некое казниво дело, поткажување, кодошење., деорганизација(фр. desorganisation) | нарушување или уништување на живата, органската врска меѓу составните делови; | растројство, безредие, хаос; | целосно преобразување и нарушување на сетилните органи кај некој човек поради т. н. магнетизирање., депауперизација(лат. de-, pauper сиромав) | осиромашување., депедикулација(лат. de-, pediculus вошка) | уништување на вошки и гниди., депилација(лат. depilatio) | паѓање на косата; | отстранување на влакна., деплантација(лат. deplantatio) | пресадување, расадување (на растенија и дрвја)., депоетизација(лат. de-, фр. poetiser) | лишување на некое поетско дело од неговата поетичност, приспособување кон обичниот начин на изразување, снижување на поетската вредност; | секојдневност, вообичаеност., депозиција(лат. depositio) | оставање на предмети на чување, вложување; особено: оставање на предмети и хартии од вредност на чување во банка; | исказ пред суд; | депонирање., деполаризација(лат. de-, polus) | физ. отстранување, неутрализирање на поларизацијата кај галвански елемент., деполитизација(лат. depolitisatio) | одземање на политичките права на некој сталеж или група луѓе (на пр., на службениците, на чиновништвото, на војската); | одвојување на цели слоеви од политичкиот живот, но така што изгледа дека тоа е направено по желба на припадниците на тие слоеви., депопулација(лат. depopulatio) | опаѓање, намалување на вкупниот број на населението; | раселување, иселување или изумирање на населението (од некоја област, држава и сл.); | пустош, опустошеност., депортација(лат. deportatio) | присилно одведување (обично на политички затвореници) на определено место (во концентрационен логор, во друг крај на земјата и сл.), прогонство., деправација(лат. depravatio) | морално расипување, расипаност, развратност, изопаченост., депрекација(лат. deprecatio) | молба за проштавање (поради навреда); | свечена анатема; | посредување; | молитва кон Бога, обраќање кон Бога со молитва., депрефиксација(фр. de-, prefixe префикс) | линг. одземање на префиксот од глагол со префикс за да се добие нов, прост глагол со друго значење., депрецијација(лат. de-, pretium цена, вредност) | опаѓање на вредноста на парите, девалвација, намалување на куповната моќ, обезвреднување., депривација(лат. de-, privare) | лишување, одземање., депургација(лат. depurgatio) | чистење, прочистување; требење., депутација(лат. deputatio) | пратеништво, група луѓе што се избрании и пратени од името на некоја организација, установа и сл. со определена задача., дератизација(фр. de-, rat стаорец) | уништување на глувци и стаорци., дереализација(лат. de-, фр. realisation остварување) | мед. болест при која човекот чувствува дека неговата околина се изменила, а понекогаш дека се изменил и целиот свет., дерегулација(лат. deregulat?o) | укинување на одвишните прописи и на преголемото мешање на управата (државата) во работите (на пр., во стопанството)., деривација(лат. derivatio) | вој. правилно странично отстапување на долгнавести проектили, предизвикано од нивното вртење, и промена на воздушниот притисок што ја предизвикува тоа отстапување; | одведување на вода од коритото на река по канал заради минување на бродови, наводнување или за добивање на хидраулична енергија | грам. творба на нови зборови со изведување; мат. изведување, извод, дејство на премин од една функција кон некоја изведена функција, диференцијација; аголот на занесувањето на брод или авион поради ветар, односно струја; | прав. премин на некое прав, дерогација(лат. derogatio) | отповикување, поништување, укинување на некоја наредба или закон., десалинизација(лат. de-, salinus солен) | процес на отстранување на солта од солена вода., десегрегација(лат. de-, segregare разлачи/ разлачува) | прогресивни настојувања да се дојде до нормални човечки односи меѓу расите, особено меѓу црнците и белците., десеквестрација(лат. de-, sequester посредник) | поништување на секвестрацијата, т. е. враќање на одземениот имот., десензитивација(лат. de-, sensitivitas) | мед опаѓање на чувствителноста, намалување на одговорот на дразби., десигнација(лат. designatio) | означување, одредување, назначување., десидерација(лат. desideratio) | немање, недостиг; | потреба, желба., десквамација(лат. desquamatio) | лупење, губење на лушпата; | мед. лупење на кожата по кожни болести., дескрипција(лат. descriptio) | опишување, прикажување, оцртување; | опис., десоноризација(лат. de-, sonare звучи) | изговарање на звучните согласки како безвучни., десперација(лат. desperatio) | очај, чувство на безизлезност; | крајна огорченост., дестабилизација(лат. de-, Stabilire зацврсти/ зацврстува) | растројство во економијата, во општеството, во придржувањето кон моралните норми, во безбедноста на земјата, во психата на личноста; | несигурност., дестабилизација(лат. de-, Stabilire зацврсти/ зацврстува) | растројство во економијата, во општеството, во придржувањето кон моралните норми, во безбедноста на земјата, во психата на личноста; | несигурност., дестилација(лат. destillatio) | хем. пречистување на течност со загревање до вриење и претворање во пара, а потоа ладење и повторно претворање во течност;, дестимулација(лат. destimulatio) | опаѓање на волјата за работа и напредок, безволност, незаинтересираност, губење на полетот, на желбата за истакнување (предизвикано од некои надворешни причинители)., дестинација(лат. destinatio) | одредување, определување, намена, крајна цел; | комп. диск, документ, фајл или запис кон кој се префрла, предава, вметнува или прилепува една информација., деструкција(лат. destructio) | уривање, разурнување, разорување, уништување., десублимација(лат. de-, sublimatio) | процес при кој некои материи директно преминуваат од гасовита во тврда состојба ако се оладат до определена температура., детекција(лат. detectio) | откривање, пронаоѓање со детектори присуство на радиоактивни материи, боеви отрови и биолошки агенси., детерминација(лат. determinatio) | поблиско определување на некој поим; одреденост, точност, ограниченост; | пресудност; утврдување, установување, определување; | фил. учење според кое сите појави се однапред одредени., детоксикација(лат. de-, грч. toxon отров) | отстранување на отровни состојки од некоја материја, од некој организам и сл., детонација(лат. detonatio) | татнеж, грмеж од експлозија., детриција(лат. detritio) | триење; | мед. рана што настанува со триење или со чешање., детронизација(лат. de-, грч. thronos престол) | лишување од престолот, одземање на престолот., дефалкација(лат. de, faix срп, коса) | прав. одземање, одбивање однапред од награда, плата, наследство и сл., дефекација(лат. defaecatio) | празнење на дебелото црево; | хем. таложење и отстранување на материи што пречат при некоја хемиска постапка., дефекција(лат. defectio) | отпаѓање, отстапување; | слабеење, попуштање на силата, истоштување, папсување., дефеминација(лат. defeminatio) | губење на половото чувство кај жената., дефенетрација(фр. de-, fenetre прозорец) | насилно убивање на затвореник што се прикажува како самоубиство со скокање од прозорец., деференцијација, дефибрилација(лат. de-, fibra влакно) | мед. постапка што се применува кога настапил застој на работата на срцето поради неправилна работа на коморите и преткоморите; се изведува со помош на електричен апарат што ја воспоставува нормалната работа на срцето., дефигурација(лат. defiguratio) | расипување на изгледот на нешто, огрдување., дефиниција(лат. definitio) | лог. одредување на еден поим според неговите својства за да биде јасен и разбирлив., дефлаграција(лат. deflagratio) | брзо изгорување на материја; | брзо и бесшумно изгорување на експлозив., дефлација(лат. deflatio) | еолска ерозија на пустинската почва; | фин. намалување на количеството на пари во оптек заради зголемување на нивната куповна моќ., дефлорација(лат. defloratio) | обесчестување, одземање на моминската невиност., деформација(лат. deformatio) | промена на обемот или на обликот на тврдо тело поради надворешни влијанија; | изменетост, изопаченост, огрденост., дефрагментација(анг. defragmentation) | комп. процес на презапишување на податоците од фјаловите така што секој фајл ќе биде распореден на последователни сектори на дискот., дефраудација(лат. defraudatio) | проневера, измама, криумчарење., дефункција(лат. defungere) | престанување на животот, смрт., дехидратација(лат. de-, грч. hydor вода) | одземање или губење на водата од телото или од ткивата, сушење; | мед. состојба на организмот што настапува поради големо губење на вода; дехидрација., дехидрогенација(лат. de-, грч. hydor) | хем. одземање на водородот од хемиските соединенија., дехуманизација(лат. de-, humanus човечки) | лишување од човечноста, нечовечност, подивеност, отсуство на чувство на човечност., децимација(лат. decimatio) | право на десеттина, на десетти дел, собирање на десетти дел; | десеткување, издвојување на секој десетти човек заради децимирање., дивагација(лат. divagatio) | лутање, лидање; | мед. несврзано зборување, бладање (особено кај умоболни); | рет. оддалечување од темата во говорот и во пишувањето., диверзификација(лат. diversificatio) | менување, различност, промена, внесување на промени., дивинација(лат. divinare гата) | гатање, вражање, претскажување, предвидување на идните настани; | обоготворување, припишување на божествени својства., дивинизација(фр. divinisation) | обоготворување, ставање на некого во редот на боговите, обожување., дивулгација(лат. divulgatio) | разгласување, разнесување, распространување на вести., дигитализација(анг. digitize) | комп. постапка на трансформирање на аналогни податоци во дигитален формат, односно претворање на пишан текст, слика или друга графика во формат читлив со компјутер; тоа се прави со помош на скенер., дизинфекција, дикција(лат. dictio) | јазик или стил на еден пишувач; | начин на изговор, изразување., дилатација(лат. dilatatio) | ширење, проширување, растегање; | мед. проширување на срцето., диминуција(итал. diminuere смали/смалува, снижи/снижува) | муз. повторување на темата, најчесто во двојно пократки нотни вредности., дирекција(лат. directio) | управа, раководство на некоја установа или претпријатие; | просторија каде што е сместена управата на некое претпријатие или на некоја установа; | насока, правец на пат., дисекција(лат. dissectio) | расечување на некое тело; отворање на леш., дисеминација(лат. disseminatio) | сеење, расејување на семе на живи суштества преку воздухот; | фиг. распростирање, ширење, разнесување на некој глас или вест., дисертација(лат. dissertatio) | научна расправа, теза, особено теза што се поднесува на универзитет заради хабилитација или добивање на докторска титула., дисимилација(лат. dissimilatio) | биол. растворање, распаѓање на грагата на живите суштества; | распаѓање на органските материи на прости органски, па и на најпрости неоргански соединенија, | грам. разедначување (кога од два еднакви гласа во еден збор едниот ќе премине во некој друг глас)., дисимулација(лат. dissimulatio) | прав. затајување, криење, прикривање на некоја состојба или на некој факт за да се избегнат правните последици врзани за таа состојба или за тој факт., дисипација(лат. dissipatio) | растурање, расфрлање; | расеаност, невнимание; | развевање (на пр., на магла, чад и сл.); | растурање на енергија и нејзино претворање во облици што веќе не можат повторно да се искористат за работа., дисјункција(лат. disiunctio) | исклучување, раздвојување; спротивност., дискредитација, дискреција(лат. discretio) | внимателност, пристојност во зборувањето и однесувањето; | почитување на чувствителноста на другите; | чување на тајните на другите, доверливост, сигурност; | воздржаност, ненаметливост., дискриминација(лат. discriminatio) | ограничување, оспорување на правата што му припаѓаат на некого, правна нееднаквост; | во меѓународните односи: давање на помали права на претставниците или на организациите од некоја држава отколку што им се даваат на другите држави;, дислокација(лат. dislocatio) | вој. распоредување, разместување на воени единици на одредена територија; | мор. распоредување на бродови во пристаништа, бази и упоришта или колонии; | преместување на стопански објект од едно место на друго; | ново разместување или распоредување воопшто; | мед. исчанчување; | геол. пукање на Земјината кора и нарушувања што настануваат во врска со тоа., дисмембрација(лат. dismembratio) | распарчување, расчленување; особено: разделување на земјишен комплекс на помали делови (парцели); | одвојување на црковна општина од нејзината парохија., дисолуција(лат. dissolutio) | растворање, распаѓање или преобразување на некое тело под дејството на некој фактор што навлегува во него; | распаѓање (на општество, на брак и сл.); | необузданост, распуштеност, развратност., дисоцијација(лат. dissociatio) | хем. распаѓање, раздвојување на молекулите на составните делови под влијание на електрична струја, топлина и др.; | псих. прекин на постојната врска меѓу одделни делови на личноста што почнуваат да дејствуваат самостојно., диспензација(лат. dispensatio) | разделување, делење; | ослободување од некоја обврска или пречка во поединечни случаи., диспозиција(лат. dispositio) | план, распоред, разместување; | вој. писмена наредба на војска за битка или за извршување на марш под воени околности; | план за изведување на работи на некој објект; | скица, нацрт (на расправа. предавање и др.); | прав. оној дел од правен пропис (норма) што содржи правила за однесувањето на граѓаните во даден случај; | располагање со пари, имот и др.; | мед. настроеност за извесни болести, склоност кон извесни болести; | душевно расположение, настроеност, посебна способност за нешто., диспропорција(лат. disproportio) | несразмерност, нееднаквост., диспутација(лат. disputatio) | расправа, препирка; | дискусија, дебата., дистинкција(лат. distinctio) | разлика, разликување; | во], знаци за разликување на чинот; | лог. точно разликување на поими; | отменост, углед, положба., дистракција(лат. distractio) | расеаност, невнимание; | разонода, забава; | одвојување на еден дел од целоста; | отуѓување, продажба., дистрибуција(лат. distributio) | делење, распределба, распоредување; | праќање на нешто на повеќе места; | линг. распоред на јазичните единици., дифамација(лат. diffamatio) | ширење на лоши работи, клеветење, озборување., диференцијација(лат. differentia разлика) | правење на разлика, разликување; | раздвојување поради настанати разлики, разминување во мислењето., дифракција(лат. diffractio) | кршење, прекршување, свивање; | физ. прекршување на светлосните зраци; скршнување на светлината., дифтонгизација(грч. di-, phthongos) | линг. претворање на глас со единствен изговор (монофтонг) во глас од два дела (дифтонг)., догматизација(грч. dogma) | процес на настанување и зацврстување на догмата., документација(лат. documentatio) | поткрепување на некое тврдење со документи, докажување со пишани сведоштва, поткрепување со докази; | збирка документи; | комп. општ термин за упатства, прирачници, шеми, инструкции, материјали за обука и подучување добиени заедно со набавениот хардвер и софтвер., докуметнација, доместикација(лат. domesticatio) | припитомување, скротување, навикнување на послушност., доминација(лат. dominatio) | власт, владеење, господство; | надмоќ, превласт., донација(лат. donatio) | подарување, особено по судски пат; | во средниот век: посед што кралот му го дарувал некому заедно со благородничка титула., дотација(лат. dotatio) | мираз, чеиз; | подарок во вид на земјиште на заслужни државници, војсководци, почесен подарок, народен подарок; | подарок на црква или на добротворна установа; | парична помош од буџетските средства за одделни општествени, културни, просветни и слични организации за унапредување на нивната општествена дејност., драматизација(грч. drama) | преработка на некое книжевно дело за прикажување на сцена; | придавање на драматичен карактер на нешто., дубитација(лат. dubitatio) | сомневање, недоумица, неизвесност; | двоумење, колебање, нерешителност., дукција, дупликација(лат. duplicatio) | удвојување; | удвоеност., евакуација(лат. evacuatio) | оддалечување на населението и на претпријатија и установи од краишта што се наоѓаат пред опасност од непријателски напад или од некоја елементарна непогодица; | вој. планско преместување на воениот имот и на сите видови вредности, на ранетите и болните од местото на воените операции., евалвација(лат. evalvatio) | одредување, проценување на вредноста., евангелизација(грч. euangelisomai) | ширење, проповедање на евангелие; | ширење на учењето на евангелистичката црква; | фиг. а) проповедање на некоја идеја и будење на надеж за подобри денови; б) агитација за некоја нова власт како онаа што била спроведувана во колониите преку христијанските мисионери., евапорација(лат. evaporatio) | отстранување на влагата, испарување., евекција(лат. evectio) | издигања, искачување; | астр. нееднаквост што ја покажува патеката на Месечината во кружењето околу Земјата поради нарушување од страна на Сонцето за време што не отстапува многу од времето на обиколувањето на Месечината околу Земјата., евикција(лат. evincere победи/победува) | прав. одземање на имот на поседникот по пат на судски спор., евирација(лат. eviratio) | првобитно: одземање на машкоста, кастрација; | подоцна и: отстранување на дојките на жена., евокација(лат. evocatio) | повикување на духови; | будење, оживување на спомен за некого или за нешто; сеќавање; | прав. пренесување на спор на повисок суд., еволуција(лат. evolutio) | развиток, напредок; | еден од облиците на движењето во природата и во општествотонепрекината, постепена, квантитативна промена (за разлика од револуцијата); | вој. развивање и престројување за борба, маневрирање пред битка; | мор. престројување на флота од пловидбен во борбен строј, развивање за борба; | муз. префрлање или преместување на гласовите во двоен контрапункт., европеизацијаподлагање на европскиот начин на живеење, т. е. примање или придавање на некого или на нешто обележја на Европа, односно на европската култура; | култивирање, цивилизирање., егализација(фр. egaliser) | изедначување, израмнување., егзакција(лат. exactio) | наплатување (на пр., на данок и сл.); | изнудување., егзалтација(лат exaltatio) | голема возбуда, занес, душевна напнатост; | претерана заинтересираност за нешто, занесеност, восхитеност, раздразнетост., егзеквација(лат. exequatio) | изедначување., егзекуција(лат. executio) | извршување на пресуда, особено на телесна или смртна казна; | прав. извршување по пат на законско присилување, особено: присилно извршување на судска пресуда (во граѓански или во кривичен спор), присилна наплата на долг врз основа на законска одлука., егзибиција(лат. exhibitio) | јавно покажување, пропагандно толкување; | прикажување, излагање, поднесување (на исправи и сл.); правилно би било: ексхибиција., егзистениција, егзултација(лат. exultatio) | ликување, бескрајна радост, скокање од радост и восхит., едификација(лат. edificatio) | ѕидање, градење; | изведување, развивање на некоја идеја, поучување, воспитување, издигање (во духовна смисла)., едиција(лат. editio) | издавање, објавување на книга; | издание на книга; | прав. судски извештај и соопштение., едукација(лат. educatio) | воспитување, одгледување; | образование; развивање на телесните, умствените и моралните способности., едукција(лат. educere издвои/издвојува, вади) | издвојување на состојки од некоја материја, излачување., ејакулација(лат. eiaculatio) | исфрлање, испуштање; | физиол, исфрлање на машко семе;, еквација(лат. aequatio) | изедначување; | мат. равенка., еквивокација(лат. aequivocatio) | двосмисленост, збор со две или со повеќе значења, збрка, игра на зборови., екранизација(фр. ecranisation) | изведба на филмско платно, на телевизија и сл., екскавација(лат. excavatio) | длабење, ископување, вадење на нешто со помош на екскаватор., ексквизиција(лат. exquisitio) | избор; | истражување, испитување., екскламација(лат. exclamatio) | извик, извикување., екскомуникација(лат. excommunicatio) | исклучување, отстранување на некого од друштвото или од заедницата; особено: исклучување од црквата, анатема., екскорпорација(лат. ех-, corpus тело) | издвојување, исклучување, излачување од нешто., екскреција(лат. excretio) | лачење, излачување, одвојување, исфрлање., екскулпација(лат. ех, culpa грев, грешка) | прав. ослободување од обвинение., експатријација(лат expatnatio) | истерување, протерување од татковината, | напуштање на татковината, експедиција(лат expeditio) | праќање, отправување, | поход на повеќе луѓе со некоја цел (на пр, научна, истражувачка и др), | вој оружен поход надвор од својата земја заради извршување на некоја задача, | одделение (во пошта, во администрација на весник и сл) за праќање на разни пратки, експекторација(лат expectoratio) | мед исфрлање на слуз од белите дробови, искашлување, експирација(лат expiratio) | испуштање на воздухот од себе, издишување, | издивнување, умирање, | прав истекување на извесно време или рок, ден на плаќањето, експланација(лат explanare) | објаснување, разјаснување, излагање, експлантација(лат explantatio) | бот истргнување на растително ткиво или орган од неговата средина и пресадување во нова хранлива средина за да продолжи да расте самостојно, експликација(лат explicatio) | објаснување, разјаснување, толкување, прикажување, излагање, експлоатација(фр exploitation) | искористување на туѓ труд, | обработување, искористување на природни богатства, сообраќајни средства и сл, експлорација(лат. exploratio) | истражување, испитување, извидување, | мед лекарски преглед заради утврдување на дијагноза, експозиција(лат expositio) | изнесување, излагање, прикажување, | вовед, воведен дел од книжевно или музичко дело во кој се изложува тематската граѓа, | излагање на уметнички дела според определен план, | воопшто, расчленување, одредување на местото на некој поим во системот на една наука, | фот времето за кое при снимањето објективот на фотоапаратот се држи откриен, излагање, осветлување, експопријација, експропријација(лат. expropriation) | прав. законско одземање на право на сопственост или на друго имотно право со надоместок. особено: одземање на земјиште заради општи цели., експропријација(лат. expropriation) | прав. законско одземање на право на сопственост или на друго имотно право со надоместок. особено: одземање на земјиште заради општи цели., експропријација(лат. expropriation) | прав. законско одземање на право на сопственост или на друго имотно право со надоместок. особено: одземање на земјиште заради општи цели., експропријација(лат. expropriation) | прав. законско одземање на право на сопственост или на друго имотно право со надоместок. особено: одземање на земјиште заради општи цели., екстабулација(лат. extabulatio) | прав. бришење на хипотекарен меничен долг, укинување на интабулација., екстемпорација(лат. ех, tempus) | изведување на нешто што не било предвидено, што не било подготвено (особено во улогите на артистите)., екстерминација(лат. exterminatio) | протерување, прогонување; | истребување, уништување., екстирпација(лат. extirpatio) | мед. отстранување на болни делови од телото (со хируршка интервенција), вадење (на пр., на заб); | искоренување, истребување, уништување., екстрадиција(лат. extraditio) | издавање; предавање; | прав. предавање на виновникот на земјата во која го сторил кривичното дело., екстракција(лат. extractio) | вадење, извлекување, црпење; | мед. отстранување со хируршки зафат на причинителот на некоја болест., екстраполација(лат. extra, interpolare вклучи/вклучува) | проширување на законитоста утврдена во едно подрачје на пошироко, уште неиспитано подрачје; | мат. одредување на вредност од некое непознато подрачје со помош на познати вредности, со претпоставка дека законитостите на познатото подрачје важат и за непознатото., ексудација(лат. exudatio) | мед. налевање на ексудат во шуплините на телото кога ќе се појави некој воспалителен процес на обвивките со кои се обложени., ексулцерација(лат. ex-ulceratio) | мед. воспаление со загнојување, созадавање на чир., ексундација(лат. exundatio) | излевање на вода, поплава., ексхалација(лат. exalare) | гас, пара, мирис што испарува од некое тело; | испарување, испуштање на гасови или пара., ексхередитација(лат. exereditatio) | . исклучување од наследство, лишување од наследство, одземање на правото на наследство., ексхумација(лат. exhumatio) | ископување на посмртни останки од гроб заради утврдување на причината за смртта или заради пренесување на друго место., ексцепција(лат. exceptio) | исклучување; | приговор во спор (на пр., поради ненадлежност на судот или сл.)., ексцитација(лат. excitatio) | надрзнување, раздразнување; надразнетост, раздразнетост; | поттикнување, храбрење, бодрење; | поттикнување, подбуцнување., елаборација(лат. elaboratio) | изработка, обработка, изработување, обработување., елација(лат. elatio полет, издигања) | издигање; | надуеност, дигноглавост; | грам. степенување на придавките при кое нема споредби (на пр., преголем, престар итн.)., елевација(лат. elevatio) | дигање, подигање, издигање; | астр. висината на ѕвездите над хоризонтот; | вој. наклонот на оската на топовската цевка спрема хоризонтот; | арх. нацрт, план (на градба); | фиг. возвишеност, величина, благородност., електризација(грч.) | полнење со електрицитет, електризирање; | мед. лекување со електрицитет., електрификација(грч. elektron, лат. facere работи) | изградба на мрежа на електрични централи и на електропреносни системи заради широко воведување на електричната енергија во производството и во животот; | унапредување на стопанството со изградба на електрични мрежи, електроцентрали; | набавка и воведување на електрични уреди во куќите, фабриките, на патиштата итн. и назив за таквите уреди., електрокуција(од електро и егзекуција) | извршување на смртна казна со помош на електрична струја, на електричен стол., елекција(лат. electio) | избирање, избор., елиминација(лат. eliminatio) | излачување, исфрлање; | отстранување, исклучување., елинизација(грч. Hellenes) | елинизирање, погрчување., елокуција(лат. eloqutio) | говорничко изразување, говорнички стил, изведување и изразување на мисли при говорот., елонгација(лат. elongatio) | продолжување, издолжување, растегање; | физ. оддалеченост на некоја точка од нејзината рамнотежна положба при нишање; | астр. аголно растојание на некоја планета од Сонцето, односно на две планети една од друга или на месечина од нејзината планета (за набљудувачот од Земјата)., елуција(лат. eiutio) | хм. одвојување на некој елемент со помош на апсорбенти., еманација(лат. emanatio) | продукт од распаѓањето на радиоактивните материи сличен на гас; во периодичниот систем се однесува на нултата група и хемиски е наполно инертен; | испарување, производ на испарување; | еманација на духот производ на духот, умотворба, уметничко или научно дело; | во ориенталната филозофија: учење дека светот настанал со издвојување на помалку совршени суштества од најсовршеното, т. е. од Бога, односно од врховното прабитие; | излегување, извирање, истекување, излевање, испуштање, избивање, зрачење; | израз, манифестација; | оживотворување, еманципација(лат. emancipatio) | ослободување од зависноста, од потчинетоста, од угнетувањето; добивање на самостојност, осамостојување; | ослободување од предрасудите и воопшто од се што е застарено; | прав. ослободување на децата од зависноста од таткото или од старателот., емендација(лат. emendatio) | надоместок на штета; | поправка во згрешен текст или вметнување на друг текст., емиграција(лат. emigratio) | преселување или бегање од татковината во странска земја, предизвикано од различни причини (економски, политички, религиозни и др.); | емигранти, група емигранти., емоција(лат. emotio) | возбуда, вознемиреност, трогнатост, душевна состојба како радост, гнев, страв, афект и сл., емулација(анг. emulation имитирање) | комп. имитирање на можностите на еден уред од друг или на еден софтвер од друг., енервација(лат. enervatio) | нервна исцрпеност, растроеност., енуклеација(лат. enucleatio) | искоренување, отстранување (на пр., на чир и сл.); | вадење на јадрото на некој проблем, темелно објаснување., енумерација(лат. enumeratio) | броење, набројување, пребројување; редење., енунцијација(лат. enuntiatio) | исказ, кажување, излагање, изрека; | проглас, јавно соопштение, декларација., епилација(фр epilation) | кубење вадење отстранување на влакна со специјални препарати или со помош на елек трична струја заради лекување или разубавување, ерекција(лат. erectio) | подигање, исправање, издигање; | физиол, дигање, набрекнување на машкиот полов орган како последица на полова надразнетост., еротизација(грч. eros полова љубов) | доведување во еротична состојба, зголемување на еротичниот нагон; | фил. специфично полово влијание на материите што ги излачуваат половите жлезди во крвта (сексуалните хормони) во централниот нервен систем., ерудиција(лат. eruditio) | висока ученост, начитаност; опсежно знаење од некое подрачје на науката; образованост., еруктација(лат. eructare повраќа, блуе) | ждригање, изригнување., ерупција(лат. eruptio) | геол. избивање, исфрлање на разни материи (лава, вулкански камења, нафта и др.) од внатрешноста на земјата на нејзината површина; | мед. а) ненадеен излив на крв, гној или вода; б) опсипување, избивање на сипка; | фиг. нагло избивање, несовладлив излив на некое силно чувство., ескалација(фр. escalade) | искачување, напредување; | јуриш на кула со помош на скала; | проширување на конфликт меѓу држави со ангажирање на пропагандните и воените потенцијали., естерификација(грч.) | добивање на естер од киселина и алкохол., етеризација(грч.) | мед. вдишување на сулфурен етер заради привремено опивање., етикеција(фр. etiquette) | фино, отмено однесување; | правила за убаво однесување во секоја пригода; | вкочането, круто држење во друштво, на јавно место и сл., церемонијалност., етиолизација(фр. etioler избледи/избледува) | бот. губење на зеленилото и свежината на лисјата поради недостиг на светлина., ефеминација(лат. effeminatio) | појава на женски особини кај хомосексуалци во однесувањето, облекувањето и др., женски карактер и женски склоности; | фиг. разнеженост, мекушлавост., ехолокација(грч. echo, лат. locus место) | избегнување на пречки со помош на ултразвук (кај лилјаците, делфините и др.); | снаоѓање, ориентирање со помош на радар., идеализација(фр. idealisation) | разубавување, прикажување на нешто поубаво, посовршено отколку што е во стварноста; облагородување на нешто., идеација(грч. idea) | фил. однос на конкретното кон идејата, издигање на посебното, поединечното до општо, трајно; | создавање на идеи, претстави, поими., идентификација(лат. identificatio) | установување на идентичност, еднаквост меѓу нешто; | утврдување на нечиј идентитет; | комп. процес со кој се утврдува идентитетот на корисникот што се обидува да се приклучи во компјутерски систем, мрежа или онлајн-сервис., идеологизација(грч. idea, logia наука) | проникнување на некоја појава или поим со идеологија., идилизација(грч. eidyllion) | претставување на нешто или на некого во најубава светлина, истакнување само на убави работи и сл., идиомутација(грч. idios, лат. mutatio промена) | биол. наследна промена кај живите суштества што се јавува поради промена на некој наследен фактор, изолација(лат. isolatio) | осамување, издвојување, одвојување; | одвоеност, осаменост; | физ. обезбедување од поминување или спроведување на електрицитет или на топлина; | мед. а) одвојување на заразните болни во посебни простории за да се спречи ширење на заразата; 6) одвојување на умоболни., илација(лат. illatio) | извод, заклучок, последица., илуминација(лат. illuminatio) | раскошно, свечено осветление | бојадисување на контури на карти и планови; | украсување на стари ракописни книги со орнаменти, иницијали и минијатури; | ненадејно вдахновение, светлина што ја озарува душата, инспирација., илустрација(лат. illustratio) | во најшироката смисла: прегледно, сликовито толкување на нешто (на пр., во статија, говор и сл.); | во потесна смисла: цртеж, слика во книга што се однесува на содржината; | списание богато опремено со слики, ревија, магазин., имагинација(лат. imaginatio) | фантазија, вообразба, способност за замислување, за создавање на ментални слики или поими за она што не е сетилно почувствувано; | творечка фантазија; | псих. способност повторно да се предизвикаат слики што се зачувани во паметењето (репродуктивна имагинација) или способност за меѓусебно поврзување и надградување на поранешните искуства така што настануваат нови слики или духовни остварувања насочени кон остварување на некоја особена научна или уметничка цел (креативна имагинација); | производи на фантазијата без основа во реалноста., иматрикулација(лат. immatriculatio) | запишување во матрикулата (матичната книга) на некоја установа., имиграција(лат. immigratio) | вселување на странци во некоја земја за траен престој; | доселеници, доселеништво., имитација(лат. imitatio) | обликување според некој образец, подражавање на некој образец, угледување на некого или на нешто; | фалсификат, сурогат, копија; | вештачки производ; | муз. повторување на темата на еден глас со други гласови во ист или во обратен редослед и во други, различни варијанти., имобилизација(лат. immobilis) | доведување во состојба на неподвижност (на пр., во хирургијата, кога повредениот дел од телото ќе се направи неподвижен со помош на гипс или на некоја друга преврска)., импанација(лат. impanatio) | геол. соединување на телото на Христос со лебот во христијанската тајна причесна., имплантација(лат. implantatio) | пресадување на одделни клетки, ткива или на цели органи од еден на друг организам., имплементација(лат. implere изведе/изведува) | спроведување, извршување, примена., импликација(лат. implicatio) | врска, спој, сплет, стек на околности; | вплеткување во нешто, мешање, замешаност., импрегнација(лат. impraegnatio) | оплодување, забременување; | хем. натопување, наквасување, напојување (на пр., на некое ткиво со масло или маст, на дрво со материи што го чуваат од гниење и сл.)., импровизација(лат. improvisatio) | составување на стихови, музичко дело или говор во мигот на изведбата, т. е. без претходна подготовка; | површно свршена работа, привремено решение., импропорција(лат. improportio) | несразмер, несразмерност., импутација(лат. imputatio) | припишување, набедување, обвинување, подметнување на вина., имунизација(лат. immunis) | создавање на вештачки имунитет., имутација(лат. immutatio) | менување, преобразување., инартикулација(лат. inarticulatio) | внесување во закон, пропишување на законски член; | нејасно изговарање на гласовите., инаугурација(лат. inauguratio) | свечено отворање, откривање; | свечено воведување во должност или звање; | свечено доделување на титула., инафектација(лат. inaffectatio) | неприсиленост во однесувањето, природност., инвентаризација(лат. inventarisatio) | составување на список на имот; | запишување во инвентар., инвестигација(лат. investigare трага, истражува) | истражување, испитување., инвестиција(лат. investitio) | вложување на капитал во некоја работа; | капитал вложен во некоја работа., инвокација(лат. invocatio) | повикување, довикување, молење да дојде некој; | во класичната поезија: т. н. повикување на музите на почетокот на еп или пред некоја важна нова одломка,, инволуција(лат. involutio) | заплет, заплетканост, замрсеност; | мед. опаѓање, слабеење, пропаѓање на телото или на одделни органи., индексација(анг. indexation) | екон. административно усогласување на цените со платите и пензиите., индетерминација(лат. indeterminatio) | нерешителност, непостојаност, неопределеност, нерешливост., индигнација(лат. indignatio) | негодување; | гнев, лутина, огорчување, огорченост, длабок презир, чувство на одвратност; гнасење, гадење., индикација(лат. indicatio) | укажување, знак, обележје, најава, навестување, симптом, податок; | прав. основа за некое сомневање; | мед. упат за потребно лекување или оперативен зафат., индикција(лат. indictio) | оглас, најава, навестување на некој настан; | распишување, свикување на црковно собрание; | црковен проглас., индискреција(лат. indiscretio) | претерана љубопитност, претерана слобода кон некого; | наметливост., индиспозиција(лат. indispositio) | неугодост, нерасположение, безволност, недостиг на волја за некоја работа; | папсаност, апатија; | болежливост; | несклоност кон нешто; индиспонираност., индистинкција(лат. indistinctio) | неодреденост, нејасност, неопределеност., индиција(лат. indicium знак) | предзнак; | знак што упатува на нешто; | можност за претпоставка | симптом, појдовна точка за некое сомневање; | прав. факт од кој посредно се заклучува дека постои кривично дело., индоктринација(лат. doctrina наука, учење) | поука, поучување; | во идеолошко-политичка смисла: настојување на некоја организациона сила со помош на расположливите средства да наметне определени сфаќања, верувања и начини на однесување., индукција(лат. inductio) | лог. метод со кој се изведува заклучок врз основа на набљудување и анализирање на детали; спознание врз основа на искуство; | ел. предизвикување, создавање на електрична струја со помош на магнетно поле или на некој електричен извор., индурација(лат. induratio) | непокајување, непоправање; | фиг. закоравување, затапување; | мед. стврднување на органи или на ткива со враснување или со претворање во сврзно ткиво., инекција, инервација(лат. innervatio) | снабденост на делови од телото со нерви; | спроведување на дразби по пат на нервите од централниот нервен систем во органите., инерција(лат. inertia) | физ. својство на телото да ја задржи својата состојба на мирување или на рамномерно праволиниско движење додека не го изведе од таа состојба некоја надворешна причина; | фиг. нееластичност, тромавост, млитавост, пасивност, тапост, махиналност, несвесност, лежерност, олабавеност., иниција(лат. initium) | вовед, пристап, почеток; | начело, принцип; | почеток, основа на спознанието., иницијализација(анг. initialization) | комп. операција на форматирање на диск или дискета и подготовка за запишување, чување и понатамошна употреба на податоци., иницијација(лат. initiatio) | воведување, посветување, упатување во нешто (во некоја тајна); | кај примитивните народи: а) свеченост со која младите (машки и женски) се прогласуваат за полноправии членови на племенската заедница (обично на 13-годишна возраст); б) обреди за такво воведување, што подразбираат воведување во тајните и законите на заедницата., инјекција(лат. iniectio) | мед. лек во течен облик што се вшприцува во телото со помош на игла., инјункција(лат. iniunctio) | прав. пропис, наредба (судска), заповед., инкамерација(лат. incameratio) | присоединување кон црковен имот; | собирање (на пр., на некои такси) во корист на државата; | подржавување., инкарнација(лат. incarnatio) | овоплотување, олицетворување, остварување, опредметување; | појава на божество во човечки облик., инкарцерација(лат. incarceratio) | апсење, затворање, лишување од слобода; | мед. вклештување на орган во вродени отвори или во отвори што се развиле подоцна во телесните шуплини., инквизиција(лат. inquisitio) | судско-полициска организација на католичката црква, основана во 1 | век, за гонење и казнување на еретици; се одликувала со крајна суровост; | фиг. мачење, суровост, садистичко навредување, строга постапка; малтретирање., инклинација(лат. inclinatio) | наклоност, склоност; | наклонетост, пад; | во магнетизмот: агол на наклонет на магнетната игла, нејзино отстапување од правецот север-југ; | фиг. опаѓање, слабеење, пропаѓање., инкомодација(лат. incommodus незгоден, непријатен) | правење пречки, непријатности; вознемирување., инкорпорација(лат. incorporatio) | соединување, обединување, спојување; | линг. во индоевропските јазици: начин на творба на зборови врз основа на нивната долга парапелна употреба (во синтагма)., инкорупција(лат. incorruptio) | нерасипаност, чистота., инкрепација(лат. increpatio) | карање, прекорување, корење., инкриминација(лат. incriminatio) | прав. обвинување, обвинение., инкрустација(лат. incrustatio) | украс од седеф, метал и др. втиснат во дрво, коска или камен и неиздаден над површината на украсениот предмет; | постапката на такво украсување; | град. обложување на ѕидови со разни видови камен; вметнување на потврди предмети (коцки и украсни парчиња мермер, метал и др.) во мека маса (кит, гипс, цемент и др.) која подоцна ќе се стврдне; | вкоравување, облагање со каменеста или варовна кора, добивање кора., инкубација(лат. incubatio) | мед. времето од заразувањето до појавувањето на првите симптоми на болеста; | биол. времето што е потребно за да се развие младенче од оплоденото јајце; | вештачко ведење на пилиња во инкубатор; | псих. периодот на зреењето на мислењето, особено во решавањето на некој проблем., инкулпација(лат. inculpatio) | прав. обвинување, тужење., иновација(лат. innovatio) | она што е воведено како ново, новина; | линг. нова јазична особина (фонетска, морфолошка, лексичка, синтаксичка)., иноксидација(лат.) | заштитување на површината на железни предмети од 'рѓосување со ставање на слој оксид., инокулација(лат. inoculatio) | калемење, пресадување; | мед. вакцинирање., инсаливација(лат. insalivatio) | мешање на плунката со јадењето при џвакањето; | недостиг на плунка., инсекција(лат. insectio) | засек, рез, засечување., инсеминација(лат. in, semen семе) | оплодување, осеменување., инсинуација(лат. insinuatio) | подметнување, смислено изнесување на измислени податоци за некого заради клеветење; | злобна алузија., инскрипција(лат. inscriptio) | запишување; | ставање на наслов; | наслов, натпис., инсолација(лат. insolatio) | изнесување на сонце, излагање на сонце; | мед. сончев удар, сончаница., инспекција(лат. inspectio) | надзор, преглед, контрола, надгледување на почитувањето на правилата што ги пропишале разни установи, претпријатија и др.; | органи за надзор, јавна надзорна служба., инспирација(лат. inspiratio) | биол. вдишување, вовлекување на воздух во белите дробови; | поттик, одушевување; | состојба кога уметникот е особено способен за творење, вдахновение; поетски занес; занесеност; | творечка замисла, идеја., инставрација(лат. instauratio) | установување, основање; | обновување., инсталација(лат. installatio) | уреди и направи на претпријатие или погон, но и на куќи, станови и сл. (електрични, гасни, водоводни др.); | поставување, воведување на такви и сл. уреди; | свечено воведување во некоја должност или во некое звање., институција(лат. institutio) | установа, завод; | здружение; | уредба, закон, статут; | уредување; | основање, втемелување; | воведување; поставување., инстрадиција(итал. instradare) | определување на транспортен пат и транспортни средства за некоја пратка., инструкција(лат. instructio) | подучување, обука, поука; | упатство, налог, пропис, раководни потребни упатства, збир на правила за извршување на некоја работа; | комп. во програмирањето: програмски оператор подготвен (компајлиран или интерпретиран на машински јазик) за извршување на компјутер;, инструментација(лат. instrumentatio) | дотерување на музичка композиција за изведување на повеќе инструменти или во оркестар; | дотерување на пијанистичка или на некоја друга композиција за други инструменти; | оркестрација; | наука за опсегот, карактерот и техничките особини на одделни музички инструменти; | употреба, примена на инструменти воопшто., инсубординација(лат. insubordinatio) | непослушност, непокорност, противење на дисциплината, откажување на послушноста., инсурекција(лат. insurrectio) | дигање на оружје, на востание, бунт, востание., инсценација(лат. in, scaena сцена) | кулиси и опрема за театарски претстави; сценско обликување, театарски декор; сценографија; | одделна сцена во драмско дело; | преработка на прозно дело за изведба на сцена, драматизација, екранизација; | остварување на театарско дело на сцена од страна на режисер., интабулација(лат. intabulatio) | внесување, книжење во земјишните книги; | прав. хипотекарно запишување на меничен долг, забрана за продажба на неподвижен имот што служи како замена за долг; хипотека., интеграција(лат. integratio) | соединување на некои делови во целост; | поврзување, обединување; | мат. пресметување на интеграли; | фил. преминување од растроена, растурена состојба во сосредоточена состојба., интензификација(лат. intensio, facere) | зголемување на напорот, засилување на напнатоста; | зголемување на ефектот со забрзување на работата или со друго зголемување на напорот., интеракција(лат. interactio) | меѓудејство, меѓузависност; | физ. заемно дејство на два или повеќе системи или појави., интердикција(лат. interdictio) | забрана; судска забрана за управување со сопствениот имот (ако некој е расипник или ако банкротира); ставање под старателство., интериоризација(лат.) | процес на усвојување на поими, морални ставови, вредности и сл. од надворешниот свет со кој тие стануваат дел од човековата внатрешна природа, односно од човековата личност., интерјекција(лат. interiectio) | грам. извик., интеркалација(лат, intercalare) | дополнително додавање, вметнување, додаток., интернација(лат. internatio) | ограничување на слободата на движењето и разоружување што ги вршат државните власти над делови од војската на завојувана држава што влегле на територијата на неутрална држава; | задржување и лишување од слободата што ги вршат до завршувањето на војната властите на завојувана држава над претставници на непријателската држава што се наоѓаат на нејзиното подрачје; | прогонство, заточение во некое одредено место., интерпелација(лат. interpellate) | прашање упатено во парламент до некој министер, обично во врска со некој настан или процес; | прашање од јавноста упатено до некој говорник, прекинување во говорот, приговор; | прав. спречување, оспорување на посед, приговор; повикување на суд., интерпозиција(лат. interpositio) | посредување, интервенција, мешање., интерполација(лат. interpolatio) | дополнително вметнување на зборови или реченици во некој текст што не му припаѓаат на авторот; фалсификување на текст со додавање на нови зборови или реченици; | мат. постапка со која меѓу две познати вредности на некоја функција се вметнуваат вредности на некоја нова, обично попроста функција., интерпретација(лат. interpretatio) | толкување, објаснување; | изведување, претставување на сцена, глумење, пеење., интерпункција(лат. interpunctio) | реченични знаци; | ставање на реченични знаци., интеррогација(лат. interrogatio) | испитување, сослушување., интерсекција(лат. intersectio) | пресек, пресечување, вкрстување; | точка на која се сечат две линии., интерупција(лат. interruptio) | прекин, прекинување; спречување; | прав. прекинување на застареноста., интерцепција(лат. interceptio) | одземање на нешто туѓо, присвојување, затајување., интимација(лат. intimatio) | објава, наредба, заповед, повик, навестување (на пр., на војна)., интоксикација(лат. in во, грч. toxikon отров) | мед. труење, болест предизвикана од дејство на отров во организмот; | фиг. а) опивање, занесување, одушевување; 6) опиеност, занесеност, одушевеност., интонација(лат. intonatio) | муз. почетен тон, давање основен тон на пејачи или на свирачи; | линг. нагласување или истакнување на одделни гласови, зборови или други делови од говорот; ритмичко-мелодични карактеристики на таквото нагласување; | акцент, тонски карактеристики на акцентот., интродукција(лат. introductio) | вовед, воведување; | воведување во должност; вовед во печатено дело (книга и сл.); муз. воведен дел на музичко дело (симфонија, соната, опера)., интронизација(лат. inthronisatio) | поставување на владетелски престол; | воведување во највисока положба., интроспекција(лат. introspectio) | самонабљудување; непосредно набљудување на содржината на сопоствената свест; самоиспитување, размислување за сопствените дела, понирање во себе., интубација(лат. in, tubus) | мед. вовлекување на метална или гумена цевка во некој орган (на пр., во душникот при задушување)., интуиција(лат. intuitio) | чувство, претчувство, инстинктивно поимање; | непосредно спознавање на вистината, без помош на опити и логични заклучоци; директно согледување, проникливост, остроумност., инундација(лат. inundatio) | поплавување, поплава., инфекција(лат. infectio) | мед. зараза, предизвикување на зараза, настанување на состојба на заразеност; навлегување и размножување на микроби на болест; предизвикување или добивање на болест со зараза; | комп. израз со кој се означува состојбата кога медиумот за запис е заразен со компјутерски вирус., инфестација(лат. infestatio) | пустошење, опустошување., инфибулација(лат. infibulatio) | ставање појас на невиноста (во средниот век, особено во времето на крстоносните војни, мажите ја обезбедувале верноста на своите жени во текот на своето отсуство така што им монтирале на телото појас што не можел да се отстрани без помошта на оној што го ставил)., инфилтрација(лат. infiltratio) | мед. навлегување во ткивото и трупање на материи што не се негов составен дел; | фиг. постепено вовлекување на туѓи елементи во некоја организација., инфламација(лат. inflammatio) | мед. воспаление., инфлација(лат. inflatio) | претерано зголемување на количеството на книжни пари во оптек, поради што парите ја губат вредноста., информација(лат. informatio) | известување; | соопштение за некого или за нешто, известување, извештај; | комп. знак, симбол, вредност или друг податок запишан на внатрешен или надворешен носител на информации, во формат погоден за натамошно користење и обработка со компјутер., инфракција(лат. infractio) | нарушување, престап, повреда; прекин (на спогодба, сојуз и сл.); | мед. напукнување на коска., инхалација(лат. inhalatio) | мед. вдишување на пара или гасови што се развиваат од некои течности, природно или со загревање и вриење;, инхибиција(лат. inhibitio) | физиол, задржување на некое органско дејство, функција, со волјата или со неволно физиолошко дејство; | псих. спречување, што се врши со волјата или нагонски и потсвесно, на некој сетилен поттик или на друга душевна состојба; | прав. забрана (од виш суд) за прекинување на постапката за нешто (во понискиот суд)., инхуманација(лат. inhumanatio) | геол. очовечување, овоплотување на Христос., инхумација(лат. inhumatio) | закопување, погребување, погреб., инцерација(лат. inceratio) | восочење, воштење, премачкување со восок, прелевање со восок, мешање со восок; | мешање на сува материја со некоја течност додека да се згусне како восок., инцернација(лат. in во, cinis пепел) | мед. горење, претворање во пепел., инцинерација(лат. in, cinis, cineris пепел) | претворање во пепел; | горење на мртовец, кремирање., инцитација(лат. incitatio) | наговарање, наведување, подбуцнување, поттикнување, дразнење., ионизација, ипсација(лат. ipsatio) | самозадоволување на половиот нагон, онанија., ирадијација(лат. iradiatio) | физ. оптичка појава при која светлите предмети врз темна подлога изгледаат поголеми отколку што се вистина; | мед. ширење на чувството на болка надвор од границата на непосредно болниот дел од телото или орган; | озрачување, зрачење, осветлување; зраковидно ширење; | линг. стремеж за ширење на една граматичка категорија од некое определено подрачје на друго подрачје., ирезолуција(лат. irressolutio) | нерешителност, колебливост., иригација(лат. irrigatio) | агр. наводнување со помош на канали; | мед. миење на рани или на внатрешни органи (желудник, матка и др.)., иризација(грч. iris линија) | појава на боите на виножитото како последица на интерференција на светлината што се одбила од лицето и од опачината на многу танок слој нанесен на некоја површина., иритација(лат. irritatio) | надразнување, дразнење, поттикнување на гнев, распалување, повреда (на рана); | раздразливост, вознемиреност; | мед. воспалителна појава поради надразнето ткиво или орган., ирогација(лат. irrogatio) | прав. наметнување на казна, досудување на казна., итерација(лат. iteratio) | повторено вршење на исто дејство, повторување; | линг. повторување на некој глас или облик, зачестеност., иформација, јактација(лат. iactare фрла) | мед. болна состојба кога некој, што страда од бессоница, се траќа на креветот; болен немир., јаровизација(рус.) | агротехничка подготовка на семе за земјоделски култури пред сеидбата заради забрзување на нивниот развиток и зголемување на приносите; постапка што ја вовел советскиот агробиолог Т. Д. Лисенко (1898-1976)., јација(тур. jatsy) | кај муслиманите: времето на петтата дневна молитва според законот на Мухамед, пред легнување (два часа по заоѓањето на сонцето)., јонизација(грч. ion) | физ. процес на создавање на јони и електрони од неутрални атоми или молекули., јудикација(лат. iudicatio) | судење, пресудување, донесување на пресуда., јуриздикција(лат. iur?sdictio) | судско надлештво; | право на судење; област, делокруг на кој се протега тоа право., јурисдикција, јустификација(лат. iustificat?o) | правдање, оправдување; | докажување на суд, доказ; | одобрување на сметка откако претходно ќе биде проверена; | извршување на казна, особено на смртна казна, погубување., Јустиција(лат. lustitia) | мит. во староримската митологија: божица на правдата, претставувана како девојка со врзани очи, со меч и вага (кај старите Грци: Темида); | Јустиција а) правда, праведност; правосудство; 6) суд, судница, сите судски установи., кавитација(лат. cavitatis) | во водениот сообраќај: нагло настанување на меури или вакууми во водата на местата со низок притиок, што предизвикува забавување на брзината на пловниот објект, посилни потреси и разорување на материјалот на агрегатот; | шуплина, празнина, дупка., калибрација(фр. calibre) | споредување на инструменти и уреди со стандардите заради утврдување на нивната точност, баждарење., калкулација(лат. calculatio) | сметка, пресметка; | фиг. намера, план, комбинација., калцинација(лат. calcinatio) | хем. технолошка постапка при која со загревање се отстранува кристал ната вода од кристализираните соли., калцификација(лат. calx, calcis вар, facere прави) | снабдување со калциум; ѓубрење на почвата со калциумово ѓубре; | мед. таложење на калциумови соли во ткивата., канализација(лат. canalisatio) | прекопување на канали, спроведување на канали, особено подземни (во населени места); | мрежа на подземни цевки за одвод на вода и нечистотии од куќите и населбите., канонизација(грч. kanonizo) | во католичката црква: прогласување на некого за светец., кантилација(лат. cantilatio) | во еврејската богослужба: рецитирање на псалми со повремени елементи на пеење., кантонизација, канцерација(лат. canceratio) | мед. отекување од рак, постоење на болеста рак., капитализација(фр. capitalisation) | определување на вредноста на имот според доходот што го носи тој имот, при што за основа на пресметувањето се зема дисконтниот процент што постои во определено време; | претворање на вишокот на вредност во капитал., капитулација(лат. capitulatio) | вој. прекинување на борбата и предавање на милоста и немилоста на непријателот; | договор за предавање; | фиг. признавање на својата слабост, грешка, немоќ., каптација(лат. captatio) | придобивање (на пр., на нечија наклоност); | маѓепсување, фасцинирање; | лукавство, мајсторија, досетливост; | употреба на нечесни средства за да се дојде до целта., капција(лат. captio) | намерно изведен погрешен заклучок, заклучок што залажува; софизам., карактеризација(анг. characters) | означување, прикажување на нечии битни ознаки; обележување., карамелизација(лат. caramelisatio) | пржење на шеќер; | премачкување со карамел., карбонизација(фр. carbonisation) | хем. процес на претворање на органска материја во јаглен; | технол, отстранување на примеси на растителни материи од волната (во текстилната индустрија)., касација(фр. cassation) | поништување на судска одлука на пониска инстанција што го врши повисока инстанција поради тоа што пониската инстанција го повредила законот или не се придржувала кон законските прописи во текот на судењето; | жалба или молба за примена на такво поништување; | највисок суд што ги потврдува или ги укинува пресудите на пониските судови., кастрација(лат. castratio) | вадење на половите жлезди, окопување., категоризација(грч. kategoria) | распоредување, групирање во категории., катенизација(лат. catenatio) | процес на слевање на гласовите во гласовни групи, т. е. на слоговите во зборови; составен дел на процесот на почетното читање., катетеризација(грч. katheter) | мед. испуштање на задржаната урина со вовлекување на катетер во бабулето., каустификација(грч. kaustos запален, опален, лат. facere) | претворање на раствор на натриумов карбонат во раствор на натриумов хидроксид (каустична сода) со помош на гасена вар., каутеризација(лат. cauterisatio) | мед. горење на болно ткиво со вжештен метал, со хемиско средство или со електрична струја., кауција(лат. cautio) | парична сума што се дава однапред заради надоместување на евентуална штета, залог, осигурување, гаранција., квалификација(лат. qualification) | одредување на квалитетот, на вредноста, оцена на способностите; | вредност, способност, стручност; | прав. подведување на кривично дело под определен пропис од кривичниот закон., квантификација(лат. quantificatio) | одредување на степенот на количеството, на опсегот, на обемот., квотација(лат. quotatio) | определување на квота., класификација(лат. classificatio) | распоредување на предмети, појави и поими по класи, оддели, групи итн. со оглед на нивните општи карактеристики; | оценување на квалитетот, на вредноста, оцена; | систематска поделба и уредување на некој материјал (особено научен или стручен)., климатизација(фр. climatisation) | одржување на соодветна температура и влажност на воздухот во затворени простории со помош на климатизер., коагулација(лат. coagulatio) | згрутчување, засирување., коакција(лат. coactio) | принуда, присилување; | принудно наплатување., коалиција(лат. coalitio) | обединување, здружување, сојуз, особено: здружување на повеќе политички партии против заеднички противник., когитација(лат. cogitatio) | мислење, размислување, смислување; | свесност, свест., когнација(лат. cognatio) | крвно сродство; | фиг. сличност, сродност., когниција(лат. cognitio) | моќ за спознавање, спознавање, знаење; | прав судска истрага., кодификација(лат. codificatio) | прав. средување, систематизирање на закони и законски прописи; донесување на збирен закон за една цела област., коедиција(лат. со, editio) | заедничко издание., коедукација(лат. со, educare воспита/воспитува) | заедничко воспитување на момчиња и девојчиња во мешани училишта, интернати и др., коемпција(лат. coemptio купување) | во староримското право: брак склучен со привидно купување, чест во случаите кога некој татко сакал да ја ослободи својата ќерка (макар и со мажење за некој старец) од обврската што им била налагана на девојките., коиндикација(лат. coindicatio) | мед. истовремен знак, споредна појава, спореден симптом (на некоја болест)., кокција(лат. coctio) | готвење, варење; | варење на храната во желудникот., колаборација(лат. collaboratio) | соработка, обработување; | прав. заедничко стопанисување на мажот и жената., колектација(лат. collectatio) | собирање на прилози за добротворни цели., колективизација(лат. colligere) | создавање на крупни домаќинства (заедници) со здружување на ситни, приватни домаќинства; | поопштествување на приватни производни средства, лични имоти и сл., колекција(лат. coliectio) | збирка предмети од ист или сроден вид, интересни во некој поглед (на пр., уметнички дела, значки, марки итн.)., колигација(лат. colligatio) | спојување, здружување, поврзување., колокација, колонизација(лат. colonisatio) | основање на колонии, населби во зависна земја; | окупација на некоја земја или на некој крај што се спроведува со покорување, експлоатација на домашното население; претворање на некоја земја или област во колонија по пат на насилство., комасација(лат. commassatio) | групирање на распарчени, растурени земјишни поседи во единствен посед што им се дели на истите сопственици на помал број поголеми делови нови поседи., комбинација(лат. combinatio) | распоредување на предмети (обично од ист вид) на разни начини; | смислување на начин за остварување на нешто, план, замисла; размислување за можностите; | мешање на разни работи заради добивање на целост; | начин на изведување на игра или на некоја работа; | фиг. маневра, итрина, досетливост; | во машинството: низа бројки или други знаци (шифри, на пр., на брава и сл.) кои, кога ќе се сложат во определен ред, ги отвораат бравите сами од себе, без клуч., комеморација(лат. commemoratio) | свечен собир за спомен на некој значен покојник или по повод на некоја важна годишнина; | црковен помен на покојник., комендација(лат. commendatio) | во феудалното право: акт со кој вазалот му се обврзувал на феудалниот господар да го придружува во војна и на други должности., комоција(лат. commotio) | движење, потрес, возбуда; | мед. внатрешен потрес (на пр., на мозокот)., компарација(лат. comparatio) | споредба, споредување; | грам. споредување, степенување на придавките и прилозите., компензација(лат. compensate) | надоместок, надоместување на штета за нешто загубено или отстапено; | во работното право: плата за неискористен одмор; | мед. воспоставување на нарушена рамнотежа, воспоставување на функции што биле нарушени поради болест; | трг. пресметување на меѓусебни побарувања со плаќање на остатокот; израмнување на сметка, клиринг;, компетиција(лат. competitio) | натпреварување, конкуренција, соперништво., компилација(лат. compilatio) | неоригинално, несамостојно научно или книжевно дело, дело составено од извадоци од туѓи дела., компликација(лат. complicatio) | заплет, замрсеност, заплетканост; | тешкотија, непријатност; | мед. болест што се појавува во текот на некоја друга болест и со тоа ја влошува состојбата на болниот и го отежнува лекувањето., композиција(лат. compositio) | сооднос и заемност на одделни делови на уметничко дело; начин на работа, вештина во нижењето на факти (во уметничко дело); одлика на стилот, сила на изразувањето; | музичко дело, музичка творба; | сликарско дело (обично со поголеми размери) на кое се прикажани поголем број ликови; | состав, смеса, мешаница или соединение од разни материи; | сите вагони на еден воз., комуникација(лат. communicatio) | сообраќајна врска (пат, железница и сл.); | спој, врска меѓу две точки; | врска, однос, општење; масовни комуникации заеднички назив за печатот, телевизијата, радиото и филмот; програма за комуникација комп. програма со која компјутерскиот систем се претвора во терминал за праќање на податоци кон друг компјутер и примање на податоци од друг компјутер со помош на телефонски линии; синхронична комуникација комп. метод на праќање на податоци во променливи временски интервали., комутација(лат. commutatio) | претворање на наизменичната струја во еднонасочна (со помош на комутатор); | прав. заменување на една казна со друга; | менување на редоследот при кое резултатот останува ист (на пр., во математиката: 3 + 4 или 4 + 3 = 7)., кон грација(итал. con grazia) | муз. ознака за темпо: мило, умилно., конвалидација(лат. convalescere зајакне/ зајакнува) | прав. дополнително давање валидност на ништожна правна работа со исполнување на формалноста што недостигала., конвекција(лат. convectio) | физ. струење; спроведување на енергија (топлина или електрицитет) со струење на гас, електрицитет или течност (на пр., во радијаторите за централно греење); | метеор, струење на топол воздух од Земјата нагоре и негово мешање со горниот постуден воздух., конверзација(лат. conversatio) | разговор, забава; | учење на странски јазик со разговор., конгломерација(лат. conglomeratic) | трупање; | здружување на сенешто., конгрегација(лат. congregatio) | назив за разни верски здруженија во католичката црква, братство; | здружение на повеќе католички манастири од ист ред или на некои социјални установи; | собрание на кардинали., кондензација(лат. condensatio) | згуснување, збивање; | преминување на гасови и водена пара во течност., кондиција(лат. conditio) | здравствена и работна способност, телесна извежбаност и издржливост за поднесување на извесни напори при тешка работа или во спортски натпревари; | договорени услови за продажба на стока и плаќање во трговските работи; | квалитет на некоја стока во согласност со договорените услови; | вработување, служба; | приватно подучување на ученици, давање на приватни часови., кондукција(лат. conductio) | во римското право: давање под закуп; | физ. спроведување на електрицитет; | преминување на топлината од едно тело на друго при нивни непосреден допир., конзервација(лат. conservatio) | чување, одржување, заштита од пропаѓање; | научен и технички метод за одржување и чување на стари споменици, фрески, слики и други историски и уметнички предмети; | подготвување на храна од растително и животинско потекло на начин што ќе ја задржи долго време во употреблива состојба., конјугација(лат. coniugatio) | грам. промена на глаголите по лице, број, време, начин и род; | биол. оплодување, полов процес, соединување на две клетки кај некои алги и едноклеточни организми., конјункција(лат. coniunctio) | соединување, здружување; | грам. сврзник; | астр. положба на две небесни тела кои, гледани од Земјата, стојат во ист правец од иста страна., конјурација(лат. coniuratio) | заговор., конквасација(лат. conquassare потресе/потресува) | мед. тешко оштетување на ткивата од силен удар или притисок, набој., конкретизација(лат. concrescere) | опредметување, добивање на јасни и опипливи облици., конкреција(лат. concretio) | собирање на честиците во целост; | мед. таложење на надворешни (туѓи) материи во телото (на пр., камен во жолчката); | мин. минерална маса што настанала околу некоја централна точка; | фиг. овоплотување, олицетворување., конотација(лат. connotatio) | лог. збир на сите атрибути што се сметаат за битни за значењето на некој поим и така определуваат на кои предмети може да се однесува тој поим; | грам. збир на асоцијации поврзани со некој збор и со неговото значење., консекрација(лат. consecratio) | осветување (на пр., на црква); осветување на лебот и виното при причесна; | посвета, посветување., консекуција(лат. consecutio) | следственост, редослед; | последица, заклучок., консигнација(лат. consignatio) | предавање на стока на чување или за продажба; комисиона продажба; | попис на стока; | праќање; стоковна пратка; | . обележување, ставање на печат, жигосување., консидерација(лат. consideratio) | набљудување, разгледување; | размислување; проценување; | испитување, земање предвид; почитување, уважување., конскрипција(лат. conscribere попише/попишува) | попис, попишување; | регрутирање., консолидација(лат. consolidate) | средување; зацврстување, закрепување; збивање на одделни редови заради засилена борба; | претворање на краткорочните државни долгови во долгорочни; | прав. престанување на заложното право со преминување на залогот во сопственост на кредиторот; | мед. зараснување, заздравување (на рана)., конспирација(лат. conspiratio) | завера; систем и методи што ги применуваат подземните организации заради зачувување на својата илегална работа и на членовите на илегалната организација; | чување на тајна, строга доверливост., констатација(фр. constatation) | тврдење, заклучување; | утврден факт; доказ., констелација(лат. constellatio) | астр. меѓусебна положба на ѕвездите; | соѕвездие; | фиг. збир, распоред, стек на околности; положба, ситуација; | психичка констелација фил. општа претходна состојба на свеста., констернација(лат. consternatio) | збунетост, зашеметеност, вчудовиденост, вџасеност, сразеност (од некоја вест, настан и сл.)., констипација(лат. constipatio) | мед. запек., конституција(лат. constitute) | прав. устав, основен државен закон; | анат. устројство, структура, збир на сите телесни и душевни особини на еден човек, телесен состав, градба на телото; | хем. внатрешен состав на хемиските соединенија; распоред на атомите во молекулот., констрикција(лат. constrictio) | мед. стегање (на делови од телото), собирање, грчење; | ограничување, стеснување., конструкција(лат. constructs) | составување, градење, смислување, измислување, планирање; | градба, устројство, состав, поставување на план, меѓусебно распоредување на делови (од објекти, уметнички дела, проекти и сл.); | тех. објект што е претходно завршен и пренесен (во разглобен облик) на местото на поставувањето, каде што влегува во составот на некоја посложена целост; | грам. состав, склоп, ред, распоред на зборовите (во реченица); геом. цртеж на некој геометриски лик или тело заради изведување на доказ или за решавање на некоја задача; фиг. произволно, искривено т, консултација(лат. consultatio) | совет, советување; | барање на совет или мислење., консумација(лат. consumatio) | потрошувачка., контаминација(лат. contaminatio) | првобитно, валкање, расипување, обесчестување, осквернување; | вој. загадување (на земјиштето, луѓето, оружјето, опремата, храната итн.) со радиоактивни материи, со предизвикувачи на заразни болести или со бојни отрови; | мед. зараза, заразување; | линг. соединување на јазични елементи од различно потекло во еден збор; | спојување, соединување, мешање, вкрстување., контемплација(лат. contemplatio) | разгледување, размислување, мисловно набљудување, длабоко понирање со мислите во нешто; | умување, размислување што нема потреба од практична реализација., контестација(лат. contestari вика за сведок) | несогласица, спор, одрекување, побивање, оспорување; | пријава, доставка., континуација(лат. continuatio) | продолжување, приклучување; | објавување во продолженија., контраакција(лат. contraactio) | противдејство, противпотфат, возвраќање., контрадикција(лат. contradictio) | противречност, логична спротивност., контрактација(лат. contrahere договори/договара) | склучување на договор или спогодба меѓу индустриски, стопански и други претпријатија., контракција(лат. contractio) | стегање; собирање; | мед. скратување или затегање на мускул; | грам. скратување, слевање на две самогласки во една., контрапозиција(лат. contrapositio) | спротивен став, противстав, противставување; | антитеза; | противпредлог., контрацепција(лат. contraceptio) | спречување на зачнување, спречување на оплодување, спречување на забременување; | средства против зачнување., контрибуција(лат. contributio) | придонес, прилог; | заеднички придонес; | во време на војна: данок што го зема окупаторот од окупираното население; | по војна: обештетување што победената држава му го плаќа на победникот; репарации., контумација(лат. contumatia) | прав. нејавување на судски наредби или покани., конурбација(лат. con, urbis град) | соединување на две или повеќе населби во една целост., конфабулација(лат. fabula) | појава при која некој што не запаметил добро нешто или заборавил нешто, во своите усни или писмени искази го надоместува тоа со измислени работи., конфедерација(лат. confederate) | сојуз мегу самостојни држави во кој се здружуваат одделни држави врз основа на меѓусебен договор заради остварување на извесни заеднички цели, задржувајќи ја својата сувереносг и пренесувајќи го на сојузните органи само вршењето на одредени работи предвидени со договорот за формирање на конфедерација., конфекција(лат. confectio) | масовно производство на алишта во фабрика; | стока произведена на таков начин; | продавница за таква стока; | се што се прави според ист калап., конфигурација(лат. configuratio) | обликување, формирање на облик, надворешен облик; | геогр, надворешен облик на земјиште, релјеф на некој крај; меѓусебна положба на некои предмети (на пр., конфигурација на ѕвезди); комп. а) број, вид и начин на спојување и поврзување на хардверските елементи во еден компјутерски систем; 6) параметри што се избираат при инсталирањето на одреден софтверски пакет (услужна програма или апликација) што ќе овозможат максимално искористување на можностите на системот и удобност во работата., конфинација(лат. confinatio) | заточение, прогонство; | ограничено движење, домашен затвор., конфирмација(лат. confirmatio) | прав. во многу земји: потврдување на судска пресуда од соодветни службени лица; | рел. а) кај католиците: обред на потврдување во верата што се врши над пораснати деца; кризма; 6) кај протестантите: обред на пристапување на момчиња и девојки во црковната заедница., конфискација(лат. confiscate) | заплена, принудно одземање на целиот имот или на дел од имотот на приватно лице во корист на државата; | отстранување од прометот, заплена на весник или на други печатени работи од страна на државните власти., конфлаграција(лат. conflagratio) | голем, општ пожар; особено: пропаст на светот во пожарот на страшниот суд; | фиг. воен судир; востание, бунт., конформација(лат. conformatio) | состав, склоп, градба на некое тело; | сообразување со нешто, приспособување кон нешто., конфронтација(лат. confrontatio) | соочување (особено на сведоци), споредување; | судир, жесток судир., концентрација(лат. concentratio) | сосредоточување, собирање на голем број од нешто на едно место; | (анг. concatenation) | комп. поврзување на две или повеќе информации или фајлови со кое се создава поголема целост; спојување., концепција(лат. conceptio) | замисла; сфаќање на нешто; начин на разгледување на некои појави; главна мисла (на уметник, поет, научник и сл.); | биол. зачнување, забременување., коњугација, кооперација(лат. cooperatio) | соработка, соработување; | еден од облиците на организација на работата во кој повеќе луѓе или повеќе специјализирани претпријатија заедно учествуваат во ист процес на работа или во различни, но меѓусебно поврзани процеси на работа заради зголемување и унапредување на производството; | масовно колективно здружение за производство, промет и кредитирање на стопански дејности., кооптација(лат. cooptatio) | воведување на нови членови и кандидати во составот на некој изборен орган со одлука на самиот тој орган, без избор од избирачите., координација(лат. coordinate) | усогласување, приспособување, изедначување, доведување во согласност; | грам. паралелност; | лог. заемен однос меѓу поими што се подредени на ист повисок поим., копродукција(лат. со, productio) | заедничко производство; соработка на претпријатија од две или повеќе земји при градење на инвестициони објекти или во производство на друга стока наменета за пазар., копулација(лат. copulatio) | соединување со брак, венчавање; | биол. а) полово соединување на две клетки во една зигоспора (кај нижите растенија или животни); 6) полово соединување воопшто; в) начин на облагородување на овошките со соединување на благородно дрво со диво дрво., корекција(лат. correctio) | исправање, поправање, исправка, поправка | опомена; | регулирање на речни корита и брегови, граници и сл., корелација(лат. correlatio) | соодносност, заемност, заемен однос, заемно претпоставување, поврзаност во хармонична целост., корепетиција(лат. correpetere) | повторување и вежбање на лекции со ученици во интернат што го врши посебен наставник или постар ученик; | слична работа во театар, особено со пејачи во опера., коронација(лат. coronatio) | крунисување, особено на младенци при венчавање., корподивинација(лат. corpus тело, divinatio обожавање) | оценување на луѓето по надворешниот изглед и претпоставки за нивните душевни способности врз основа на впечатоците што ги предизвикуваат со својата надворешност., корпорација(лат. corporatio) | друштво, здружение на лица од иста професија, струка, еснаф, цех; | претставништво, пратеништво; | стопанско претпријатие што им припаѓа на поголем број сопственици; акционерско друштво., корупција(лат. corruptio) | расипување, гниење, распаѓање; | морална расипаност, изопаченост, разврат; | поткупливост, поткупување., космонавигација(грч. cosmos, лат. navigatio) | астр. водење на летала низ меѓупланетарните простори., котизација(фр. cotisation) | придонес, влог, членарина, уплата (обично за учество на некој собир заради намирување на заедничките трошоци)., кохабитација(лат. cohabitatio) | живеење заедно (на пр., на маж и жена во брак); воопшто, живеење под ист покрив; пол. во земја со претседателски или полупретседателски систем: коегзистенција (истовремено постоење) на шефот на државата и премиерот избрани од политичко мнозинство од противставени партии и делење на власта., кохибиција(лат. cohibitio) | забрана, спречување, ограничување., креација(лат. creatio) | создавање; дело, творба; | остварување на улога со висока уметничка вредност (особено во театарската уметност)., кремација(лат. crematio) | горење на мртовец (во крематориум)., крепитација(лат. crepitatio) | крцкање, чкрипење (на скршени кос-ки); | крцкање, пукање на зглобови., криотурбација(грч. kryos, лат. turbare pacтрои/растројува) | геол. поместување на земјиштето поради замрзнување и одмрзнување., кристализација(гер. Kristallisation) | создавање на кристали; | фиг. добивање на постојани, трајни облици., крустација(лат. crusta кора) | добивање на кора; | мед. добивање на струп., круцијација(лат. cruciatio) | распнување на крст., кулминација(лат. culminatio) | астр. минување на небесно тело низ меридијанот на некое место, т. е. највисока (горна кулминација) или најниска (долна кулминација) положба на небесно тело; | фиг. највисока точка, врв во развитокот на нешто., култивација(лат. cultivatio) | обработување, одгледување, подигање; | облагородување, усовршување., кумулација(лат. cumulatio) | трупање, собирање на едно место; | заедничко сметање, собирање., лабанотација(по името на Рудолф Лабан, 1879-1958, еден од најпознатите теоретичари на танцовата уметност) | израз за систем на танцово писмо разработен во нашето време., лабијализација(лат. labium усна) | линг. развивање на гласовите во насока на лабијална артикулација., лаборација(лат. labor работа) | одреден технолошки процес на полнење на мунициски елементи со барут, експлозив и други хемиски материјали и нивно склопување., лактација(лат. lactatio) | создавање или лачење на млеко од млечните жлезди; | доење на дете со мајчино млеко., лалација(грч. lal?a) | тревливење, пелтечење., ламентација(лат. lamentatio) | тагување, тажење, оплакување; | ламентации. мн. католички црковни обреди во текот на Велјанедела., ламинација(лат. laminatio) | постапка за зачувување на стари весници и списанија., лапидација(лат. lapidatio) | мавање по некого со камења, каменување., лапидификација(лат. lapidificatio) | скаменување, претворање во камен, настанување на еолски песочник на тој начин што водата внесува варовник во песочните дини., латентификација(лат. latentia) | доведување на нешто во патентна состојба., латинизација(лат. latinisatio) | настојување на нешто да му се даде латински облик; | преведување на латински јазик., лаудација(лат. laudatio) | пофалба, фалење; пофален говор; | посмртен говор., лацерација(лат. lacerare раскине/раскинува) | раскинување, кинење, парање; | трошење, абење (од употреба)., левација(лат., levare) | дигање; особено: дигање на раката при давање такт (при диригирање)., левитација(лат. levitatio) | издигање над земја; | во спритуализмот: божемно лебдење на медиумот во воздух., легализација(лат. legalisatio) | озаконување; | потврдување, заверување (на пр., на некоја исправа)., легација(лат. legatio) | пратеништво, делегација; | зграда во која е сместено некое пратеништво., легислација(лат. legislatio) | законодавна власт; | законодавство; | донесување на закони; | закони., легитимација(лат. legitimatio) | исправа, документ со кој се докажува нечиј иден-ј титет; | документ со кој се докажува дека лицето што е назначено во него е овластено да врши некоја работа; | озаконување., лекција(лат. lectio) | наставно предавање, час по предавање; | задача за ученици за следниот час; | јавно читање, предавање за некоја тема; | поука од некое непријатно искуство; | опомена, прекор, приговор, карање., либерализација(лат. uberaus) | процес на ослободување на надворешната трговија од ограничувањата што го спречуваат нејзиниот слободен развој; ослободување на увозот од количествените ограничување., либерација(лат. liberatio) | ослободување, прогласување на некого за невин, пуштање на слобода; | пуштање во слободна продажба., лигација(лат. ligatio) | мед. хируршка преврска., ликвација(лат. liquatio) | топење, растопување; | издвојување на метал со топење; | претворање во течност., ликвефакција(лат. liquefacere растопи/растопува) | претворање на цврсти тела, најчесто на гасови и пара, во течна состојба., ликвидација(лат. liquidatio) | конечна пресметка; | прекин, престанување на дејноста на некое претпријатие; | отстранување, уништување на нешто; | извршување на смртна казна., лимитација(лат. limitatio) | ограничување, поставување на лимит., лиферација(гер. Lieferung) | испорачување, испорака (на стока); | набавка, набавување, снабдување (на некого со нешто)., лицитација(лат. licitatio) | јавна продажба со натпреварување во цената и во условите за купување или за продажба на нешто, за изведување на некои работи или за давање и земање под закуп, наддавање., локализација(лат. localisatio) | ограничување на едно место, на потесен простор (на пр., на пожар, епидемија, војна и др.); | одредување на местото каде што се случува нешто., локација(лат. locatio) | одредување на положбата (на пр., на некој брод); | место одредено за градење, односно за сместување на некој објект., локомоција(лат. locomotio) | движење од едно место на друго, промена на положбата., локуција(лат. locutio) | начин на зборување, начин на изразување, израз, изговор, говор., луксација(лат. luxatio) | мед. исчанчување на коска во зглоб., лунација(лат. lunat?o) | мена на Месечината., лустрација(лат. lustratio) | кај старите Римјани: испитување на својата совест и чистење од гревовите; | повремен преглед на земјишните книги., магнетизација(грч. Magnes lithos) | пренесување на магнетни својства на железо што не е магнетизирано; | фиг. привлекување, силно влијание врз некого., мајоризација(лат. maior поголем) | надгласување, победување со мнозинство на гласови., малација(грч. malakos мек) | омекнување на ткивото на некои органи (на пр., на малиот мозок, на коските и др.) поради болест или поради недостиг на хранливи состојки во исхраната., малверзација(фр. malversation) | злоупотреба, проневера; | неисправност во вршењето на службата., малиција(лат. malitia) | лошотија, злоба, пакосност, подмолност., малнутриција(лат. malnutritio) | мед. лоша исхрана, хранење со храна што не ги задоволува физиолошките потреби на организмот., малформација(лат. malformatio) | мед. вродено отстапување од нормалните селици во градбата на целото тело, на одделни органи или на нивни делови., манација(лат. manatio) | излевање, истекување., манипулација(лат. manipulatio) | ракување; постапка; | помалку или повеќе сложен зафат во рачна работа за кој е потребна голема прецизност (на пр., при правење на комплицирани препарати, лекови); | раководење при таварање и растоварање на товар од бродови; | фиг. вешто користење на податоци, настани, туѓи зборови и сл. заради наведување на погрешни заклучоци и погрешни мислења., манифестација(лат. manifestatio) | јавно масовно одобрување или осуда на некој чин, на некоја постапка и сл.; | израз, покажување на нешто., мануступрација(лат. manu-stupratio) | в. мастурбација., манципација(лат. mancipatio) | во римското право: свечен чин со кој нешто му се предавало на друг како сопственост, според сите законски прописи., маркација(гер. Mark) | ознака, белег, обележје; | обележување, означување; | знак за излетници на планински патеки., мастурбација(лат. masturbatio) | полово самозадоволување, онанија; мануступрација., мат-позицијабезизлезна положба, пад, пропаст., матурација(лат. maturatio) | зреење; | стареење., махинација(лат. mahinatio) | интрига, сплетка, тајно, подмолно дејство против некого или против нешто, постапка со лоша цел., мацерација(лат. maceratio) | омекнување, расквасување на растителни и животински органски ткива во вода или во некоја друга течност, на обична температура, и издвојување на некои делови или состојки од нив; | фиг. мачење, измачување., машинизација(лат. machina) | воведување на машини во производството во кое дотогаш владеел физичкиот труд на луѓето и на животните; механизација., мегаеволуција(грч. mega, лат. evolutio развој) | биол. еволуција на повисоките системски категории (фамилии, редови, класи)., медијатизација(лат. mediatisatio) | присоединување, приклучување на мали државички кон големи (како средишта на групирањето)., медијација(лат. mediatio) | посредување, посредништво., медитација(лат. meditatio) | размислување, задлабочување во мисли; | душевно разгледување, душевно набљудување., мелиорација(лат. melioratio) | подобрување, поправање, особено на квалитетот на земјиштето (со наводнување, одводнување, ѓубрење и сл.) за поуспешно одгледување на земјоделски култури., мелодекламација(грч. melos, лат. declamatio рецитирање) | читање на стихови или проза со музичка придружба., меморација(лат. memoratio) | сеќавање, потсетување, споменување, помен., мензурација(лат. mensuratio) | мерење., менструација(лат. menstruatio) | кај жените: месечно излачување на крв од матката, прање., меринизација(шп. merinos) | облагородување на некои видови овци со вкрстување со овици од расата мерино., метализација(фр. metallisation) | претворање во метал; | обложување на предмети со танок метален слој; | претворање во пари., механизација(грч. mechanao вештачки работи) | замена на физичката (човечка и добиточна) сила со машини, воведување на машини во производството; | вој. снабдување на војската со воени оклопни и моторизирани возила; | сите машини што ги поседува едно претпријатие, машински парк., миграција(лат. migratio) | селење, преселба., микроеволиција(грч. mikros, лат. evolutio) | биол. промени што се случуваат во рамките на еден вид., милитаризација(фр. militarisation) | спроведување на систем на милитаризам; | пренесување на облиците и методите на воената организација на подрачјето на граѓанските односи, проширување на воените закони, на воената дисциплина на некоја гранка од стопанството (железниците, индустријата и др.)., милиција(лат. militia) | граѓанска или народна војска; | партиска воена формација; | одреди за државна и јавна безбедност., минерализација(фр. mineralisation) | претворање во минерал; | менување на составот на водата со додавање на минерални состојки., министрација(лат. ministrare послужува) | служење, послужување, особено: послужување на свештеник при католичката божја служба., мистификација(лат. mystificatio) | измама, намерно заведување на некого, намерно доведување во заблуда, предизвикување на забуна, збунетост; | литературна измама., митизација(грч. mythos збор, говор; историја) | претворање во мит, во легенда; . | прикажување на обични земски работи како некакви натприродни појави., мобилизација(фр. mobilisation) | а) преминување на сите расположливи живи сили и на сите материјални средства од мирновременска состојба во состојба на воена готовност; 6) во потесна смисла: преминување на воените сили од мирновременска во општа воена готовност; | ангажирање на определени групи население или гранки на стопанството за извршување на некои задачи., моделација(фр. modeler) | изработка на лик според определен модел., модернизација(фр. modernisation) | приспособување, дотерување според најновиот вкус, начин, сфаќање и сл., модификација(лат. modificatio) | измена, промена на состојбата и обликот; | биол. ненаследна промена на некој организам што настанува под влијание на променливи фактори на околината., модулација(лат. modulatio) | муз. менување, дигање и спуштање на гласот; преминување од еден тоналитет во друг во музичка композиција; | комп. процес на конверзија на дигиталните сигнали во аналогни., монетизација(фр. monetisation) | ковање на пари; | претворање на стока и други вредности во пари; | пуштање на пари во промет., монстрација(лат. monstratio) | покажување, прикажување; сп. демонстрација., мортификација(лат. mortificatio) | изумирање, умртвување; изумирање на одделни делови; | прав. огласување на некои загубени документи за неважечки или на некој долг дека е поништен., мотивација(лат. motivatio) | изнесување на мотиви, образложение, оправдување на некое дејство; | збир на мотиви., моторизација(лат. motorisatio) | заменување на човечката и животинската работа со моторна енергија; | снабдување, опремување со моторни возила, воведување на моторни возила во употреба; | сите моторни возила што ги има некое претпријатие или установа., моција(лат. motus раздвижен) | предлог (обично устен) во некое собрание; | движење, мрдање; | грам. промена на зборовите, деклинација, односно конјугација., мултипликација(лат. multiplicatio) | мат. множење; | кинематографски снимки на цртежи или кукли што покажуваат извесни моменти на движење; | физ. посебен начин на мерење на електричниот напон., мумификација(лат. mumificatio) | балсамирање, претворање во мумија; | фиг. претерано физичко слабеење., муниција(лат. munitio) | вој. пушчени и артилериски куршуми за сите видови огнено оружје., мутација(лат. mutatio) | биол. промени на хемискиот состав на гените што се пренесуваат на следните генерации; | промена на гласот кај момчињата во времето на половото зреење; | грам. промена, преместување на гласовите., мутуација(лат. mutuatio) | заем, позајмување., навигација(лат, navigatio) | вештина на управување со пловни објекти; | наука за пловидбата; | бродарство, пловидба, морепловство; | воздухопловство., назализација(лат. nasalisatio) | фон. процес на настанување на назални, носни гласови., нарација(лат. narratio) | приказна, расказ, раскажување., натурализација(лат. naturalisatio) | давање на државјанство на странец; | бот. приспособување на растенијата кон друга средина., нација(лат. natio) | народ, народност; историски формирана стабилна заедница на луѓе што зборуваат на ист јазик, живеат на иста територија, имаат заеднички економски живот, иста психичка конституција, заеднички историски развиток и култура и мнозинството живеат во иста држава., национализација(фр. nationalisation) | подржавување, одземање на приватниот имот во корист на општата општествена заедница, односно на државата., национализација(фр. nationalisation) | подржавување, одземање на приватниот имот во корист на општата општествена заедница, односно на државата., национализација(фр. nationalisation) | подржавување, одземање на приватниот имот во корист на општата општествена заедница, односно на државата., национализација(фр. nationalisation) | подржавување, одземање на приватниот имот во корист на општата општествена заедница, односно на државата., негација(лат. negatio) | одрекување, противречење, одбивање; | грам. одречен збор., неутрализација(лат. neutralisatio) | доведување во состојба на неприпаѓање на ниедна страна; | хем. процес на дејствување на киселина врз база или обратно, при што се создаваат неутрални (ни кисели ни базни) соединенија., нивација(лат. nix, nivis) | процес на менување на земјиштето под дејството на снегот (топење, загревање и сл.)., нивелација(фр. niveler израмни/израмнува) | постапка со која сите делови од нешто се доведуваат на исто ниво, израмнување; | фиг. изедначување на спротивностите; | геод. одредување на разликата во висината меѓу разни точки на Земјината површина; одредување на надморската височина., нитрација(лат. nitratio) | создавање на нитросоединенија, замена на водородот во органските соединенија со нитрогрупа, т. е. со атомска група што се состои од еден атом азот и два атома кислород., нитрификација(лат. nitrificatio) | претворање на амонијакот во нитрати (под дејството на бактерии во земјиштето)., нобилитација(лат. nobilitatio) | доделување на благородничка титула, прогласување за благородник., новација(лат. novatio) | прав. обновување, поништување на некоја стара обврска со тоа што на нејзиното место влегува во сила друга., номинација(лат. nominatio) | именување, наименување.; | кандидатура за награда., нормализација(лат. normalis) | доведување во нормална, редовна состојба; | определување на норма или образец., нострификација(лат. nostrificatio) | законско признавање на полноважноста на диплома или на некој друг документ добиен во странство., нотација(лат. notatio) | бележење, обележување, означување; | белешка, забелешка; | муз. а) пишување на ноти; б) нотен систем., нотификација(лат. notificatio) | известување, извештај на една држава упатен до друга држава за разни меѓународни акти (објавување на блокада, заземање на нови земји и др.); | известување на кредитор до должникот за протестирањето на издадената меница; | воопшто: објава, известување, соопштение, најава, предупредување, проглас; пријава., нулификација(лат. nullificatio) | поништување, укинување., нумерација(лат. numeratio) | обележување со бројки., нумеризација, нункупација(лат. nuncupatio) | свечено прогласување (на некого) за наследник., нутриција(лат. nutritio) | исхрана, хранење; | одгледување., обдукција(лат. obductio) | отворање и преглед на леш заради утврдување на причината за смртта или заради научно испитување., објективација(лат. obiectivatio) | пренесување на нешто во облик што може да се набљудува., објекција(лат. obiectio) | забелешка, приговор, прекор, замерка; | пречка., облигација(лат. obligatio) | обврска, долг; | гарантирање, гаранција; | вид вредносна хартија, обврзница, признаница; | тешка задача, должност, обврска., облитерација(лат. oblitteratio) | поништување, бришење; | фиг. бришење од паметењето, предавање на заборавот; | мед. затвореност, затнатост (на крвен сад, на некој канал и сл.)., обструкција, овација(лат. ovatio) | масовно одушевено поздравување и одобрување, јавно и бучно искажување на почит и благодарност., овулација(лат. ovulatio) | исфрлање на зрелото јајце од јајчникот; | зоол. а) несење; 6) ведење., озонизација(грч. ozein) | хем. претворање во озон., оксидација(лат. oxidatio) | хем. соединување на некоја материја со кислородот., окулација(лат. oculus око) | калемење, облагородување на растенија., окултација(лат. occultatio) | криење, прикривање, таење; | астр. затскривање на едно небесно тело од страна на друго, затемнение., окупација(лат. occupatio) | заземање, освојување на дел од територијата или на целата територија на некоја држава со вооружени сили на друга држава; | прав. преземање во сопственост на работи што дотогаш биле без сопственик; | фиг. зафатеност, ангажираност, работа, занимање., ондулација(фр. ondulation) | бранување, лелеење, нишање, брановидно движење; | вештачко кадрење на косата, вештачки направени кадрици., операција(лат. operatio) | мед. постапка на отстранување на болест на телото по хируршки пат; | вој. планирана акција (напад, битка) на воени единици заради исполнување на поставена стратегиска цел; | фин. и трг. вешто изведена работа, шпекулација; | мат. низа дејства, постапки при решавање на математички задачи; | хем. и тех. постапка со која се предизвикува и се остварува некој процес; | фиг. употреба на некое тајно средство., оплеција(лат. oppletio) | мед. преоптоварување на желудникот., опозиција(лат. oppositio) | противакција, противставување на своите сфаќања, на својата политика кон некоја друга политика, кон други сфаќања; | партија или група што врши таква активност; | лог. однос меѓу два спротивни поима, два спротивни суда или два спротивни става; | асгр. положба на Сонцето, Месечината или на некоја планета при која елиптичните должини на две од тие тела, што стојат едно спроти друго, гледани од Земјата, се разликуваат за 180°; | воопшто: спротивност, разлика, отпор, противречност, противење, пречка, конкуренција, оспорување, наведување на пр, опсервација(лат. observatio) | набљудување, испитување; | опсервации мн. забелешки., опсигнација(лат. obsignatio) | судско запечатување на простории или предмети., опстетриција(лат. obstetricis бабица, акушерка) | породилство; наука за раѓањето (дел од гинекологијата)., опстинација(лат. obstinatio) | своеглавост, тврдоглавост, непопустливост; | упорност, непоколебливост., опстипација(лат. obstipatio) | мед. отежнато празнење на цревата, запек., опструкција(лат. obstructio) | вид протест, метод на борба, обично парламентарна (со предизвикување врева, држење долги говори што не се однесуваат на предметот на расправата и сл.); хемиска опструкција употреба на смрдливи течности заради оневозможување на седница, предавање и сл.; | затворање, затвореност, задушеност., оптација(лат. optatio) | избор на државјанство што му е дозволен на населението на територии од една држава што и припаднале на друга држава., оптимизација(лат. optimus) | создавање на најповолни комбинации на фактори што влијаат врз извршувањето на некоја работа., оптурација(лат. obturatio) | мед. затнување на некој канал или цевчест орган (мочен канал, душник, крвна или друга жила и сл.)., опугнација(лат. oppugnatio) | навала, напад, јуриш; | напад со зборови, противење, противречење., опција(лат. optio) | слободен избор, право на слободно определување; | трг. договор со кој на некого му се дава право, по свој избор, да купи нешто во определен рок., орација(лат. oratio) | говор, беседа., организација(лат. organisatio) | уредување, устројство на нешто во една целост; доведување во уреден систем; | група луѓе, установи, претпријатија и др. соединети со заедничка програма, со заедничка цел или задача., ординација(лат. ordinatio) | мед. а) лекарски пропис, лекарска одредба; 6) просторија за преглед на болни; | во католичката црква: заредување, ракополагање; | наредба, налог., ориентација(фр. orientation) | одредување на својата положба и на правецот според некоја точка, снаоѓање на пат, на терен; | насочување на дејноста, определување, утврдување на начинот на работењето и однесувањето; | фиг. снаоѓање во определени околности, снаодливост., оркестрација(грч. orchestra) | преработка и дотерување на музичко дело за разни инструменти од оркестар., орнаментација(лат. ornamentatio) | украсување, китење, правење шари, шарење., орнација(лат. ornatio) | китење, красење, украсување, разубавување со украси., осификација(лат. ossificatio) | претворање на 'рскавицата во коска., оскулација(лат. osculum бакнеж) | геом. допирање на две криви линии или на две површини во повеќе точки., остеомалација(грч. osteon, malakia мекост) | мед. омекнување на коските., осцилација(лат. oscillatio) | трепет, клатење, нишање; | фиг. колебање., пагинација(лат. paginatio) | обележување на страниците на книга или ракопис со бројки; | бројките со кои се обележени страниците на книга или ракопис., паларизацијаметод на загревање на млекото со пара, една од најсовремените постапки за конзервирање на свежото млеко за подолго време., палатализација(лат. palatum) | линг. омекнување на согласките; промена, претворање на заднонепчените согласки во меки согласки., палетизација(фр. palette) | пакување на стока во палети; | пресување на ситна руда во парчиња, брикетирање., палпација(лат. palpatio) | мед. начин на прегледување на болен со пипање со прстите по телото., палпитација(лат. palpitatio) | забрзано биење на срцето; | фиг. треперење., партизација, партиција(анг. partition) | дел од областа за запишување на податоци кај тврдиот диск; | дел од меморијата доделен на една програма., партиципација(лат. participatio) | учество, учествување; | дел од сума со која корисникот на кредит учествува во вкупната сума на кредитот што му се одобрува; | учество во трошоците за здравствено осигурување; | воопшто: заедничко уживање на некое добро., парцелација(лат. parcellatio) | распарчување, делење на парчиња, особено: делење на земјиште на парцели., пасивизација, пастеризација(фр. pasteurisation) | загревање на прехранбени производи (млеко, конзерви и др.) до температура при која изумираат микроорганизмите што можат да предизвикаат вриење или расипување, а се зачувуваат витамините и другите хранливи својства на производите., пауперизација(фр. pauperisation) | масовно осиромашување (особено во време на големи економски кризи)., пацификација(лат. pacificatio) | воспоставување на мир, смирување; | смирување (на востание, народно негодување и сл.) со казнени мерки., педикација(лат. paedor смрдеа, нечистотија) | полов однос пер анум, вообичаен меѓу машки хомосексуалци., пенетрација(лат. penetratio) | пробив, пробивање, проникнување, навлегување, пробивна сила; | способност за здраво расудување, проникливост, остроумност, бистрина; | постепено империјалистичко навлегување на некоја држава во друга; незабележливо освојување., пептизација(грч. pepto) | преминување на колоидите од состојба на желе во состојба на колоидни раствори., периодизација(грч. periodes) | делење на историските и на други процеси на периоди., перквизиција(лат. perquisitio) | судска истрага., перколација(лат. percolatio) | екстракција на материјал (обично од растенија) со помош на органски растворувачи., перлустрација(лат. perlustratio) | отворање и читање на туѓи писма без знаење на адресатот; | шпионирање., пермутација(лат. permutatio) | заменување, преместување, промена на редоследот на нешто; | мат. преместување, менување на местата во низата на извесен број дадени елементи., персеверација(лат. perseveratio) | истрајност, постојаност; | псих. ненормално долго задржување на исти содржини во свеста; постојано повторување на исто движење, ист збор и сл., персекуција(лат. persecutio) | прогонување, гонење, потера, ловење, фаќање; | мачење, додевање, вознемирување, шиканирање; | потерница., персонификација(лат. personificatio) | претставување на предмет или апстрактен поим и идеја во човечки лик, олицетворение., перспирација(лат. perspiratio) | потење, испарување., пертурбација(лат. perturbatio) | ненадејно растројство на редот, на нормалниот тек на појавите; | астр. менување на движењето на небесно тело под дејството на привлечната сила на други небесни тела., перфекција(лат. perfectio) | завршување, приведување на некоја работа кон крајот; | правна потврда на некое дело; | усовршување, достигање на најголем дострел; | фиг. мајсторство, совршенство, совршеност, беспрекорност., перфорација(лат. perforatio) | пробивање, правење дупчиња; | резултатот од дупчењето: дупка, дупче, отвор; | мед. дупнување на шупливи органи или вени во телото (на пр., перфорација на чир во желудникот); | фиг. вештачко отворање на шуплини во телото., перцепција(лат. perceptio) | псих. восприемање, непосредно примање на впечатоци од стварноста, поимање, сфаќање., петиција(лат. petitio) | официјална колективна молба во писмена форма упатена до највисоките органи на власта, до владата итн.; | молба, барање., петрификација(лат. petrificatio) | претворање во камен, скаменување, фосилизирање; | праушка, фосил., пигментација(лат. pigmentatio) | постоење или настанување на пигмент; | обојување на ткивата во животинскиот организам обусловено од постоењето на пигмент во нив., пистација(лат. pistacium) | бот. плод од дрвото Pistacia vera, сличен на лешник и бадем, богат со масло и многу вкусен; расте на Исток и во јужна Европа., поетизација(фр. poetisation) | давање на поетски облик на нешто, говор во поетски стил, идеализација., позиција(лат. positio) | положба, распоред; | вој. место на распоредот на трупите во битка; | општествена положба; | фиг. гледиште, однос, став; | во шахот и др.: распоред на фигурите во даден момент од играта; | во книговодството: ставка, сметковен став, буџетски став., поларизација(лат. polarisatio) | физ. собирање на честици околу спротивни полови; засилено дејство околу спротивни полови; поларизација на светлината својство што го добива природниот светлосен зрак со прекршувањето, особено кај телата со двојно прекршување; | фиг. групирање околу два спротивни табора, околу две спротивни идеи или идеологии., полимеризација(лат. polimerisatio) | хем. хемиска реакција при која од два или повеќе молекули на една материја се добива соединение со ист состав, но со поголема молекуларна тежина; игра огромна улога во техниката., полинација(лат. pollinatio) | бот. опрашување., политизација, полиција(лат. politia) | дел од државната власт што се грижи за одржувањето на јавниот ред и мир; | сите полициски службеници заедно; | полициска зграда., полонизација, полуција(лат. pollutio) | обесветување, сквернавење; | загадување на околината; | мед. неволно ноќно исфрлање на сперма поради полова надразнетост во сон или поради слични душевни надразнувања дење., пондерација(лат. ponderatio) | мерење, премерување; | рамнотежа, рамномерна и соодветна поделба на товар; | во вајарството: рамномерна распределба на тежината на телото на одделните екстремитети што треба да ја носат таа тежина; | во сликарството: рамнотежа во положбата и движењето на една фигура., популаризација(лат. popularisatio) | излагање во популарен облик; | широко распространување на некои идеи., популација(лат. popuiatio) | население, народ, луѓе; | настанување, населување; | биол. збир на сродни единки што населуваат одредено место., порција(лат. portio) | определено количество; | јадење за еден човек; оброк; | тенекиен војнички сад за јадење., постпозиција(лат. postpositio) | ставање зад нешто, а не пред нешто, подредување; | одлагање, задоцнување; | грам. предлог што стои зад именката што треба да ја определи место пред неа., превербација(лат. prae, verbum) | линг. творба на перфективни (сврешени) глаголи од имперфективни (несвршени) со помош на префикси., предестинација(лат. praedestinatio) | предодреденост, предопределеност; учење според кое човековата судбина и сите настани во човечкиот живот се определени однапред; | воопшто: судба, судбина., предикација(лат. praedicatio) | јавно објавување; | проповедање, проповед; | лог. придавање или негирање на предикати на некој субјект., предикција(лат. praedictio) | претскажување, гатање., предилекција(лат. praedilectio) | особена наклоност, однапред создадено поволно мислење за некого или за нешто., предиспозиција(лат. praedispositio) | предрасположеност, природна склоност, наклоност кон нешто (на пр., кон некоја болест); | природна способност за нешто (на пр., за музика, за сликарство)., предоминација(лат. praedominatio) | превласт, надмоќност, преовладување., презентација(лат. praesentatio) | поднесување, претставување, предочување (на пр., на наплатлива меница што треба да се откупи); | претставување, прикажување на некого или на нешто; | дарување, предавање на подароци; | поднесување на некој предлог, предлагање., презервација(лат. praeservatio) | заштита, заштитување, чување., премедикација(лат. praemedicatio) | мед. давање на лекови пред операција за да се подготви болниот и полесно да се спроведува анестезијата., премедитација(лат. praemeditatio) | претходно размислување, предмислување., пренумерација(лат. praenumeratio) | претплата, претплатување; абонман., преокупација(лат. praeoccupatio) | зафатеност со нешто, ангажираност, преоптовареност (со работа, со семејството и сл.); | грижа, загриженост; | главно занимање, главна дејност; | предрасуда, пристрасност., преориентација(фр. orientation) | промена на ориентацијата, насочување на некоја активност во друг, нов правец., препарација(лат. praeparatio) | подготовка, подготвување., препозиција(лат. praepositio) | грам. предлог, збор што го покажува односот на еден предмет спрема друг., пререгистрација, пререгистрација, прескрипција(лат. praescriptio) | пропис, правило, писмена наредба; | прав. а) застареност, стекнување на право врз основа на застареност; 6) ослободување врз основа на застареност., пресумпција(лат. praesumptio) | претпоставка, нагаѓање, насетување; | преценување, вообразување, надменост, надуеност; | прав. признавање на фактите како правно веродостојни се додека не се докаже спротивното., префација(лат. praefatio предговор) | во католичката црква: молитва на миса пред посветувањето., префигурација(лат. praefiguratio) | претходно обликување, претходно создавање, претходно образување., префиксација(лат. praefixio) | грам. творба на зборови со помош на префикси., преформација(лат. praeformatio) | давање на друга форма, друг облик., преципитација(лат. praecipitatio) | брзоплетост, избрзаност; | хем. создавање на талог, таложење на раствори под влијание на физичко-хемиски причини., приватизација(лат. privatisas) | присвојување, земање како свое; сфаќање дека некоја јавна функција е приватна работа на поединецот што ја врши; | претворање од национална во приватна сопственост., привација(лат. privatio) | лишување, лишеност, отсуство на нешто; | одземање, губење; | недостиг, скудност., провокација(лат. provocatio) | подбуцнување на одделни лица, организации и земји кон акции што ќе имаат за нив штетни последици; | тајна дејност на провокатор меѓу политички сомнителни лица; | воопшто: предизвикување, поттикнување., продукција(лат. productio) | произведување, производство, производ; | дела на умствениот труд, на литературата итн.; | изведување, изведба, претстава, концерт., проекција(лат. proiectio) | геом. слика на некое тело на рамна површина; | зголемена репродукција на некоја слика добиена на екран со помош на проектор; | филмска изведба, кинематографска претстава., прокламација(лат. proclamatio) | свечено објавување, прогласување; | оглас, објава., прокреација(лат. procreatio) | создавање и раѓање на потомство., пролација(лат. prolatio) | наведување, опоменување; | раширување, проширување, особено: продолжување на тон во музиката; | одлагање., пролетаризација(лат. proletarius) | процес на постепено осиромашување на пониските и средните слоеви на градското и селското население и нивно претворање во наемни работници или пролетаријат., пролиферација(лат. proles дете, потомок, ferre носи, донесува) | бот. пупење на делови кои обично не носат пупки; | биол. множење (на клетки, на клеточно ткиво)., пролонгација(лат. prolongatio) | продолжување на некој правен процес; одлагање на рок (на плаќање)., промоција(лат. promotio) | свечено доделување на академски степен; | унапредување, минување од пониска во повисока состојба; именување на повисока положба; | екон. збир на сите активности на некој производител со кои го запознава и обезбедува пазарот за својот нов производ; | прво претставување на ново издание (на книга, грамофонска плоча, аудиокасета, компакт-диск и сл.)., промулгација(лат. promulgatio) | јавна објава; прогласување на закон., прономинација(лат. pronominatio) | избегнување на споменувањето на некое име на тој начин што место името се споменува некоја околност што има позната врска со тоа име., пронунцијација(лат. pronuntiatio) | изговор, изговарање., пропозиција(лат. propositio) | предлог, понуда; | изјава, став, тврдење, суд, процена; | претпоставка, премиса (особено во логиката); | намера, план, потфат; | збир на услови во некое натпреварување (кој може да настапува, должината на патеката, какви се наградите и сл.)., пропорција(лат. proportio) | сразмер, меѓусебен сооднос на некои делови; | мат. равенство на два односа., пророгација(лат. prorogatio) | одлагање на некој рок., просекуција(лат. prosecutio) | продолжување; | судско гонење., проскрипција(лат. proscriptio) | во стар Рим: јавна осуда за престап (претежно политички) со објавување дека виновникот е надвор од законот и со негово запишување во јавните проскрипциони списоци; | огласување на заплена на имот; | истерување, протерување, прогонување, прогонство; | закана со убиство; | јавно жигосување., простернација(лат. prosternere) | паѓање на колена (од почит кон некого), клањање до земја., проституција(лат. prostitutio) | блудништво како занимање. блудствување; | сквернавење, срамотење; обесчестување; | поткупливост, подмитливост, беспринципиелност., прострација(лат. prostratio) | мед. целосно губење на силата, крајна онемоштеност, исцрпеност, папсаност; | измореност, слабост, беспомошност., протекција(лат. protectio) | заштита, заштитување, покровителство; | потпора, помош, помагање; | препорака и заземање за некого, препорачување., протоколација(лат. protocollum) | внесување на списи, молби и сл. во протокол; | запишување на трговска дејност во трговскиот регистар на надлежниот суд., профанација(лат. profanatio) | неучтив, немарен однос кон нешто што се смета достојно за почит; | непочитување, сквернавење, хулење, обесветување, понижување; | изложување на подбив, срамотење., прохибиција(лат. prohibitio) | забрана, забранување, спречување, особено: забрана за производство, продавање и употреба на алкохолни пијалаци., психологизација(грч. psyche, logos збор, говор) | објаснување на појавите, однесувањата и сл. врз основа на психолошки истражувања и теории; обично, еднострано објаснување при кое се пречекорува надлежноста на психологијата и се занемаруваат другите, непсихолошките видови на она што се толкува., психофармација(грч. psyche, pharmakon) | мед. психијатриски метод на лекување на душевни болни со фармацевтски препарати., публикација(лат. publicatio) | објава, објавување; | она што е печатено, објавено (книга, брошура, списание и сл.)., пулверизација(лат. pulverisatio) | претворање во прав; | распрскување на течности или прав со пулверизатор; | фиг. распаѓање, уништување, пропаѓање., пулсација(лат. pulsus удирање) | биење, отчукување (на срцето, на пулсот)., пунктација(лат. punctatio) | скица, нацрт на договор, точки, услови на спогодба, основни одредби на нешто; | точки, знаци во вид на точки, длабнатинки во вид на точки (на животни и растенија)., пунктуација(лат. punctuatio) | ставање на правописни, интерпункциски знаци; | интерпункциски знаци., пункција(лат. punctio) | мед. вадење на материјал (ексудат, гној, крв) со помош на игла заради лекување или заради утврдување на болест., пупинизација(по Михаило Пупин, 18571934) | спречување на слабеењето на струјата во телефонските кабли со ставање на специјални (Пупинови) калеми., пургација(лат. purgatio) | мед. чистење, прочистување на цревата; | прав. одговарање, оправдување пред суд., пурификација(лат. purificatio) | чистење, прочистување., путрефакција(лат. putrefacere) | гниење, распаѓање., радијација(лат. radiatio) | физ. испуштање на светлосни зраци со различна бранова должина, зрачење., радиолокација(лат. radium, locatio поставување) | одредување на положбата на брод или авион со метод на електронска навигација (со радио, со радиогониометар итн.)., радионавигација(лат. radium, navigatio) | ориентирање во просторот со помош на радиотехнички средства и методи при водењето на бродови и авиони., радиоселекција(лат. radium, selectio) | биол. облагородување на растенија, создавање на нови видови растенија под влијание на зрачење., радиофикација(лат. radium, facere прави) | спроведување, воведување на радиоинсталации, радиостаници и сл., радиумеманација(лат. radium, emanatio истекување) | хем. радиоактивен гас што се развива постојано од радиумовите препарати и се претвора во некој цврст радиоелемент., рамификација(лат. ramus гранка, facere прави) | разгранување, чаталење; | разгранетост., ратификација(лат. ratificatio) | одобрение, потврда што ја даваат органите на врховната државна власт за меѓународен договор што го склучиле ополномоштеници на договорните држави., рафинација(фр. raffiner) | техн. процес и постапка на пречистување на некоја суровина, на ослободување на метали, нафта, шеќер итн. од примесите., рација(гер. Razzia) | првобитно: војнички пљачкашки поход; | повремена полициска хајка против сомнителни лица., рационализација(лат. ratio) | примена на најцелесообразни методи на работа; | усовршување, подобрување на производството., рационализација(лат. ratio) | примена на најцелесообразни методи на работа; | усовршување, подобрување на производството., реакција(лат. reactio) | спротивна акција, спротивно дејство, спротивно дејствување, отпор; | одговор на организмот на некое надразнување (надворешно или внатрешно); | хем. заемно дејствување на две или повеќе материи што доведува до создавање на нови материи; | пол. назадна струја во општеството што се бори против напредокот во државниот и општествениот живот или за повторно воспоставување на институциите наследени од минатото; | фиг. остра промена, пресврт, премин во состојба што е спротивна на поранешната (на пр., опаѓање на силата и нерасположение по некој пого, реализација(фр. realisation) | остварување на нешто, исполнување, извршување, изведба, оживотворување; | претворање на имот или на вредносни хартии во готови пари., реамбулација(лат. reambulatio) | установување, разгледување на меѓи; | дополнување и исправање на географски карти и планови на теренот., реанимација(лат. re-, animatio оживување) | мед. враќање во живот, оживување (вештачко дишење, масажа на срцето, аналептички инјекции)., реафирмација(лат. re-, afirmatio потврдување) | повторно потврдување; | повторно постигнување на успех, обично по некој пораз, неуспех и сл., ревакцинација(лат. revaccinatio) | повторно вакцинирање против некоја болест., ревалвација(лат. revalvatio) | враќање на поранешната вредност на некои пари или на некоја стока; | зголемување на официјалниот курс на некоја валутна единица спрема други валутни единици или спрема златото., ревандикација(фр. revendication) | прав. барање за враќање на сопственоста, тужба на сопственик што не поседува нешто против несопственик што го поседува тоа нешто., реверберација(лат. reverberatio) | одбивање, рефлектирање на светлина или топлина; | ак. задржување на звукот во просторија и по престанувањето на дејството на неговиот извор., ревитализација(лат. re-, vita живот) | оживување, враќање на првобитната живост, препородување., ревокација(лат. revocatio) | отповикување, укинување, поништување., револуција(лат. revolutio) | коренита промена, преврат, нагла и насилна промена на постојната состојба; вооружено востание, бунт за укинување на старата и за воведување на нова состојба во општеството; темелно преуредување и менување на државниот и општествениот поредок, особено на економските и сопственичките односи; | коренито преобразување, пресврт во некоја област на животот и работата (во сфаќањето, во културата итн.). | астр. движење (кружење) на небесно тело околу друго небесно тело (на сателит околу планета, на планета околу Сонцето); | целосно менување или пр, регелација(лат. regelatio) | повторно замрзнување., регенерација(лат. regenerate) | обнова, обновување, препородување, повторно воспоставување; | биол. обновување на загубени делови од организмот што го врши самиот организам., регионализација, регистрација(лат. registratio) | внесување, заведување во регистар; | граѓанско венчавање, регистрирање., реглементација(фр. reglementation) | законско регулирање, установување на определени правила; | во некои земји: полициски надзор над јавната проституција., регрутација(фр. recrutement) | пополнување на воените единици со нови војници; | придобивање на нови приврзаници., регулација(лат. regulatio) | уредување, нормализирање, нормализација, средување., редакција(лат. redactio) | приредување на некое дело (ракопис) за печатење; | простории во кои се подготвуваат дописи и вести за печатење, односно за телевизиско или радиоемитување; | група луѓе што подготвуваат весник или книга за печатење; | варијанта на некое уметничко дело или на негов дел., редистрибуција(лат. re-, distribute) | прераспределба, повторна распределба (на стока, средства и сл.)., редресација(фр. redressement) | исправање, поправање, особено: местење на исчанчени зглобови или на скршени коски; | заменување на некој дел од телото со протеза., редукција(лат. reductio) | сведување на некој сложен облик на попрост; 2 биол. ослабување, смалување во размерите и упростување во градбата на некој орган во зависност од губењето на неговото поранешно значење за организмот; | линг. ослабување на звукот (на пр., во ненагласените слогови во некои јазици); | мед. местење, враќање во природната положба; | намалување, ограничување на бројот на работниците, чиновниците и сл.; | воопшто: намалување, ограничување, снижување, скратување., редупликација(лат. reduplicatio) | удвојување, повторување; | грам. повторување на зборови, слогови или букви., резервација(лат. reservatio) | задржување на право над нешто (на пр., над продаден предмет, патнички билет и др.) додека не биде сосем исплатено., резигнација(лат. resignatio) | препуштање, предавање на судбината, помирување со она што е неизбежно, подготвеност на се., резолуција(лат. resolutio) | одлука, заклучок (на состанок, комитет, собрание и сл.); | усна наредба или писмено решение на одговорно лице на спис што содржи кратка одлука за прашањето поставено во списот; | степен до кој некој мерен уред или анализа можат да ги разлачуваат материите, својствата, настаните, соседните делови; | комп. кај видеодисплејот и печатарот: квалитет на исписот изразен со број на точки на еден инч; кај мониторите резолуцијата се мери со број на точки во хоризонталата и број на точки во вертикалата; висока резолуција (анг. high resolution hi res), реинкарнација(лат. reincarnatio) | обновување на нешто., реинтеграција(лат. ге-, integratio) | дополнување; | прав. враќање на одземени предмети, звања, права итн., рекапитулација(лат. recapitulatio) | кратко повторување на содржината на книга, предавање, говор и сл.; концизен преглед; | трг. збиено повторување на главните ставки од сметките; | сеќавање на изминатите настани, размислување за нив, осврт на минатото., реквизиција(лат. requisitio) | барање, молба; | прав. барање што една власт го упатува до друга заради помош и соработка во нешто; | попишување или присилно одземање на имот, особено на прехранбени артикли, од народот за воени или државни потреби (обично во услови на војна)., рекламација(лат. reclamatio) | жалба или приговор за купена стока или за извршена услуга поради утврден недостаток во поглед на количеството, квалитетот или нешто друго; | жалба против некоја одлука., рекомбинација(лат. recombinatio) | физ. повторно создавање на електрично неутрални молекули од јони; | биол. појавување на нови комбинации на гени кај потомството што доведува до појавување на нови особини., рекомпензација(лат. recompensatio) | обештетување, отштета, надоместување на штета; | казна, одмазда., реконституција(лат. reconstitutio) | повторно воспоставување, повторно установување, преуредување, обновување., реконструкција(лат. reconstructio) | темелно преустројство, воспоставување на нешто врз нови основи, реорганизација, преправање; | воспоставување на нешто што постоело порано, обновување; | претставување на нешто какво што се замислува дека било некогаш; | постапка што ја изведуваат властите (во присуство на обвинетиот, оштетениот и сведоците) под вештачки создадени околности, по можност исти какви што биле при извршувањето на злосторството, за да се утврди вистинскиот тек на настанот за кој се води судска расправа или полициска истрага., реконцилијација(лат. reconciliatio) | помирување, смирување; | во католичката црква: повторно примање на грешник во црковната заедница по издржаната казна, ослободување од анатемата; | повторно осветување на осквернета црква., рекреација(лат. recreatio) | забавување, разонода, разонодување; | активен спортски одмор; | повторно создавање., рекриминација(лат. recriminatio) | возвраќање на навреда со навреда., ректификација(лат. rectificatio) | мат. претворање на крива линија во права, пресметување на должината на крива линија; | хем. целосно прочистување на течност со повторна дестилација; | воопшто: исправање, поправање, подобрување; дотерување, средување., рекуперација(лат. recuperatio) | тех. а) фаќање и искористување на споредните производи; 6) повторно добивање на материите што се трошат во технолошките процеси; | закрепнување (на пр., по болест, од исцрпеност и сл.); | враќање на финансиската моќ или способност., релаксација(лат. relaxatio) | закрепнување, одмор, разонода; | мед. олабавување, лабавост, млитавост слабеење (на нервите); | прав. олеснување, попуштање, ублажување, проштавање на казна, пуштање на слобода, ослободување., релација(лат. relatio) | растојание, оддалеченост (меѓу две места или меѓу два предмета); | врска, контакт, допир; | однос меѓу две или повеќе работи или содржини на свеста; | извештај, запис, белешка; | соопштение за текот на воени дејства; опис на воен подвиг при предлог за одликување., релевација(лат. relevatio) | прав. разрешување, ослободување од обврска; | олеснување., релегација(лат. relegatio) | исклучување, отстранување од училиште (особено од универзитет или од друга висока школа); | протерување (од држава, од град), прогонување, депортирање., ремастикација(лат. re, masticare џвака) | преџвакување, преживање., ремиграција(лат. re-, migratio) | враќање на емигранти, на иселеници во татковината., ремонстрација(лат. remonstrare) | прав. приговор, жалба, противтужба., реновација(лат. renovatio) | обнова, обновување, поправање, менување кон подобро., ренумерација(лат. renumeratio) | повторна нумерација, повторно обележување со броеви; | враќање на пари; | доплата, доплатување., ренунцијација(лат. renuntiatio) | откажување, отстапување од нешто; | објавување., реоксидација(лат. reoxydatio) | хем. повторна оксидација, повторно соединување со кислородот., реокупација(лат. reoccupatio) | повторно заземање, повторно освојување (на земја, на територија)., реонизација(фр. rayon подрачје) | екон. поделба на една територија на подрачја погодни за развој на некоја стопанска дејност., реорганизација(лат. reorganisatio) | промена на постојната организација; повторна организација (на пр., на работата, на војската итн.)., репагинација(анг. repagination) | комп. кај програмите за обработка на текст и персонално издателство: автоматизирана операција за прераспределување и повторно нумерирање на страниците што се активира по внесување на нови податоци, бришење или задавање на нови параметри за форматирање., репарација(лат. reparatio) | поправка, поправање; | повторно воспоставување, обнова, обновување; | надоместок, плаќање на штета; надоместување на штета причинета со војна, воена отштета., репартиција(лат. repartitio) | распределба според определени мерила или прописи (на данок, на вредносни хартии)., репатриација(лат. repatriatio) | враќање во татковината; повторно примање на поранешен државјанин во државјанството., репетиција(лат. repetitio) | повторување; | проба на театарска претстава., реплантација(лат. replantatio) | мед. повторно всадување, повторно вметнување (на пр., на изваден заб); пресадување., репозиција(лат. repositio) | мед. а) повторно местење на исчанчена или скршена коска; 6) враќање на протурен дел од утробата низ местото каде што излегол назад во стомачната празнина; | прав. судска постапка за враќање на нешто во поранешната состојба; гл. репонира., репрезентација(лат. representatio) | претставништво, застапништво, збир на претставници, избраници, најдоби од најдобрите; | трошоци, средства за покажување на достоинството; | приказ, изведба, одиграна улога; | спорт, избрана спортска екипа што учествува на меѓународни натпревари како претставник на спортот на една земја, на еден народ; | фиг. допадлив изглед, достоинствено однесување соодветно на угледот и положбата., репробација(лат. reprobatio) | отфрлање, неодобрување, осуда; | поправен испит; | прав. противдоказ; | теол. отфрлање, осуда, проклетство, анатема., репродукција(лат. reproductio) | изведба на туѓо, особено на музичко дело; повторна изведба; | цртеж, слика или фотографска снимка умножени со печатење; копија, отпечаток; | воопшто: обновување, повторување; повторно оживување, имитирање, наследување, умножување; | биол. расплодување; множење, размножување; | непрекинато обновување на процесот на производството,, репудијација(лат. repudiatio) | одбивање со презир, неприфаќање; | прав. развод на брак; | откажување, непризнавање на долг., репутација(лат. reputatio) | име, глас, особено: добро име, добар глас, углед, уважување., ресанација(лат. re-, sanatio) | преземање на здравствени мерки заради обезбедување на заразени или на друг начин онеспособени објекти за употреба., ресекција(лат. resectio) | мед. исечување, вадење, отстранување на дел од телесен орган по оперативен пат., ресигнација(лат. resignatio) | отворање на тестамент; | откажување, отстапување, оставка на звање., рескрипција(лат. rescriptio) | заповед, наредба., ресорпција(лат. resorptio) | повторно впивање; | физиол, процес во кој солите и другите соединенија навлегуваат низ кожата или слузокожата и пристигаат во внатрешната средина, во крвта или во лимфата., респирација(лат. respiratio) | дишење; | закрепнување, одмор; | испарување (на вода)., реставрација(лат. restauratio) | повторно воспоставување, обновување на нешто во првобитниот или во сличен вид; | преправка, преправање, обновување на нешто; | враќање на власт., рестикција, реституција(лат. restitutio) | воспоставување на состојба што владеела пред некој настан или пред некое дејство; | во меѓународното право: обврска на поранешна непријателска сила да го врати насилно одземениот и однесен имот од територијата што ја држела под окупација., рестрикција(лат. restrictio) | ограничување, стеснување, намалување, смалување, зауздување., ресурекција(лат. resurrectio) | воскреснување, воскресение; | обнова, преродба; | ум. слика што го прикажува воскреснувањето на Христос., ретардација(лат. retardatio) | забавување, заостанување, развлекување, одлагање., ретроспекција(лат. retrospectio) | осврт, потсетување на минатото, гледање наназад, обѕирање на минатото., рефакција(фр. refaction) | трг. попуст во цената поради послаб квалитет на стоката; | годишен попуст за превоз што го даваат железниците; | попуст за поголеми пратки; | рефундација на определен износ на веќе уплатен данок., рефлација(лат. reflatio) | екон. претпазливо зголемување на количеството на банкноти во оптек за да се спречи скок на цените., реформација(лат. reformatio) | век; особено: реформа на католичката црква што ја извршиле протестантите, чиј зачетник бил Мартин Лутер (1483-1546)., рефракција(лат. refractio) | прекршување на светлината., рефундација(лат. refundere врати/враќа) | враќање на пари, надоместување., рехабилитација(лат. rehabilitatio) | повторно воспоставување на добриот глас, на угледот, честа, довербата; бришење на осудата и престанување на правните последици од пресудата, така што осуденикот се смета како да не бил осудуван; | воспоставување на поранешните права; | мед. закрепнување, оздравување, враќање на поранешната здравствена кондиција, низа мерки и постапки, особено физички, чија цел е да го оспособат реконвалесцентот за работа по прележана болест или лекарски зафати., рецепција(лат. receptio) | примање на гости, пациенти и сл.; дочек, дочекување, прием; | прифаќање, усвојување; | канцеларија или пулт за прием на гости (обично во хотел)., рецитација(лат. recitatio) | уметничко, изразито читање (обично на стихови) со специјално нагласување на зборовите, декламација, декламирање; | песна одредена за рецитирање., роботизација(анг. robotization) | автоматизирање на производниот процес или на одделни негови фази со примена на роботи., романизација(фр. romanisation) | паѓање под влијание на културата на стариот Рим (кај народите што дошле под власта на Римската Империја или под влијание на католичката црква); | распространување на романските јазици меѓу неромански народи., ротација(лат. rotatio) | вртење на некое тело околу сопствената оска, околу некоја точка или околу низа точки; | тип. а) вид печатарска машина со валчест калап (обично за печатење на весници); 6) одделение со такви машини; | фиг. наизменично, постепено менување на положбата или функцијата, промена, смена., рубефакција(лат. rubefactio) | мин. претворање на црната, зелената и сивата боја на карпите во црвена при распаѓањето., рудиментација(лат. rudimentatio) | спеченост, заостанатост во развитокот., руризација(лат. rus, ruris) | процес на создавање на села и развивање на земјоделското производство., русификација(Русин, лат. -ficatio) | претворање на нешто странско во руско; | претворање на луѓе од други националности во Руси., саливација(лат. saliva плунка) | лачење, излачување на плунка., салификација(лат. salificatio) | создавање на сол; претворање во сол., санација(лат. sanatio) | оздравување, излекување; | закрепнување на стопанско претпријатие што прави загуби; подобрување на работата, ликвидација на загубите., санктификација(лат. sanctificatio) | прогласување на некого или на нешто за свето., санкција(лат. sanctio посветување) | одобрение, прифаќање на некоја одлука, закон, уредба од пониската власт, т. е. озаконување на одлуките од страна на повисоките власти; | казнени одредби назначени во законот што ги определуваат поблиску последиците од повредите на тој закон; | санкции мн. казнени мерки од економски, финансиски и воен карактер, што се подготвуваат против земји или група земји што ги кршат меѓународните договори., сапонификација(лат. saponif?catio) | разлагање на маета и маслото (при кое настануваат сапуни и глицерол); | разлагање на естерите во киселини и на алкохолот во бази и киселини., сатанизација, сатисфакција(лат. satisfactio) | задоволување што, при навреда на честа и достоинството во феудалното време, се давало во форма на прифаќање на двобој; | извинување, оправдување, надоместување на штета., сатурација(лат. saturatio) | хем. заситување; заситеност, исполнетост., сегментација(лат. segmentatio) | делење на отсечки, раздвојување; | во биологијата: создавање на клетки со делење., сегрегација(лат. segregatio) | одделување, разлачување, одвојување од некоја целост; расна сегрегација лишување на црнците во Јужноафриканската Република од политички и други права; в. расна дискриминација; | разлачување (со загревање) на полесно топливите метали од некоја метална смеса; | делба на властелинско земјиште по укинувањето на крепосништвото., седиментација(лат. sedimentatio) | таложење; седиментација на крвта мерење на ' брзината на таложењето на црвените крвни зрнца во крв извадена од вена., седукција(лат. seductio) | заведување, наведување на зло, изговарање; | заводливост, привлечност, сексапил., секвестрација(лат. sequestratio) | привремено одземање на правото на располагање со имот или дел од имот на лице против кое се води кривична постапка; | мед. отстранување на изгниена коска., секреција(лат. secretio) | процес на лачење на специфични продукти неопходни за животворната дејност на организмот (на пр., пот) што се создаваат во жлездите; надвореша секреција се врши преку изводен канал во шуплината на некој орган (на пр., од плунковните жлезди); внатрешна секреција лачење непосредно во крвта (од ендокрините жлезди)., секуларизација(лат. saecularisatio) | претворање на нешто црковно во световно (на пр., на установа, посед и др.)., секција(лат. sectio) | мед. сечење, отворање на мртво тело; | отсек, оддел дел од установа или организација; | подраздел на конгрес, конференција и сл.; | дел од пат, од сообраќајница и сл.; | географска карта на помало подрачје., селекција(лат. selectio) | одбирање, подбор, избор воопшто; | одбирање на животни за успешно одгледување или на растенија за добивање на најдобри видови (Дарвиновата теорија за природно одбирање: најдобрите видови животни или растенија остануваат во живот ако успешно се приспособат кон средината и поднебјето во кое настануваат)., сензација(лат. sensatio) | осет, чувство, впечаток; | силен впечаток што некој настан го оставил во јавноста; | настан, случување, вест, новост што возбудува, збунува, зачудува., сепарација(лат. separatio) | одделување, раздвојување, разделување; сепарација на бои комп. кај апликациите како, на пр., корелдро: метод на креирање на слики и графика во боја со генерирање на четири слоеви (филмови) за секоја боја, кои понатаму се користат за правење на озолитни плочи; | издвојување на состојки од некоја смеса (на пр., на метал од руда и сл.); | постројка во која се врши сепарирање, одвојување на нешто., сертификација, сибиларизација(лат. sibilare писка, свири) | фон. гласовна појава на промена на заднонепчените согласки (т. н. веларни гласови к, г, х) во сибиланти (ц, з, с) пред гласот и (на пр., војник војници, потег потези, монах монаси)., сигилација(лат. sigillatio) | удирање на печат, печатење., сигнализација(лат. signum знак) | давање на сигнали, знаци; предупредување за нешто., сигнификација(лат. signare) | линг. јазична страна на значењето, значење што го има еден збор како јазична единица (за разлика од значењето што го добива при употребата во конкретни ситуации во говорот)., сидерација(лат. sideratio) | положба на ѕвездите; | мед. а) целосно изумирање на еден дел од телото; 6) топлотен удар, сончаница; | преорување на растителната маса на специјално одгледувани посеви за да се наѓубри земјиштето, т. е. да се збогати со азот и органски материи., симболизација(лат. symbolisatio) | означување, претставување со знаци, со симболи., симплификација(лат. simplificatio) | упростување., симулација(лат. simulatio) | преправање, мамење, измамување, забошотувања, намерно прикажување на телесна или душевна болест кај здрав човек заради извлекување на некоја корист, | прав. прикажување на некоја правна состојба поинаку отколку што е; | комп. метод со кој се утврдува однесувањето на некој систем, модел и сл. при променети услови., синхронизација(грч. syn, chronos време) | усогласување, вршење на две работи во исто време, особено: усогласување на звуци (говор, музика, пеење) со снимените филмски слики за да се добие тонски филм; | усогласување воопшто., систематизација(грч. systema, systematos) | распоредување, класификација, групирање на предмети и појави; | утврдување на работните места во некое претпријатие според видот и опсегот на работите со кои се занимаваат; | систематско средување на нешто., систематизација(грч. systema, systematos) | распоредување, класификација, групирање на предмети и појави; | утврдување на работните места во некое претпријатие според видот и опсегот на работите со кои се занимаваат; | систематско средување на нешто., ситуација(лат. situs) | положба, состојба, околности, услови во кои се наоѓа некој или нешто; | заеднички назив за земјишните објекти нацртани на една карта (води, шуми, населби и сл.); | имотна состојба; општествена положба., ситуција, сконтрација(итал. scontro) | трг. пресметување на меѓусебните побарувања и обврски така што едниот му ја плаќа на другиот само разликата., скорификација(лат. scorificatio) | претворање во згура., словенизацијапословенување, давање на словенски карактеристики., соларизација(лат. solarisatio) | фот. пресилно осветлување на фотографската плоча, силно експонирање поради кое место негатив настанува позитив; | бот. појава при која многу силната сончева светлина ја забавува фотосинтезата на јаглеродните хидрати; | изложување на сонце, сончање., солватација(лат. solvere раствори/раствора) | хем. врзување на молекули на раствор за јони или за молекули на растворена супстанција., солицитација(лат. solicitatio) | вознемирување, молење со инсистирање; | прав. водење на судски спор., солмизација(лат. solmisatio) | именување на тонови според системот: до, ре, ми. . . | вежбање на мелодија според, името на тонот., солуција(лат. solutio) | решение како излез од некоја замрсена ситуација; одлука; | хем. растворање; раствор; | прав плаќање, исплата (на долг)., соматизација, соноризација(лат. sonorus) | претворање на безвучни елементи во звучни; | претворање на нем филм во тонски филм; | озвучување на некој простор или сала., сорпција(лат. sorbtio) | голтање на една материја од страна на друга материја; се разликуваат: апсорпција, атсорпција и хемосорпција., софистикација(лат. sophisticate) | расипување, фалсификување, имитација; фалсификат., социјализација(лат. socialisatio) | уредување на општествената заедница според принципите на социјализмот, т. е. претворање на приватната сопственост во заедничка, општествена; | процес на воведување на поединецот во општеството, формирање на неговата личност и подготовка за преземање на општествената улога., спалација(анг. spall цепи) | нуклеарна реакција што настапува најчесто по фисијата, а при која од јадрото се ослободуваат определен број субатомски честици (обично неутрони)., спекулација, специја(лат. species вид) | фарм. смеса од разни состојки што се употребува како лек., специјализација(лат. specialisatio) | стекнување на посебни знаења во некоја струка или област, стручно усовршување; | поделба на работата во производството на одделни операции; | насочување на нешто само во определен правец, на одделни гранки; специјализација на производството стеснување на производствената програма на фабриката на оние производи што даваат сигурна добивка., специјација(лат. species) | биол. процес на настанок на нови облици на живи суштества од заеднички облик на предци., спецификација(лат. specificatio) | подредување, посебно означување, детален опис на подробностите; | утврдување на основните особини и карактеристики на стоката, деловите или материјалот од кој некоја стока треба да биде произведена., сполијација(лат. spoiiare соблече/соблекува; ограби/ограбува) | ограбување, пљачкање., стабилизација(лат. stabilisatio) | зацврстување, постојаност, доведување во постојана состојба, во стабилна положба., стагнација(лат. stagnatio) | екон. застој, забавување на развитокот во индустријата, земјоделството, трговијата и др.; | неподвижност, мирување; | фиг. тромост, мртвило., стагфлацијакованица од стагнација (стопанскиот развој) и (истовремено) инфлација., стандардизација(анг. standardization) | сведување на голем број облици на производи на помал број обрасци (стандарди) со постојан квалитет, форма, тежина итн.; | нормирање, приспособување според определен примерок, изработување според еден образец., стандардизација(анг. standardization) | сведување на голем број облици на производи на помал број обрасци (стандарди) со постојан квалитет, форма, тежина итн.; | нормирање, приспособување според определен примерок, изработување според еден образец., стација(лат. stare, statio) | стојалиште на сообраќајни превозни средства, станица; | во католичките црковни процесии: место каде што учесниците застануваат за молитва., стерилизација(лат. sterilistio) | мед. уништување на микроби со хемиски или со други средства; | лишување од способноста за оплодување (на човек или на животни) со отстранување на половите жлезди, со рендгенско зрачење, со подврзување и сл., стигматизација(лат. stigmatisatio) | удирање, втиснување на знак (жиг), жигосување; | псих. божемно појавување на раните на Христос кај некои (стигматизирани) луѓе, особено кај хистеричните и верските фанатици што тврдат дека имаат живи рани., стилизација(лат. stilisatio) | давање на стил на едно дело; | подражавање на некој стил; | обликување на мислите, дотерување на речениците во духот на јазичните и граматичките правила; | дотерана, убаво обликувана изработка на некој предмет., стимулација(лат. stimulatio) | поттикнување, дејствување, подбуцнување, бодрење; | мед. дразнење, надразнување., стипулација(лат. stipulatio) | прав. спогодба, договор, согласност, ветување., странгулација(лат. strangulare задави/задавува) | давење, задушување; бесење., стратификација(лат. stratificatio) | таложење, создавање на пластови, слоеви, слоевитост, напластеност., субалтернација(лат. subalternatio) | подреденост, зависност, потчинетост., субјекција(лат. subiectio подметнување) | прашање што говорникот сам си го поставува себеси, а потоа сам одговара на него; | потчинетост, подложност на некое влијание., сублимација(лат. sublimatio) | хем. претворање на цврста материја во пара и нејзино повторно згуснување во цврст облик; | фиг. вознесување до благородност, облагородување; претворање на нешто во повозвишен облик; | псих. свртување на некој нагон од неговиот примарен објект кон некој објект од повисок ред., субординација(лат. subordinate) | подреденост, потчинетост, зависност; | потчинување на помлад пред постар; послушност на помладиот, покорност., судација(лат. sudor пот) | мед. потење., сумација, суперпозиција(лат. superpositio) | ставање едно преку друго, наплатување; | лежење едно преку друго, напластеност., суперстиција(лат. superstitio) | празноверие, суеверие., супинација(лат. supinare сврти/свртува ничкум) | положба на шепата кога дланката е свртена нагоре., супозиција(лат. suppositio) | претпоставка, напаѓање, верување, насетување., супсигнација(лат. subsignatio) | потпишување, потпис на своето име., супскрипција(лат. subscripts) | претплата; | потпишување, преземање на обврска со давање на својот потпис., супстантивација(лат. substantivum) | линг. претворање на други зборови во категорија на именски зборови., супституција(лат. substitute) | замена, заменување на едно нешто со друго што има сличен или приближен квалитет (на пр., синтетичкиот каучук го заменува во производството природниот); | надоместување, застапување; | прав. определување со тестамент на друг наследник ако првиот не може да го користи наследното право; | линг. замена на еден глас со друг; | хем. замена на атоми или атомски групи со други атоми или атомски групи., супсумпција(лат. subsumptio) | лог. подредување, подведување на поединечни поими под општи правила., суптракција(лат. subtractio) | мат. одземање, вадење (една од четирите математички операции)., супурација(лат. suppuratio) | мед. гноење, загнојување., суфокација(лат. suffocare задуши/задушува, задави/задавува) | задушување; задавување; | задушливост., сцинтилација(лат. scintillatio) | треперење, блештукање; | искрење; | астр. треперење на ѕвездите., таксација(лат. taxatio) | процена, оценување, утврдување на цена., тарификација(фр. tarification) | одредување на плата според квалификацијата на работникот, според сложеноста, тежината и штетноста на работата; | одредување на видот на данокот., темпорализација(лат. temporalis) | врзување за времето, обележување со времето, дух на времето., терморегулација(грч. thermos, лат. regulstio) | регулирање на топлината со автоматски уреди., терција(лат. tertius трет) | тип. вид печатарски букви со големина од 16 типографски точки; | трета меница, односно трет примерок од меница., тестификација(лат. testificatio) | сведочење, докажување со помош на сведоци., технификација(грч., techne, лат. facere прави примена на достигањата на техниката на што пошироко подрачје од животот на човекот., типизација(грч. typos) | утврдување на единствени особини на некој производ; | редење, групирање на нешто според основните обележја; | сведување на помал број модели, на точно определен тип производи., токсикација(лат. toxicatio) | труење на организмот., топлификација(комбинација од нашата придавка топол и фикација, в.) | ознака за воведување на уреди за греење на поголеми простории или на цели населби со спроведување на топлина преку цевки од еден центар., тотализација(фр. totalitaire) | собирање, сумирање., традиција(лат. traditio) | предание, усно раскажување, пренесување на историски настани и преживелици; | пренесување од колено на колено на обичаи, правила на однесување и сл., транзиција(лат. transire) | премин., трансакција(лат. transactio) | покрупна трговска зделка, деловен потфат, спогодба, договор; израмнување на долгови, интересовна спогодба на партнери., транскрипција(лат. transscriptio) | линг. а) препишување на некој текст од едно писмо во друго (на пр., од грчко писмо во латинско) без да се менуваат значењата на зборовите; 6) фонетско пишување на зборови од некој јазик, онака како што тие фактички се изговараат; | муз. пренесување на музичко дело, напишано за еден инструмент или глас, на друг; | воопшто: препишување, препис, пренос на друго име., транслација(лат. translatio) | пренесување (на говор, музика и сл.) со посредна приемно-емисиона радиостаница, со засилување на сигналот сразмерно на зголемената далечина; | преведување на друг јазик; | прав. пренос на некое право; | преместување; | преработка., транслитерација(лат. trans, littera буква) | буквално пренесување на некој збор од едно писмо во друго со букви на другото писмо (на пр., од кирилица во латиница)., трансмутација(лат. transmutatio) | пренесување, преобразба, промена, преиначување; | способност за преобразување., транспирација(лат. transspiratio) | потење; | испарување (испуштање) на излишната вода на површината од телото кај растенијата и животните., трансплантација(лат. transplantatio) | пресадување, преместување на дел од ткиво или на цел орган на друго место во истиот организам или во друг организам (во пластичната хирургија и во градинарството)., транспозиција(лат. transpositio) | пренос, преместување, префрлување (на пр., на членови на една равенка од едната страна на другата); | муз. преведување во друг тон., трансудација(лат. transsudatio) | потење; | излачување на течност од крвните садови во околното ткиво., трансупстација, трансферација(лат. transferre) | во судска постапка: посебна одлука за привремено пренесување на одземени предмети на друго лице до завршувањето на судската постапка., трансфигурација(лат. transfiguratio) | преобразба, менување на облик, преоформување, преобликување, преиначување., трансформација(лат. transformatio) | претворање, преобразување, преиначување, преправање, метаморфоза; | физ. претворање на струја со висок напон во струја со низок напон, и обратно, со помош на трансформатор., трепанација(лат. trepanatio) | мед. отворање на череп или на шуплива коска со дупчење или сечење заради поставување на дијагноза или заради лекување., триангулација(лат. triangulatio) | геод. премерување на земјиштето со мрежи од триаголници на кои се размерува теренот., тринација(лат.) | обичај, во време на големи празници, католичкиот свештеник да служи по три миси (на пр., за Божиќ)., трипартиција(лат. tripartitio) | поделба на нешто на три дела., трипликација(лат. triplicatio) | правење на нешто тројно, утројување., трисекција(лат. trisectio) | геом. поделба на произволен агол на три еднакви дела со помош на шестар и линијар., трифуркација(лат. trifurcatio) | чаталење, разгранување на три гранки, на три крака., убикација(итал. ubicazione положба) | месност, својство на нешто да биде на определено место; | стан, место каде што е сместен некој., узурпација(лат. usurpatio) | грабање, грабеж; противправно, насилно присвојување на власт, имот или туѓи права., ултрафилтрација(лат. ultra, fiitratio) | пречистување (филтрација) низ порозни мембрани (на пр., за изолирање на белковини и вируси)., улцерација(лат. ulceratio) | мед. создавање на улкус, чир., ундулација(лат. undulatio) | брановидно движење, бранување, лелеење, нишање., унификација(лат. unificatio) | сведување на единствена норма, на единствен облик, на еднообразност; | обединување, изедначување; | единство, единственост., урбанизација(лат. urbs, urbis град) | процес на концентрирање на индустријата и населението во градовите; | процес на претворање на селските населби во градски населби, во градови., утилизација(лат. utilisatio) | користење, искористување, употреба; корисно употребување., фабрикација(лат. fabricatio) | фабричко производство на стока во големи количества за потребите на пазарот; | фиг. измислување, создавање на лаги., фабулација(лат. fabula) | раскажување на измислени, фантастични приказни како вистинити., фаворизација, фалација(лат. fallacia илузија) | мед. заеднички назив за илузии и халуцинации., фалсификација(лат. falsificatio) | правење лажни документи, преправање на документи заради лични интереси; | искривување, извртување, лажно прикажување на фактите., фарадизацијамед. лекување со индуцирана, фарадејска струја., фармација(грч. pharmakeia давање на лек, употребување на лек) | сите научни дисциплини за лековите; | аптека; аптекарство., фасцинација(лат. fascinatio) | одушевување, маѓепсување, опсенување., федерализација, федерација(лат. foederatio) | сојуз; сојузна држава; сојуз на држави; | сојуз на друштва или организации., фекундација(лат. fecundatio) | биол. соединување на женска оплодна клетка со машка, оплодување., фелација(лат. fellatio) | сексуално задоволување со бакнежи, односно со лижење на половите органи., ферификација(лат. ferificatio) | претворање во железо, создавање на железо., ферментација(лат. fermentatio) | вриење, превривање, скиснување (на пр., процесот со кој шеќерот се претвора во алкохол)., фертилизација(лат. fertilis) | биол. оплодување, процес на спојување на сперматозоид со јајцева клетка; | ѓубрење на земјата., фертиригација(лат. fertilis, irrigatio) | ѓубрење со растворено минерално или суспендирано (нерастворено) органско ѓубре во вид на наводнување., фетација(лат. foetatio) | биол. создавање на зачеток, зародок (фетус), ембрион., феудализација(лат. feudum) | процес на воведување, воспоставување на феудален систем., фибрилација(лат. fibrillatio) | треперење; | процес на создавање на влакненца., фигурација(лат. figuratio) | давање на форма, обликување на фигури; | муз. украсување на мелодија со мелодискоритмични фигури; | ум. својство на ликовно дело да прикажува мотив од реалниот живот (за разлика од апстракцијата); | поет. сликовито претставување, изразување со слики., фикација(од латинскиот глагол facio, facere, feci, factum прави) | како втор дел од сложенки значи: работа, дејство, создавање, настанување., фиксација(лат. fixus) | зацврстување; застој, непроменливост, постојаност, трајност, дефинитивност; | хем. редукција на цврст облик, конзервација; | фот. зацврстување на фотографијата или на филмот по развивањето за да се спречи натамошното дејство на светлината; | фиг. болна преокупација, упорна мисла (што го прогонува некого)., фикција(лат. fictio) | нешто измислено; | замисла, привид, лажна претпоставка., филтрација(лат. fiitratio) | цедење, процедување, пропуштање на течност низ филтер., финализација, фитофармација(грч. phyton, farmakon лек) | наука за производството и примената на средства за лекување на растенијата, т. е. за заштита на растенијата од болести, штетници и плевели., флагелација(лат. fiagelatio) | телесна казна со камшикување; | камшикување како облик на аскетско самоизмачување., флегматизација(грч. phlegma) | постапка со која се намалува чувствителноста на експлозив на удар и триење, односно се забавува изгорувањето на површинските слоеви на барутот., флотација(лат. flotatio) | миење на рудата со вода од разни примеси и местото каде што се врши тоа миење, т. е. постројката што ја врши флотацијата., флуктуација(лат. fluctuatio) | колебање, лелеење, нишање, бранување, треперење на течност, непостојаност, нестабилност; | прилив и одлив на работна сила или на членови на некоја заедница, прилив и одлив на пари и сл., фолијација(лат. foliatio) | обележување на страниците од книга или ракопис со бројки, пагинација., фонација(лат. fonatio) | создавање, формирање на гласот (од физиолошко гледиште)., фондација(лат. fundatio) | основање, поставување на темел, засновување на нешто; | задужбина, фонд за одредени цели (награди, помош и сл.); | осигурување, покритие на банковни банкноти (на пр. со злато, со туѓа валута)., формализација, формација(лат. formatio) | создавање на нешто; | вој. состав, распоред на војска; степен во развитокот на општеството; геол. слоеви, пластови од еден геолошки период., формулација(лат. formula) | јасно и одредено изразена мисла, законска одредба или нешто слично., фортификација(лат. fortif?catio) | утврдување; градење на утврдувања; | вој. наука за градењето на воени утврдувања, за утврдувањето на воените позиции., фрагментација(лат. fragmentatio) | распарчување; делба, разделување; | комп. неповрзан запис на податоци на тврд или флопи-диск во непоследователни сектори; настанува при често снимање и бришење на фајлови од дискот, фракција(лат. fractio кршење) | во политичка партија: група истомисленици што во извесни прашања не се согласува со мнозинството; | дел, парче од целоста., фратернизација(фр. fraternisation) | братимење, братско однесување, неодржување на примерна дистанција меѓу претпоставен и потчинет., фраудација(лат. fraudatio) | измама, лажење., фрикција(лат. frictio) | несогласување на реалните цени со цените што се пропишани; | фиг. неслога, раздор., фруктификација(лат. frux, fructus, facere прави) | оплодување, раѓање, донесување, давање плод., фрустрација(лат. frustratio) | чувство на незадоволство како последица на невозможноста да се задоволат одделни нагони и желби (ненормална, болна состојба што се јавува често кај разгалените луѓе)., фулгурација(лат. fulguratio) | мед. а) повреди од гром; 6) начин на лекување на отоци со бомбардирање на болното место со искри од електрична струја; | физ. искрење на електроди., фулминација(лат. fulminatio) | светкање и пукање на златото во листови или на експлозивниот прав; | беснеење, истурање на гнев; | папска анатема, проклетство., фумигација(лат. fumigatio) | мед. создавање на чад или пара заради спречување на зараза., фундација(лат. fundatio) | основање на нешто., функција(лат. functio) | служба, звање; јавна дејност, обврска, положба; | мат. променлива големина што се менува во зависност од менувањето на некоја друга големина; | биол. работа што ја врши некој орган; | комп. самостојна програма или дел од програма наменет да изврши одредена задача; се вика и процедура или потпрограма., хабилитација(лат. habilitatio) | студија, научен труд како предуслов некој да стане професор на универзитет; | научен труд врз основа на кој се стекнува звањето наставник на висока школа., хабитација(лат. habitatio) | стан, куќа, дом; | живеење, престојување., халуцинација(лат. hallutinatio) | привидение, сетилна измама поради мозочни растројства или психичка раздразнетост., хармонизација(грч. harmonia) | муз. компонирање на музичка придружба на една мелодија; | доведување во хармонија со нешто, усогласување., Хелвеција(лат. Helvetia) | стариот латински назив за Швајцарија., хемизација(грч. chemeia) | примена на хемиски материјали и супстанции во производството и потрошувачката., хербаризација(лат. herbarisatio) | собирање и сушење на растенија за научни и други цели., херција(лат. hercia) | трикрак црковен свеќник., хибернација(лат. hibernatio) | замрзнување; | зимски сон на некои топлокрвни животни; | мед. вештачки сон предизвикан заради лекување на некои нервно болни луѓе., хибернизација(лат. hibernus зимски) | мед. вид анестезија: замрзнување на делови од телото за да се постигне нечувствителност., хибридизација(лат. hibrida) | биол. вкрстосување, мешање на разни видови во животинскиот и растителниот свет заради добивање на хибриди и заради подобрување на потомците и сортите., хидратација(грч. hydor) | процес на врзување на молекули на водата за јони или молекули во водени раствори., хидроавијација(грч. hydor, фр. aviation) | вид морнаричка авијација опремена за летнување од водена површина и за спуштање на вода., хидроизолација(грч. hydor, лат. isolatio) | постапка за изолирање од влага, односно од навлегување на вода., хипероксидација(грч. hyper, охуѕ остар) | хем. презаситеност со кислород., хиперпопулација(грч. hyper, лат. populatio население) | пренаселеност., хиперпродукција(грч. hyper, лат. productio производство) | претерано, преобемно производство на добра, поголемо од потрошувачката кај населението, што доведува до економски кризи (нагло намалување на производството, отпуштање на работници, нарушување на пазарот итн.)., хиперфункција(грч. hyper, лат. functio вршење) | засилена, ненормална активност на одделни органи или органски системи., хипофункција(грч. hypo под, лат. functio вршење) | мед. намалена способност за функционирање на некои органи., хифенација(анг. hyphenation делење на зборови) | комп. кај програмите за обработка на текст и персонално издателство: автоматска, рачна или изборна операција за пренесување на дел од збор на почетокот од следниот ред; автоматска хифенација изборна команда со која програмата врши автоматско делење на збор што ќе се најде на крајот од редот, а не може да се смести цел во тој ред., хоминација(лат. homo, hominis човек) | придобивање на човечки телесен облик, развивање на човек од животинска состојба, настанување на човек од животно., хомогенизација(грч. homogenes) | збивање, јакнење, здружување, стабилизирање., хомологација(грч. homos, logos) | постапка што ја спроведува надлежна установа заради проверка дали некој производ одговара на законските услови, во поглед на сигурноста при употребата, нештетноста за здравјето на луѓето и животните и др., хонорација(лат. honoratio) | укажување на почест; | трг. откупување на нечија меница., хоспитализација(лат. hospitalis) | сместување на болен во болница заради лекување., хоспитација(лат. hospitatio) | гостување; подготвување за наставничко звање со присуство на предавања во некое училиште., хронотаксација(грч. chronos, лат. taxatio процена) | кратки податоци, нижење, попис на некои луѓе или настани според временскиот редослед., хуминизација(лат. humus земја црница) | внесување во почвата на готови хумусни материи или материи од кои тие лесно се создаваат; ѓубрење на земјата; заорување на тревите на нивите итн., хумификација(лат. humificatio) | распаѓање и гниење на растителни и животински организми и нивно претворање во земја; | збогатување на почвата со хумус., целебрација(лат. celebratio) | свеченост, прослава, прославување., централизација(лат. centralis) | концентрација на главните државни функции во централните органи на власта и во државните установи; | концентрација на раководењето и управувањето во еден центар за одредена населба или подрачје; спрот, децентрализација., церација(лат. ceratio) | премачкување со восок заради заштита од влијанието на воздухот; | претворање во маса слична на восок., цивилизација(лат. civilisatio) | висок степен на општествен развој и материјална култура (техника, образование, вештини, сфаќања, етички начела); | префинетост и воспитаност во однесувањето., цијанизација(грч. kyaneos темносин) | постапка на издвојување на златото и среброто од рудите со разблажен раствор на натриумов цијанид; | уништување на инсекти со отровни цијанови соединенија., циклонизација(грч kyklos, kykloo) | уништување на гадинки и инсекти со циклон., циркулација(лат. circulatio) | кружење, кружно движење; | промет, сообраќај; | проток., циција, шпедиција(итал. spedizione) | претпријатие или установа што се занимава со превезување на специјални товари, особено при увозот и извозот на стока; | експедирање, праќање на стока., шпекулацијафил. филозофско размислување; настојување да се дознае вистината само по пат на размислување, без оглед на искуството, | трг. тргување заради полесна и побрза печалба, без многу труд, со нарушување на законите и прописите; користење на растроениот пазар; | фиг. . валкана, нечесна работа.,

абазија(грч ане, basis чекор) | мед нервно растројство проследено со неспособност за одење, абанија(тур abani) | вид платно и шамија од такво платно, абаџија(тур abaci) | занаетчија што изработува алишта од аба, абдија, абдоминоскопија(лат abdomen стомак, грч ѕкорео гледа) | мед преглед на стомакот со инструмент сличен на цистоскопот, абиоенергија(грч а-, bios, ergon дело) | недостиг на исхрана, абиологија(грч а-, bios, logia наука) | биол наука за мртвата, неорганската природа, аблепсија(грч ablepsia) | (духовно) слепило, заслепеност, абразија(лат abrasio) | истружување чистење со стружење, | мед чистење со средства што нагризуваат, | геол однесување со триење, одронување, смивање, абузија(лат abusio) | погрешна употреба на зборови, абулија(грч abulia) | безволност, отсуство на волја, авангардија(итал avanguardia претходница) | фашистичка младинска организација во Италија, во времето на диктатурата на Мусолини, чии членови биле младинци на возраст од 14-18 години, аванија(фр avenie) | навреда, понижување, срам, | изнудување на пари, особено глобење на христијанските трговци во времето на Турското Царство | трг намалување на добивката, заработката во некоја работа, авдија, Аве Марија(лат Ave Мапа) | "Здраво, Марија'", зборови со кои ангелот ja поздравил дева Марија навестувајќи и дека ке го роди Исус, | во католичката црква а) почеток на молитвата "Богородице дево", б) вечерно биење на камбаните, авенија(фр avenue) | пристап, приод, | дрворед, | патека, пат обрабен со дрвја и цвеќиња, аверзија(лат aversio) | одвратност, гнасење, омраза, | нетрпеливост, авзија, авиобиологија(лат avis, грч bios живот, logia наука) | дел од биологијата што се занимава со проучување на можностите за живот на големи височини и на други небесни тела, авиокомпанија, авиолинијапостојана линија по која сообракаат авиони, авицептологија(лат avis птица, сарio фати/ фаќа, грч logia наука) | вештина за фаќање птици, авлија(тур avli) | домашен двор ограден со ѕид | (тур havli) | голема бела шамија со која жените си го покриваат лицето | чаршаф, | крпа за бришење, авлодија(грч autos двојанка, ode песна) | муз пеење со придружба на двојанка (авлос), авнија, аврија, Австралазијарегионот што ги опфака Малајски Архипелаг, Австралија, Меланезија, Индонезија и Нов Зеланд, пр австралазиски, австралија, австрија, австромантија(лат auster јужен ветар, грч manteia гатање) | претскажување, гатање по дувањето на ветрот, Австронезијаострови во централниот и јужниот дел на Тихи Океан, пр австронезиски, австрофобија(лат Austria, грч phobos страв) | непријателско располжение спрема Австрија, автадија(грч authadeia) | самодопаѓање уживање во себеси задоволство со себеси, автаркија(грч autarkeia) | екон стопански систем во кој државата или областа ги намирува сите свои потреби од сопственото производство, без увоз однадвор, автархија(грч autarcheia) | самовластие самодржавие, деспотизам, апсолутизам, автобиографија(грч autos, bios живот, graphia пишување) | сопствена биографија, опис на сопствениот живот, автобриографија, автогамија(грч autos, gamia) | бот самооплодување kaj растенијата, самоопрашување, автогнозија(грч autos, gnosis) | самопознавање, познавање на себеси, автогонија(грч autos, gignomai роди/para) | биол настанување на живот во неговите најпрости почетоци од т н неорганска материја произведување на живи суштества на вештачки начин, автографија(грч autos, graphia) | умножување на ракописи (од камен или од метална плоча), автографоманија(грч autos, grapho пишува, mania страст) | страст за собирање своерачни потписи и ракописи на големи и познати луѓе, автодикија(грч autos-dikos што си суди сам) | право на човекот да си суди сам, автократија(грч autos, krateo владее) | систем на апсолутистичко владеење, самодржавие, | самоволие, неограничена власт, автолатрија(грч autos, latreia обожавање) | обожавање на себеси, самообожавање, автономија(грч autonomia) | самостојност, независност, | самоуправа на некоја област во држава, автоскопија(грч autos, ѕкорео гледа) | халуцинација во која човек се гледа себеси пред себе или ги гледа своите внатрешни органи, | преглед на грлото со автоскоп, автосугестија(грч autos, лат suggerere стави/става некому нешто в глава) | сугестивно влијаење врз себеси, пр автосугестивен, автотелија(грч autos-teles независен) | самостојност, неограниченост, неусловеност, автотипија(грч autos, typos) | тип умножување на слики со врежување во цинк или во дрво, изработка на клишеа, клиширање, во поновото време и израз за начинот на изработка на клишеа по фотографски пат, | факсимил копија, автотомија(грч autos, tome сече) | појава што може да се види често кај некои животни самоосакатување во случај на животна опасност (на пр, кога гуштерот си ја жртвува опашката), автотрансфузија(грч autos сам, лат transfusio преточување) | мед при големо губење на крв потиснување на крвта од периферните делови на телото (рацете и нозете) кон срцето и мозокот во случаи кога во срцето и мозокот не доаѓа доволно крв, се врши на тој начин што рацете и нозете се дигаат вертикално и од врвовите на прстите па надолу се обвиваат со еластични ленти, автотрофија(грч autos, trophe) | биол својство на сите хлорофилни (зелени) растенија и на мал број бактерии да можат да се хранат и да се изградуваат само од неорганските соединенија во средината во која живеат, автофагија(грч. autos, phagein јаде) | мед јадење на сопственото тело, т е слабеење поради шеќерна болест, автофилија(грч autos, philia наклоност, љубов) | љубов кон себеси, вљубеност во себе, самољубие, автофобија(грч autos, phobos страв) | страв од самотија, | болен страв од себеси, автофонија(грч autos, phone глас) | мед во случај кога е затнат ушниот канал (Евстахиевата труба) чувство дека сопствениот глас одекнува посилно и поѕвонливо токму во затнатото уво, автохирија(грч autocheiria) | самоубиство, автохорија(грч autos, choreo оди, се распространува) | бот распространување на плодовите и на семето со сопствени средства на растението, автохтонија(грч auto, chtonos) | самобитност, | пражителство, домородство, староседелство, авулзија(лат avulsio) | мед вадење на заб, | прав парче земјиште што реката ќе го оттргне и ќе го однесе на другиот брег, агалактија(грч абез, gala млеко) | мед безмлечност, немање на млеко кај мајката, агамија(грч а-, gamos) | безбрачност, | бог бесполовост на цветовите, криптогамија, | зоол партеногенетично размножување, агамогонија(грч а-, gamos, gone раѓање) | биол раѓање без оплодување, т е по пат на напречна делба (начин на размножување кај праживотните), агамоспермија(грч а-, gamos, sperma семе) | бог создавање на семе без оплодување, агатологија(грч agathos, logia наука) | фил дел од етиката што учи за највозвишеното добро, агенезија(грч абез, genesis раѓање) | мед женска неплодност, неспособност за раѓање, | физиол нецелосна ембрионапна развиеност или недостиг на некој дел од организмот, | геол учење кај христијанската црква според кое Бог нема почеток, беспочетност на Бога, агерасија(грч ageraos што не старее) | нестареење, младешки изглед, старечка свежина, агеузија(грч абез, geus?a вкус) | мед нема ње или нечувствување на вкус, агинија(грч а-, gyne жена) | безбрачност на маж, живот без жена, агитофазија(лат ag?tare поттикне/поттикнува, раздвижи/раздвижува, грч phas?s говор) | збркан и претерано брз говор со нејасно изговорени, испуштени или извртени гласови, агитолалија, аглаија, аглобулија(грч а-без, лат globulus топче) | мед недостиг на крвни зрнца, аглосија(грч абез, glossa јазик) | мед неможност за зборување, немост, агнатија(грч абез, gnathos вилица) | мед вроден недостиг на долна вилица, безвиличност, агнозија(грч а-, gnos?s спознание) | фил појдовна точка на филозофијата на Сократ Знам дека ништо не знам, | псих неспособност за распознавање, разбирање и означување со поими на она што ќе се почувствува со сетилата, агонија(грч agonia) | претсмртна борба, | претсмртни маки, издивнување, сите појави што ја сочинуваат бавната смрт и што и претходат, | смртен страв, очај, агонографија(грч agon, grapho пишува) | опишување на борба, агорафобија(грч agora, phobeo ce плаши) | мед болен страв од голем простор (од минување преку улици, плоштади, преку празен простор и сл), агофиломанија(итал ago игла) | израз што настанал во Италија, а означува страст за боцкање во вена и внесување на каква било нештетна течност (макар и чај) како замена за некоја опојна дрога, имагинацијата на вистинското дрогирање му предизвикува на наркоманот уживање како при земањето на вистинска дрога, аграфија(грч аgraphe пишува) | мед губење на способноста за пишување (болест што се јавува поради некои заболувања на мозокот), агресија(лат agress?o) | напад, напаѓање од една или повеќе земји против една или повеќе земји со цел за освојување на нивните територии и за потчинување на населението, | воопшто непријателство, насилно одземање на нешто, напаѓање, агрестија(лат agrest?s селски, полски) | просташтво, | грубост, простота, необразованост, агриотимија(грч аgnоѕ див, thymos душа) | дивјаштво, дивост, див нарав, | мед лудачка склоност кон убиство, агрипнија(грч agrypn?a) | мед будност, неспиење, бессоница, агробиологија(грч agros, bios, logia наука) | дел од биологијата што се занимава со проучување на прашањата на развитокот на растителниот и животинскиот свет и на можностите за управување со тој развиток во земјоделството и сточарството, агрогеологија(грч agros, де земја, logia наука) | гранка од геологијата што ги опфаќа и подробно ги обработува деловите од геологијата што го опфаќаат земјоделството, агроекологија(грч agros, oikos кука, logia) | наука што се занимава со проучување на положбата и разместеноста на земјоделските површини, агрологија(грч. agros, log?a) | наука што ги проучува агрономските својства на почвата, агроманија(грч. agros, mania страст) | страсна љубов кон земјоделството, агрономија(грч agronom?a) | наука што се занимава со обработување на земјата, рационално земјоделство, агропедологија(грч agros, pedon почва, log?a наука) | наука што се занимава со проучување на физичките, хемиските и биолошките својства на земјиштето заради рационално одгледување на културни растенија, агростографија(грч agros, graph?a пишување) | опишување на тревите, агростологија(грч agros, log?a наука) | наука за тревите, агрохемија(грч agros, cheme?a) | гранка од хемијата што се занимава со проучување на хемиските процеси во однос на плодноста на земјиштето (употреба на вештачко ѓубре, примена на пестициди и др), адагиологија(лат adag?um пословица, грч log?a наука) | збирка на пословици, | наука за пословиците, адактилија(грч абез, daktylos прст) | мед немање на сите прсти на рака или на нога, адвија, аделфија(грч adelphos) | збратименост | бог сраснатост на прашничките нишки, аделфоктонија(грч adelphos adelphe сестра, kteino убие/убива) | братоубиство сестроубиство, аденалгија(грч aden жлезда, algos болка) | мед болка во жлезда, аденографија(грч aden, graphia опис) | опишување на жлездите ', аденологија(грч aden, log?a) | физиол наука за жлездите, аденопатија(грч aden, pathos болест) | мед болест на жлездениот систем, аденотомија(грч aden, tome сечење) | мед оперативно отстранување на жлездени израстоци, адефагија(грч adephag?a) | мед преголема желба за јадење, лакомост, адија, адијафорија(грч a-d?aphor?a) | рамнодушност, адилија, адинамија(грч adynamia) | немок, слабост, папсаност, истоштеност, | неспособност, адипсија(грч абез, dipsa жед) | мед нечувствување на жед, адмисија(лат admissio) | прием, примање, | дозвола, аднексија(лат adnexio) | присоединување, адхезија(лат adhes?o) | физ сила што ги привлекува една кон друга честиците на две тела, | мед сраснување што настанува околу органите и меѓу нив по воспаление или повреда, | прав приклучување, дополнително пристапување на некоја држава кон некој договор, | прав изрекување на казна кон пресудата за имотно побарување што настанало со извршувањето на кривичното дело (надоместок на штета, враќање на одземени работи и сл), пр адхезивен, аерографија(грч aer, graph?a пишување) | опишување на воздухот, аероемболија(грч aer, emballo уфрли/уфрлува) | мед создавање на гасни меурчиња во ткивата и во крвта поради изложување на организмот на силен притисок што владее на поголеми височини, аеролинија(грч аеr, лат l?nea) | воздушна линија на која сообракаат авиони, аерологија(грч aer, log?a наука) | лабораториска наука што се занимава со испитување на физичките својства на слободната атмосфера, т е на подрачјата што се надвор од непосредното влијание на Земјината површина (гранка на метеорологијата), аеромантија(грч aer, mante?a претскажување) | претскажување, гатање по поjaвите во воздухот, аерометрија(грч аеr, metr?a мерење) | мерење на воздухот, | наука за мерењето на густината и притисокот на воздухот, аероскопија(грч ае, ѕкорео) | преглед, испитување на воздухот, аеротаксија(грч aer, taxis) | зоол движење на организми што се движат слободно [на пр, бактерии во водата спрема местата со најголема (позитивна аеротаксија) или со најмала (негативна аеротаксија) содржина на кислород, каде што потоа се собираат тие аеротактсични микроорганизми], аеротерапија(грч aer. therape?a лекување) | мед лекување со вдишување на вештачки згуснат или разреден воздух, аеротопографија(грч aer topos место, graph?a пишување) | изработка на геодетски планови и карти со помош на снимки од воздух, аерофагија(грч аеr, phage?n јаде) | мед голтање на воздух, заболување што се јавува особено кај невропатите и хистеричните луѓе, но и кај туберкулозните, аерофилателија(грч аеr, philos љубител, atele?a) | собирање само на марки што се употребуваат во воздушниот сообраќај, аерофобија(грч аеr, phobeo ce плаши) | страв од летање со авион, страв од висина, аерофотографија(грч аеr phos светлина graph?a пишување) | примена на фотоапарат за перспективно снимање на разни објекти, особено на земјиште од воздух (од авион), ажија(фр agio) | доплата вишок вредност на некој вид пари, вредносни хартии и сл поголема од номиналната вредност | разликата меѓу номиналната и курсната вредност (на пр, на една акција), азарија, азбија, азелија(грч azel?a) | нељубоморност, незавидливост, пр азеличен, азеотропија(грч) | појава при која некои течности во одреден размер вријат при постојана температура и даваат испарувања со ист состав каков што има течноста, азигија(грч а-, zygon јарем) | неженетост, немаженост, безбрачност, | слобода, незафатеност, азија(феникиски аѕ изгрев на сонцето, исток) | име на континентот што е во копнена врска со Европа, Азија(феникиски аѕ изгрев на сонцето, исток) | име на континентот што е во копнена врска со Европа, азоогенија(грч a-zoon, g?gnoma? настане/ настанува, се раѓа) | наука за создавањето на неорганското или на органското од неорганското, азоодинамија(грч a-zoon, dynam?s сила) | мед недостиг на сила за живот, слабеење, папсување, азооспермија(грч a-zoon, sperma семе) | мед апсолутен недостиг на машки оплодни клетки (сперматозоиди) во исфрленото семе, една од главните причини за неспособноста за оплодување, азотемија(грч azotos, ha?ma крв) | мед зголемена концентрација на азотни материи во крвта уреа, аминокиселини, мочна киселина и др, најчесто е последица на болест на бубрезите, азотурија(грч azotos, uron моч) | мед присуство на големо количество азотни соединенија во урината, аилурофилија(грч a?luros мачка, philos пријател) | љубов кон мачки, аилурофобија(грч a?luros, phobos страв) | претерана нетрпеливост кон мачки, страв од мачки, аирлија(тур hayrl?) | среќен, добар, | добродетелен, ајнија, ајрија, академија(грч akadem?a) | градина во близината на Атина (чиј сопственик бил некојси Академ, по кого го добила и името) во Koja Платон поучувал во својата филозофија, | школата на Платон, филозофијата на Платон, | назив на школа со ранг на факултет или на средно стручно училиште (воена академија, музичка академија, сликарска академија и сл), | назив за највисока научна или уметничка институција, | свечена приредба по повод на некоЈ важен настан, акаирологија(грч aka?ros незгоден, во незгоден час, log?a говор) | незгоден, непристоен, непогоден говор, акалкулија(грч ане, фр calcul сметање) | неспособност за вршење на никакви сметачки операции, акампсија(грч akampsia) | нееластичност, | мед вкочанетост на екстремитетите, акантологија(грч akantha, logia говор) | лит збирка сатирични, подбивни песни, акардија(грч а. kardia срце) | физиол немање на срце, | фиг малодушност, страшливост, акарпија(грч akarp?a) | немање на плод, неплодност, акатаграфија(грч akatagraphia) | мед неможност за средување на зборовите во реченица (при пишувањето), акаталепсија(грч akatalepsia) | фил неможност за сфаќање на суштината на нешто, за разбирање, | мед а) несигурност во поставувањето на дијагноза, б) потрес на мозокот, акатарзија(грч akatharsia) | нечистота, несклоност кон чистота, | мед нечистота на крвта, акија, акијаноблепсија(грч а-,куаnоѕ темносин, blеро гледа) | мед слепило за сината ooja, акинезија(грч akinesia) | неподвижност, | мед вкочанетост на еден или на повеќе екстремитети, парализа на нервите, акирија(грч акупа) | употреба на збор во преносна смисла, акологија(грч акоѕ лек, log?a наука) | наука за лековите, акомија(грч а-, kome коса) | мед келавост, акосмија(грч а-, kosmos уреден) | неуредност, нечистота, | мед бледило, болен изглед на лицето, акранија(грч а-, kran?on череп) | физиол вроден недостаток, кога детето се раѓа без еден дел од черепот или без целиот череп, акратија(грч а-, krate?a немок, слабост) | недоволна способност за владеење со себеси, акрибија(грч akr?be?a) | крајна точност и прецизност, особено во научната работа, што навлегува во најситните детали, совесност, темелност, внимателност во работата, акрибологија(грч akr?be?a, log?a наука) | точност, совесност, темелност (во говорот во пишувањето, во истражувањето и воопшто во животот), акрибометрија(грч akr?bes, metr?a мерење) | точно мерење, акризија(грч akr?s?s) | недостиг на способност за расудување и оценување, | мед неопределеност на состојбата на болеста, акримонија(лат acr?mon?a) | острина, жудливост, горчина, | киселост, лутина, акродинија(грч akros, odyne болка) | мед заразна болест што се манифестира со болка и отрпнатост на екстремитетите, особено на нивните краишта, акрозофија(грч akros, sophia мудрост) | највисока мудрост, акромегалија(грч akros, megas голем) | мед вродена зголеменост на периферните делови на телото (вилиците, шепите, стапалата, носот, ушите итн), акропатија(грч akros, pathos болест) | мед општ назив за болести на крајните делови на рацете и нозете, како и на другите периферни делови на телото, акропостија(грч akroposthia) | горниот дел од кожичката на машкиот полов орган што се отсечува при обрежувањето | состојба пред обрежувањето, акротерија(грч akroter?on) | арх горен дел врв од зграда, растение и животно како украс на слемето на некоја градба | нос на брод (како победоносен знак на монета или банкнота), акрофобија(грч akros, phobeoma? се плаши) | страв од поглед од височина кон низина, акрохолија(грч akrocholos) | јарост разјареност, аксенија(грч ахеша) | негостољубивост негостоприемство, пр аксеничен, аксиологија(грч axios вреден, достоен, logia наука) | фил теорија за вредностите, учење за вредностите, тимологија, аксонометрија(грч ахоп оска, metria мерење) | мерење на оската кај геометриските тела, аксунгија(лат axis оска, ungere мачка) | маст за подмачкување на оски или на коли, | фарм маст, сало, актинидија(грч -лат) | бот растение сродно со лимонот, плодот е богат со витамините А и Б, а по количеството на витаминот Ц далеку го надминува лимонот, актинографија(грч aktinos, graph?a опис) | наука за зраците, | испитување со помош на рендгенски зраци, актинометрија(грч akt?s, metr?a мерење) | гранка од метеорологијата што се занимава со проучување на Сончевата енергија во атмосферата, | гранка од астрофизиката што се занимава со проучување на вкупното зрачење на небесните тела на горната граница на атмосферата, актиноскопија(грч akt?s, ѕкорео гледа) | мед испитување со рендген, актинотерапија(грч akt?s, therape?a лекување) | мед лекување со актински зраци, акцентологија(лат accentus, грч log?a наука) | грам наука за акцентите, акцесија(лат access?o) | пристапување, приогање, | пристапување на некоја држава кон некој меѓународен договор | прав проширување на правото на сопственост на споредни работи, алалија(грч а-, lalem брбори) | мед неможност за изговарање на артикулирани гласови поради нарушување во говорните органи, немост, албанија, албанологија(грч logia наука) | наука што се занимава со проучување на албанскиот јазик и албанската книжевност и култура, албертотипијатип изработка на типографски плочи по фотографски пат (наречена по пронаоѓачот, минхенскиот фотограф Јозеф Алберт, 1825-1886), албуминурија(лат albumen, грч uron моч) | мед излачување на белковина со урината (знак на шеќерна болест, болест на бубрезите и сл), алваџија(тур helvac?) | човек што прави и продава лава, алгија(грч algeo чувствува болка) | мед. болка на нервите, невралгија, алголагнија(грч algos болка, lagneia уживање) | мед уживање во болка, жед за болка (израз што ги опфаќа мазохизмот и садизмот), алгологија(лат alga, грч logia наука) | бот наука за алгите, алгофилија(грч algos, ph?l?a наклоност, љубов) | болно задоволство во болка, уживање во болка, алгофобија(грч algos, phobeo ce плаши) | претеран страв од болка, алграфија(грч graphia) | тип постапка при рамното печатење со алуминиумски место со камени плочи, што одговара на литографијата, алегорија(грч allegoria) | лит сликовит начин на изразување, изразување што има поинаква смисла од онаа што ja дава непосредно, | ум симболична слика на некоја идеја (на пр, човечки костур со коса или срп претставува алегорија на смртта), Александрија(арап El Iskandarya) | град во Египет; го основал македонскиот крал Александар Велики во 331 г пр н е, алексија(грч а-, lexis говор) | псих патолошка неспособност да се читаат со разбирање пишани или печатени зборови (настанува поради повреда на големиот мозок), алектриомантија(грч alektryon петел, mante?a претскажување) | гатање претскажување по пеењето на петлите, алектриомахија(грч alektryon, mache борба) | борба на петли, алелопатија(грч allelon, pathos доживување, дејство, влијание) | наука што се занимава со проучување на биохемиските влијанија меѓу растенијата, алелофторија(грч allelophthona) | фил израз со кој Аристотел го нарекол нагонот, во природата и во животинскиот свет, за немилосрдна меѓусебна борба и уништување, алергија(грч allos, ergon) | мед болест што се јавува како реакција на организмот на извесни материи (микроби, храна, честици од воздухот и др), условена од пречувствителноста на организмот кон нив, алетиологија(грч aletheia вистина, logia наука) | наука или учење за вистината, алеуромантија(грч aleuron пченично брашно, mante?a претскажување) | гатање, претскажување од брашно што се принесува како жртва, алија, алкалиметрија(арап halkal?, грч metr?a мерење) | наука за испитувањето на содата или поташата, | испитување на содата или поташата со помош на алкалиметар, алколемија(арап al-kohhlu, грч haima крв) | количество на алкохол во крвта, алкохолометрија(арап al-kohhlu, грч mеtr?a мерење) | мерење на количеството на алкохолот, | подложување на алкотест, алогија(грч alogia) | неразумност, бесмислица, глупост, алоготрофија(грч alogos спротивен на намената, trepho храни) | несразмерна дебелина на одделни делови од телото, | несразмерност во развитокот на екстремитетите поради нееднаква и несразмерна исхрана на одделни делови на телото, алодоксија(грч allos друг, doxa мислење) | поинакво или погрешно мислење или учење, алолалија(грч allos друг, laleo брбори) | мед склоност кон погрешен изговор на зборовите, погрешно зборување, алометрија(грч allos, metria мерење) | биол различен раст на сродни делови од организмот, аломорфија(грч allos друг, morphe) | в алотропија, алопатија(грч allos, pathos) | мед лекувањесо средства што дејствуваат спротивно од постојните знаци на болеста, алотриодонтија(грч allotnos, odus заб) | мед месетење на туѓи, вештачки заби, алотриологија(грч allotrios, logos говор) | мешање или вметнување на странски работи во говорот, алотриофагија(грч allotrios, phagein јаде) | мед болна желба за необични Јадења, желба за јадење работи што не се за јадење, алотропија(грч allos, tropos) | хем својство на материја, супстанција, елемент да се јавува во сосем различни облици (на пр, на јаглеродот да се јавува како графит и како дијамант), аломорфија, алотрофија(грч allos, trophe храна) | биол особина на луѓето, животните и бесхлорофилните растенија да не можат да живеат од неоргански соединенија туку им е потребна органска храна, алохорија(грч allos, choreo оди, се распространува) | биол распространување на плодови и семиња со посредство на надворешни фактори (ветрот, животните водата), алтиметрија(лат altus, грч metria мерење) | вештина или наука за мерење на надморски височини, алузија(лат allus?o) | целење со зборови на нешто друго, а не на она за што се зборува, алуфолија(скр од алуминиумска фолија) | многу танок материјал од алуминиум што се употребува, меѓу другото, и за завиткување (на пр, на прехранбени артикли), алфија, алфитомантија(грч alphiton јачменово брашно, mante?a гатање) | гатање од јачменово брашно, алхемија(арап; al-qimia) | назив за најстарата хемија, особено кај Арапите, | подоцна, во Европа во средниот век ненаучно занимавање со хемијата, обид да се пронајдат "каменот на мудроста" (со чија помош обичните метали би се претворале во злато) и "еликсирот на животот" (што би претставувал лек за сите болести и за продолжување на животот), алџамија(арап al-gam?) | голем мухамедански храм, аљија, амајлија(тур hamail, hamayl?) | предмет што суеверните луѓе го носат постојано со себе за да ги штити од зло, амулет, талисман, амаксофобија(грч amaxa кола, phobos страв) | мед страв од возење, амартија(грч amart?a) | грешност, нечистота, | вина на трагичните јунаци, хамартија, аматија(грч amath?a) | незнаење, необразованост, аматофобија(грч amatos песок, прав, phobeomai ce плаши) | болен страв од прав, амбилогија(лат ambo грч log?a) | двосмислен израз, двосмисленост, амбилоквија(лат ambo обајцата, loqui зборува) | двосмислен говор, амблиафија(грч amblys тап, слаб aphe пипање, допирање) | мед бесчувственост, слабост на сетилото за допир, амблиопија(грч amblys, ops, opos око) | мед слабост на острината на видот, амброзија(грч ambrosia) | мит храна на грчките богови на Олимп, што дава младост и бесмртност, | фиг јадење што закрепува, извонредно јадење, амдија, амелија(грч ане, без, melos крајник, екстремитет) | вроден недостиг на нозе и раце или само на нозе и само на раце, аменоманија(грч а-, men, mania) | мед душевно растројство кај жените како последица на изостанување на менструацијата, аметаболија(грч а-, metabole) | биол развиток на инсекти во кој младите единки наполно личат на возрасните облици и не покажуваат никакви видливи знаци на преобразување, аметрија(грч a-metr?a) | нерамномерност, несразмерност, нееднаквост, неправилност, аметропија(грч a-metron, ops, opos око) | мед заеднички назив за кратковидост и далековидост на окото, мана на окото во прекршувањето на светлината, амзија, амиксија(грч а-, mixa слуз) | мед недостиг или немање на слуз, амимија(грч а-, mimesis имитирање) | мед неспособност за движење на мускулите на лицето како последица на некои болести на мозокот, амиотрофија(грч а-, mys мускул, trophe исхрана) | мед состојба спротивна од добра исхранетост на мускулите, пропаѓање, сушење на мускулите, амисија(лат am?ss?o) | загуба, губење, амнезија(грч amnes?s) | мед краткотрајно, долготрајно или трајно, делумно или целосно губење на способноста за сеќавање, амнестија(грч amnest?a) | прав помилување, делумно или целосно ослободување од казна, амониемија(грч amon?akon амонијак, ha?ma крв) | мед труење на крвта со амонијак, аморфија(грч а-, morphe) | безобличност, ампелографија(грч ampelos лоза, лозје, graphia пишување) | наука за видовите винова лоза и грозје, ампелургија(грч ampelurgia) | лозарство, амузија(грч amus?a) | недостиг на слух за музичките тонови, | мед неспособност за музичко разбирање поради оштетување на центарот во кората на големиот мозок, необразованост, амфибија(грч amph?b?os) | зоол животно што живее и на копно и во вода, водоземец, | бот растение што расте и на копно и во вода (трска, шамак и др), | аерохидроплан, авион што може да се спушти и на вода, | тенк конструиран за движење по копно и по вода, амфибиологија(грч amph?b?os, log?a наука) | наука за амфибиите, за водоземците, амфиболија(грч amph?bol?a) | двосмисленост, амфигурија(грч amph?, gyros круг) | бесмислено дрдорење, збрка на зборови и поими, амфидиплопија(грч amph? d?ploos двоен ops, opos око) | мед двојно гледање со двете очи, амфилогија(грч amph?log?a) | противречност, амфимиксија(грч amph?, me?gnym? меша) | биол спојување на расплодните клетки, анагогија(грч an-agogo) | мистична интерпретација, апегорично толкување на таинствените места од Библијата, | барање на скриена, тајна смисла во некој книжевен текст, анакамптерија(грч ana. kampto сврти/свртува) | прифатилиште за сиромаси, обично покрај цркви и манастири, аналгезија(грч analgesia) | и аналгија (грч an-, algos болка) мед безболност, престанување или губење на чувството на болка, аналгија, аналдија(грч an, aldaino помага, храни, јакне) | мед престанување на растењето и развивањето, спеченост, аналепсија(грч analepsis) | мед оздравување, закрепнување, јакнење, аналогија(грч analogia) | сличност, идентичност или согласност во особините и односите, анамартезија(грч an-amartesia) | безгрешност, непогрешност, анандрија(грч an-andria) | немажественост, плашливост, ананеозија(грч ana-neosis) | подмладување, ананија, ананкофагија(грч ananke нужност, phagein јаде) | мед земање храна по пропис, по диета, анапетија(грч anapetes раширен) | мед проширеност на крвните садови, анаплазија(грч ana, plasso преобрази/преобразува) | местење на скршени коски, поправање на оштетени делови на телото по хируршки пат, пластична хирургија, | нецелосен или ненормален развиток на клетка или на ткиво, анархија, анастасија, анатомија, ангелија, англија, англофилија, англофобија, андрија, анѓелија, анемија, анестезија, анисија, анифија, аномалија, антерија, антологија, антонија, антропологија, анџија, аористија(грч aor?st?a неодреденост) | фи л учење на строгрчките скептици според кое сите нешта се без цврсти разлики, неодредени, непостојани и неизвесни, па според тоа се и неодредливи, апантропија(грч apanthrop?a) | нечовечност, суровост, | зазирање, страв од луѓето, | одвратност меѓу луѓето, антропофобија, апатија(грч apathe?a) | бесчувственост затапеност на чувствата рамнодушност, немарност, депресија, состојба во којакај човекот ништо не може да предизвика ни радост ни жал (во нормални услови обично настапува поради измореност на мозокот), млитавост на движењата со склоност за недвижење, апеирокалија(грч ape?ros неискусен, kalon убаво) | непознавање на убавината, неупатеност во она што е убаво недостиг на вкус, | рет пресилен стремеж за убаво и китнесто изразување, апирексија(грч а-, pyr оган) | мед состојба без треска, состојба на болен меѓу два напада на повратна треска, апистија(грч ap?st?a) | неверување, сомневање, апифобија(лат ap?s пчела, грч phobos страв) | мед болен страв од пчели, аплазија(грч а-, plasis) | анат немање или недоволна развиеност на еден или на повеќе органи, апланазија(грч а-, planao лута) | немање или непостоење на сферна аберација, апогамија(грч аро, gameo ce жени) | зоол размножување без оплодување при кое развојот се врши само со помош на една клетка, појава забележана кај најниските едноклеточни животни, аподемијалгија(грч apodem?a престој во туѓина, algos болка) | болка или тага за родниот крај, носталгија, аподија(грч а-, pus podos) | мед раѓање без нозе, немање нозе од самото раѓање, аподиксија(грч apodeixis) | прикажување, излагање, огледен говор, | лог докажување, непобитен доказ, апокарпија(грч аро, кагроѕ плод) | бот плод од еден цвет со повеќе слободни толчници од кои секој се развива во посебен плод, аполепсија(грч apoleps?s задржување) | мед прекин или пречка, нарушување, престанување на некоја органска функција (на пр, на дишењето, говорот, пулсот), апологија(грч apologia) | одбрана, одбранбен говор или спис во корист на некој човек или на некое учење, апомиксија(грч аро, mixis мешање, спарување) | зоол размножување без оплодување, по пат на партеногенеза или апогамија, апонија(грч aponia) | безболност, здравје, поднослива состојба, спокојство, апоплексија(грч apoplexia) | мед нагло престанување на функцијата на некој орган или на целиот организам како последица на излив на крв во мозокот, пр апоплектичен, апопсихија(грч apopsychia) | издивнување, испуштање на душата, умирање, | мед длабока несвестица, мртвило, апорија(грч аропа пречка) | збунетост беспомошност, нејасност | логична тешкотија, нешто сомнително или спорно, апостазија(грч apostasia) | одвојување, отпадништво (особено од христијанската вера или црква), апотаназија(грч аро, thanatos смрт) | целосно престанување на животот, несомнена смрт, апотерапија(грч аро, therape?a лекување) | мед целосно оздравување, продолжување на лекувањето и по болеста, апраксија(грч apraxia) | мед неспособност на подвижните делови на телото, при зачувана подвижност, да ги извршуваат соодветните дејства поради нарушувања во мозокот, апрехензија(лат apprehens?o) | прав земање, присвојување на нешто | фил поимање, спознание, апросексија(лат aprosexia) | мед недостиг на концентрација на мислите, расеаност, апсанџија(тур hap?sanec?) | чувар на затворениците во затвор, апсидна линијаастр голема оска на елиптичната патека што ги поврзува двете апсиди, апсихија(грч apsych?a) | несвестица, | неприсуство на духот, неприсебност, | страшливост, аптеролопија(грч apteros бескрилен, logia наука) | зоол наука за бескрилните инсекти (пајаците, болвите и др), арабаџија, арабија, арамија, арзија, арија, аристократија, аркадија, армија, арсенија, артерија, артилерија, археологија, архиепископија, асебија(грч asebe?a) | безбожност, безверство, непризнавање на богови, аселгија(грч aselgia) | развратност, похотливост, асија, асиметрија(грч а-, symmetria) | несразмерност, нееднаквост нерамномерност, асимпатија(грч а-, sympathe?a) | ненаклоност, | недоволно сочувство, отсуство на сочувство кон некого или кон нешто, асиндезија(грч asyndesia) | per недостиг на сврзници во речениците, асинхронија(грч а-, synchrones време) | неистовременост, асириологијанаука што ги проучува животот и културата на Асирците, асистолија(грч а-, systole стегање) | мед збир на појави што настанале поради слабост на срцевиот мускул, аситија(грч аѕiitia) | мед гладување, отсуство на апетит, аснија, асомнија(грч а-, лат somnus сон) | мед бессоница, асотија(грч asotia) | развратност, разврат, асперифолија(лат asperifolia) | мн бот растение со рапави лисја, астазија(грч. astateo непостојан е, збунет е) | немир, бунило, тракање на тежок болен; | неможност за стоење, иако постои нормална подвижност на долните екстремитети., астенија(грч. asthenia) | телесна слабост во најшироката смисла; | ознака за телесна конституција што се истакнува со слабост (тесен и сплескан граден кош и сл.); | општо: разни облици на слабост на организмот., астенологија(грч. asthenes, logia наука) | наука за причините и за лекувањето на астенијата; | наука за астеничните болести., астенопија(грч. asthenes, ops, opos око) | мед. слабост на видот, слаб вид, лесно заморување на очите., астерија(грч. asteria) | зоол. морска ѕвезда; | еден вид на минералот корунд (ѕвезден сафир)., астрогеодезија(грч. astron, де земја, daiein дели, подели/поделува) | гранка од астрономијата што го проучува обликот на Земјата; | наука што се занимава со проучување на небесниот свод и на неговите облици., астрогнозија(грч. astron, gnos?s познавање) | познавање на ѕвездите, наука за ѕвездите (за нивната положба, за поделбата на соѕвездија и за имињата на ѕвездите)., астрографија(грч. astron, graphia пишување) | опишување на ѕвездите; наука што ги проучува небесните тела и појави со помош на фотографии., астрозофија(грч. astron, sophia мудрост) | наука за ѕвездите., астролатрија(грч. astron, latreia обожавање) | обожавање или почитување на ѕвездите., астрологија(грч astron, logia наука) | во античкото време распространето учење за претскажување на човечката судбина од положбата на ѕвездите, има приврзаници и денес, астромантија(грч astron, mante?a гатање) | гатање, претскажување на иднината по положбата на ѕвездите, астрометрија(грч astron, metria мерење) | гранка од астрономијата што се занимава само со проучување на положбата и на промените на положбата на небесните тела, астрономија(грч astron, nomos) | наука што ги проучува небесните тела, астроскопија(грч astron, ѕкорео гледа) | набљудување на ѕвездите со помош на силни двогледи, астротеологија(грч astron, theolog?a) | вера во Бога врз основа на постоењето на ѕвездите и на редот меѓу нив, астрофобија(грч astron, phobos страв) | мед претеран, болен страв од невреме, од гром или грмеж, асфиксија(грч а-, sphyxis пулс) | мед несвестица, слабо или никакво отчукување на срцето, привидна смрт, задушување прекин на дишењето поради недостиг на кислород, атаксија(грч ataxia) | мед недостиг на координација на мускулните движења (настанува како последица на нарушувања во одделни делови на централниот нервен систем, а не на губење на мускулната сила), пр атактичен, атамбија(грч athambia) | смелост, бестрашност, атаназија(грч athanasia) | бесмртност, атанасија, атанатологија(грч a-thanatos, logia наука) | учење за бесмртноста на душата, атараксија(грч ataraxia) | состојба без страсти, душевен мир (идеал на мудреците), атекнија(грч ateknia) | бездетност, бесчедност, неплодност, ателија(грч atele?a) | бесцелност нецелесообразност, | ослободување од данок и од државни давачки, атехнија(грч atehn?a) | неумешност, невештост, несмасност, | неразбирање на некоја уметност или вештина, атија, атимија(грч at?m?a) | лишување од честа (вид казна кај старите Атињани што се состоела од лишување од сите граѓански права), атипија(грч а-, typos облик, мостра) | неправилност во развојот на нешто, атмологија(грч atmоѕ, log?a наука) | наука за испарувањето, за претворањето на течностите во пара, атонија(грч. atonia) | безгласност; | мед. млитавост, папсаност, слабост на ткивата и мускулите; | грам. ненагласеност, атремија(грч. atremia) | мир, мирнотија; | сигурност, цврстина, решителност., атрихија(грч. ане, thrix влакно, коса) | мед. недостиг на коса и воопшто на влакна, косавост., атрофија(грч. atrophia) | мед. смалување, сушење на некој орган или на ткиво поради негова недоволна исхрана; | спеченост, исушеност; | затапување, исчезнување на некое чувство или својство., аудиологија(лат. audire, грч. logia наука) | наука за слухот., аудиометрија(лат. audire, грч. metria мерење) | мед. метод на испитување на слухот и глувоста со помош на специјално конструиран радиоапарат (аудиометар)., ауксологија(грч auxesis, log?a) | наука за душевниот и телесниот развој на човекот, аут-линија(анг out, line линија) | спорт црта на спортски игралишта што го ограничува просторот на кој се игра, аутлинија, аутопсија(грч autos сам, opis гледање) | гледање со сопствени очи, | сознание со сопствено набљудување или испитување, | мед прегледување или отворање на леш заради утврдување на причината за смртта, афагија(грч а-, phage?n јаде) | неможност за голтање на храната, афазија(грч а-, phasko зборува) | мед немок или неможност за говор занеменост од ужас, | псих болна намаленост на способноста за говор поради заборавање на одделни зборови или на цели видови реченици, афанија(грч aphane?a) | глупост, бесмислица, аферџија(фр affaire афера) | оној што прави афери, што е вмешан во некоја афера, афија, афилантропија(грч а-, philos пријател, antropos човек) | недостиг на љубов кон луѓето, омраза кон луѓето, афинерија(фр aff?ner?e) | работилница за прочистување на благородни руди и др, афобија(грч aphobia) | нечувствување на страв, отсуство на чувство на страв, афонија(грч а-, phone глас) | мед безгласност, губење на гласот поради болест на мускулите и нервите што ги движат гласните жици, афорија(грч а-, phoros плоден, роден) | мед неплодност, Јаловост, ахидрија(грч а-, hydor вода) | недостиг на вода, безводност, ахилија(грч а-, chylos сок) | мед болест на желудникот поради ненормално лачење на желудочен сок, се манифестира со недостиг на солна киселина и на некои ферменти во желудочниот сок, ахипнија(грч а-, chypnos сон) | бессоница, несоница, ахмедија(тур ahmed?ye) | бел шал со кој се обвива фесот, турбан, чалма, ахолија(грч аспо!оѕ) | мед недостиг на жолчка, престанување на лачењето на жолчка од црниот дроб што се јавува при екстремна инсуфициенција на црниот дроб, ахроматопсија(грч а-, chroma, огао гледа) | мед целосно слепило за бои, неспособност за разликување на бои, ахронија(фр achron?e) | линг исклучување на временскиот фактор од јазичното испитување, ацедија(грч akede?a) | духовна тромост, затапеност, незаинтересираност за работите околу себе, рамнодушност кон се, акедија, ацетонемија(лат acetum, грч ha?ma крв) | мед присуство на ацетон во крвта, (карактеристично за тешка форма на шеќерната болест), ацетонурија(лат acetum, грч игопмоч) | мед излачување на ацетон во урината (карактеристично за шеќерната болест), ацијаноблепсија(грч ане, Куапоѕ син, blepein гледа) | мед сленост за сината боја, неспособност на очите да ja видат сината бoja, аџамија(тур acami) | почетник, неискусен човек | во народната поезија дете, неразумно, наивно, лудо дете, | неизвежбан коњ, аџија(тур hac?) | муслиман што патувал за да се поклони на светите места во Мека, | православен христијанин што патувал во Ерусалим во велики пости или за Велигден за да се поклони на гробот на Христос, поклоненик, ашиклија(тур as?kl?) | вљубен човек, љубовничар, бавтија, бајрамалија, бакија, бактериемија(грч baktena, ha?ma крв) | биол мед навлегување на бактерии низ крвните и лимфните садови во крвотокот, бактерија(грч baktena) | биол, мед микроскопски едноклеточен жив организам невидлив со голо око сличен на стапче живеат како паразити, некои бактерии предизвикуваат заразни болести, му припаѓаат на растителното царство и може да бидат подвижни и неподвижни, бактериологија(грч baktena, log?a наука) | наука што се занимава со проучување на особините и животот на бактериите, бактериурија(грч bakteria, uron моч) | мед присуство на бактерии во урината, бакулометрија(лат baculum стап, грч теtr?a мерење) | мерење со помош на стап, баленологија(лат balaena, грч logia) | зоол проучување на китовите и на нивните особини, наука за китовите, балија(арап bal? стар) | муслимански селанец, човек од народот, прост човек, балистофобија(грч ballo, phobos страв) | мед болен страв од куршуми, гранати и сл (често и без нивно присуство), балнеографија(лат balneum, грч graph?a) | опис на бањите и лековитите води 2 попис на бањите и лековитите води, балнеологија(латbalneum, грч logia наука) | проучување на бањите, наука за лековитите минерални извори, балнеотерапија(лат balneum, грч therape?a лекување) | лекување со капење во лековити бањи, банаузија(грч banaus?a) | занимавање со некоја наука или уметност само занаетчиски, без љубов кон таа работа и без некоја повисока цел, банија, банкократија(итал banco, грч krateo) | владеење на големите парични заводи и на нивните претставници, владеење на големиот капитал, баратерија(итал barattena) | штетно или противзаконско дејство на капетанот на бродот или на морнарите што оди на штета на сопственикот на бродот или на другите законски интересенти, | трговија со замена или со трампа, | лажење, измама, барија, барилалија(грч barys тежок, laleo зборува) | мед' отежнато зборување, тешко изговарање на зборовите, барометрија(грч baros, metr?a мерење) | мерење на воздушниот притисок со барометар, баротерапија(грч baros, therape?a лекување) | мед постапка на лекување со промена на атмосферскиот притисок во лабораторија, басрија, бастрија, батавијаполусвилена ткаенина што се произведува на Јава (името го добила по градот Батавија), батакчија(тур batakc?) | расипник, растурaч, пустокукник, | пропаднат човек безрзботник, скитник, батерија(фр batterie) | воу борбена и тактичка единица во артилеријата (обично со 3-6 топови), | воу огнени или други технички средства за борба сместени на една позиција, | ел спој на неколку галвански елементи, а исто така и на акумулатори, заради добивање на поголема сила на струјата во водот или на поголем напон, | џебна електрична светилка, батиметрија(грч bathys длабок, metron мера) | мерење на морски длабочини, батлија(тур bahtl?) | човек со среќна рака, што им носи среќа на другите, батологија(грч battolog?a) | непотребен говор, ломотење, дрдорење, батофобија(грч bathys, phobos страв) | мед болен страв од височина или од длабочина, обично проследен со вртоглавица, баќија, бафтија, бахија(шп bahio) | вид фин тутун што се произведува во бразилската покраина Бахија, бахтија, бацилофобија(лат bac?llum, грч phobos страв) | мед претеран страв од бацили и воопшто од микроби, баш-чаршија(тур bascarsy) | главен пазар обично покриен, бегонија(по името на Французинот Мишел Бегон) | бот украсно растение со убави миризливи цветови со разни бои, бедевија(тур bedevi) | кобила од добра раса обично арапска, бедотија, бедрија, безредија, бекрија(тур bekri) | пијаница, белгија, белегзија, бележија, белкија, белорусија, бељаџија, бестија(лат best?a) | ѕвер, животно, | фиг човек со животински особини, суров, дивјак, биандрија(лат b?-, грч aner, andros маж) | брак на жена со двајца мажи истовремено, биархија(лат b?-, грч arche влада) | двовластие, истовремено владеење на двајца владетели во една земја, библија(грч b?bl?on) | Свето писмо, збирка свети книги на Евреите и христијаните, поделена е на два големи дела Стар завет и Нов завет, Библија(грч b?bl?on) | Свето писмо, збирка свети книги на Евреите и христијаните, поделена е на два големи дела Стар завет и Нов завет, библиогнозија(грч b?bl?on, gnos?s знаење) | познавање на книгите, разбирање на книгите, библиографија(грч b?bl?on, graph?a пишување) | критички опис на содржината и на надворешната опрема на книгите познавање на книгите, | попис (индекс) на книги и статии за некој предмет, библиокластија(грч b?bl?on, klao) | мед болен нагон за уништување или оштетување на книги, библиолатрија(грч b?bl?on, latre?a служба) | претерано и занесеничко почитување на Библијата, | слепо верување во се што е напишано или печатено, библиологија(грч b?bl?on, log?a наука) | наука за Библијата, библиоманија(грч b?bl?on, mania страст) | болна страст за собирање и поседување на книги, библиотерапија(грч biblion, therape?a лекување) | псих користење на одреден избор на книги, за секој случај посебно, за тераписки цели, библиофилија(грч biblion, ph?l?a љубов) | љубов кон книгите, библиофобија(грч biblion, phobos страв) | мед болен, неоснован страв од книги, бигамија(лат b?грч gamos брак) | двоженство, двобрачност состојба кога некој стапил во нов брак без да е разведен првиот, биготерија(фр bigoterie) | претерана набожност, богомолство, | фиг лицемерство, бижутерија(фр bijouterie) | накит, скапоценост, | трговија со накит, | продавница за накит, | фабричко производство на накит, билбија, билиграфија(лат b?l?s, грч grapho пишува) | мед лекарски преглед и испитување на болести на жолчката, билископија(лат b?l?s, грч ѕкорео гледа) | преглед на жолчката, билкија, билогија(лат bis двапати, грч log?a збор, говор) | две книжевни дела на еден автор што сочинуваат целост, билхарзија(по презимето на германскиот лекар Билхарз) | мед честа болест во Египет, ja предизвикува еден црв (метил) што навлегува во цревата и во крвотокот и предизвикува силни крвавења болеста се вика и шистосомијаза (зашто научното име на споменатиот метил е Sh?stosoma), биогенија(грч bios, genesis) | историја на развитокот на животот, биогеографија(грч b?os, де земја, graph?a пишување) | наука за географската распространетост на живите суштества, се дели на фитогеографија (географија на растенијата), зоогеографи/а (географија на животните) и антропогеографи/а (географија на човекот), биографија(грч b?os, graph?a пишување) | опис на животот на некоја личност, животопис, биоекологија(грч b?os, o?kos кука log?a наука) | наука за меѓусебните односи меѓу растенијата и животните и надворешната средина во која живеат, биоенергија(грч bios, energe?a) | енергија извлечена од биомаса | енергија произведена од живи ткива, | псих збир на соматски и ментални енергии на кои се потпираат извесни терапеутски методи, биозофија(грч b?os, soph?a мудрост) | животна мудрост, учење за практичната мудрост во животот, биологија(грч b?olog?a) | во поширока смисла збир на науки за живата (органската) природа, а во потесна смисла наука за појавите и законите што се заеднички за целиот органски свет, ги опфака ботаниката, зоологијата и антропологијата, биомантија(грч b?os, mante?a) | гатање, претскажување на човечката судбина врз основа на телесните карактеристики (цртите на дланката, пулсот и сл), биометрија(грч b?os, metr?a) | гранка од метеорологијата што проучува разни животни појави и особини на живите суштества применувајќи ги современите математичко-статистички постапки, биономија(грч bios живот, nomos закон) | наука за законите на животот, ги проучува особено односите на организмите спрема нивната околина, биоонтологија(грч bios, ontos, logia) | наука за живите суштества, биопсија(грч bios, orao гледа) | мед земање на делче од орган или ткиво од жив организам заради утврдување на промени со помош на микроскопски преглед, биоскопија(грч bios, skopeo гледа) | испиту вање дали едно тело има способност за живот, | испитување дали во некое тело имало живот,, биосоциологија(грч bios, лат soc?us другар, грч log?a наука) | наука што ги проучува заедниците на живи суштества, биотелеметрија(грч b?os, tele на далечина metr?a мерење) | мед следење и мерење на основните животни функции кај човекот или кај животните на оддалеченост (на пр, следење на здравствената состојба на пилотите и космонаутите), биотехнологија(грч bios, techne, logia наука) | проучување и примена на животната дејност на микроорганизмите во технолошките процеси (на пр, на организмите што предизвикуваат вриење), биотипологија(грч bio, typos, logia наука) | наука што се занимава со проучување на различните типови на луѓе во иста етничка група, ги испитува нивните биолошки, психички, функционални, ендокрини сексуални и други карактеристики, биотомија(грч bios, tome сече) | наука за расчленувањето на живите тела, | наука за состојбата во која се наоѓа телото во разни периоди од животот, биохемија(грч bios, cheme?a) | наука што се занимава со проучување на хемискиот состав на живите суштества и на хемиските промени во живите организми, биоценологија(грч b?os, ko?nos, log?a наука) | биол наука за животните заедници (биоценозите), бирарија(итал birra) | пивница, бирократија(фр bureau, грч krateo) | Форма на политичка, административна и економска организација што се темели врз семокта на еден крут политичкоадминистративен апарат на една репресивна владејачка група што се стреми да прерасне во нова социјална класа владејачки административно управувачки апарат, чиновнички апарат на една институција и на нејзини одделни институции што се стреми сите работи да ги решава круто, формалистички во примената на законските прописи, без да води сметка за вистинските проблеми, бироманија(фр bureau, грч mania страст) | стремеж, навика сите управни работи да се уредат во канцелариски односно претежно формалистички дух, бискупија(грч. episkopia) | област со која управува бискуп; | дом и канцеларија на бискуп., битија, бицарија(итал. bizzarria) | муз. брз скок од еден вид тон во друг., бичкија(тур. bicki) | краток, широк дрводелски нож заокружен од предната страна; | рачна пила., благословија, бласфемија(грч. blasphemia) | пцост, хулење; | богохулење, обесветување., бленорагија(грч. blenna, regnymi протече) | мед. гонореја, трипер., богасија(тур. bogas?) | вид танка памучна ткаенина, обично црвена., богословија, боемија(фр. boheme) | боеми, друштво на боеми; | боемски начин на живеење., божија, бозаџија, бојаџија, боливија, боранија, ботанографија(грч. botane, graphia пишување) | опишување на растенија., ботанологија(грч. botane, logia наука) | познавање и проучување на растенијата, наука за растенијата, ботаника., ботаномантија(грч. botane, manteia гатање) | гатање, претскажување од растенија., бравурарија(фр. bravour, итал. aria) | муз. музичко дело (за свирење или за пеење) со особено големи технички тешкотии., бради пепсија(грч. bradys, pepsis варење) | мед. тешко, бавно варење на храната во желудникот., брадикардија(грч. bradys, kardia срце) | мед. болна забавеност на работата на срцето., брадилалија(грч. bradys, lalia говор) | мед. бавен и тежок говор поради недостаток во говорните органи, брадилогија., брадифразија(грч. bradys, phras?s зборување) | мед. отежнат говор поради некој душевен недостаток., брахиграфија(грч. brachys, graphia пишување) | вештина на пишување со примена на скратување воопшто; во потесна смисла: стенографија, тахиграфија., брахија(лат. brachium) | рака, особено долниот дел на раката, од прстите до лакотот; | моќ, сила., брахилогија(грч. brachy-logia) | вештина на кратко изразување во говорот и во пишувањето; | рет. фигура при која привидно и формално е изоставен некој елемент што е важен за излагањето на мислите, но се крие во смислата на реченицата., брахиметропија(грч. brachys, metron, огао гледа) | мед. кратковидост., бризомантија(грч. brizo, manteia гатање) | умешност за толкување на соништа., бриологија(грч. bryon, logia наука) | бот. наука за мовта., британија, бркотија, броматологија(грч. broma јадење, logia наука) | наука за исхраната и за прехранбените продукти., бронтологија(грч. bronte грмеж, logia наука) | наука што се занимава со проучување на грмежите и на временските непогодици воопшто., бронтофобија(грч. bronte грмеж, phobeo ce плаши) | страв од грмеж и невреме., бронхиектазија(грч.) | мед. вродено или стекнато проширување на бронхија во кое се собира секрет и предизвикува воспаление или кашлица., бронхографија(грч. bronchos, grapho пишува) | мед. метод на испитување на бронхиите: во шуплината на бронхиите се внесува контрастно средство што се гледа на рендгенска снимка., бронхолитија(грч. bronchos, lithos камен) | мед. создавање на камен во бронхиите., бронхоскопија(грч. bronchos, skopeo) | мед. преглед на душникот и на бронхиите со помош на бронхоскоп., бугарија, будалија, букардија(грч. bus говедо, kardia срце) | мед. зголемување, хипертрофија на срцето како последица на јакнење на срцевата мускулатура., букранија(грч. bus говедо, kranion череп) | арх. украс, особено на дорски фриз, во облик на релјефна воловска глава., букрија, букурија, булимија(грч. bulimia) | мед. голем, несовладлив, животински глад; обично не е поврзан со некое органско нарушување; според психоанализата, настанува поради недостиг на љубов., бунија, бунџија, бургија(тур. burgu) | алатка со спирален врв за дупчење., буржоазија(фр. bourgeoisie) | првобитно: назив за граѓанството наспроти повисоките сталежи на феудалното општество (благородништвото и свештенството); | денес: владејачка класа во капитализмот која е сопственик на средствата за производство и живее од капиталистичкиот доход чиј извор е наемниот труд., бусија(тур. pusu) | заседа., бутафорија(итал. buttafuori театарски инспициент) | уметнички предмети што даваат илузија дека се природни, а се употребуваат во театарската инсценација; | фиг. лажни предмети што служат за покажување и реклама., буфонерија(фр. buffonerie) | шега, лесна комедија., вагиноскопија(лат. vagina, грч. ѕкорео гледа) | мед. преглед на вагината со специјално огледало., ваготомија(лат. vagus, грч. tome сечење) | мед. пресечување на одделни гранки на вагусниот нерв, над или под пречката, при чир на желудникот и на дуоденумот, за да се намали лачењето на желудочен сок., вазектомија(лат. vas сад, грч. ektome сечење) | мед. отстранување на семените канали кај маж заради спречување на оплодувањето (стерилизација); притоа не се намалува сексуалната активност како при кастрацијата., вазографија(лат. vaso сад, грч. grapho пишува) | мед. рендгенски преглед на крвните садови (артериографија и флебографија)., вакцинотерапија(лат. vaccina, грч. therapeia лекување) | мед. лекување со вакцини, вакцинирање со цел да се поттикне организмот што повеќе да произведува тела што ќе го заштитат од предизвикувачите на болести., валенсија(шп. Valencia) | вид шпански зимски ткаенини (името го добиле по гардот Валенсија)., валија(тур. vali) | царски намесник, турски военоадминистративен старешина на една област (вилает)., ванија, вантија, ватерлинија(анг. water-line) | црта на бокот на брод што покажува до каде е нормално бродот да е потопен во водата., вградија, ведска религијанајстарата фаза на индиските религии, особено онаа што е изложена во Ригведата и во која боговите се поделени на 4 класи., веѓија, векија, велија, венерија(гер. Venerie) | мед. назив за половите болести, особено за оние што најчесто се пренесуваат преку полов контакт (сифилисот, триперот и др.)., венерологија(лат. Venus, грч. logia наука) | гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на венеричните болести., вепија, вергија(тур. vergi) | данок, арач., вересија(тур. veresi) | кредит, купување или продавање на доверба., верзија(лат. versio) | едно од повеќе меѓусебно различни прикажувања на ист факт или настан; | мед. свртување, особено свртување на дете во правилна положба пред породувањето; | комп. последователни (подобрени) изданија на еден софтверски пакет или подобрени варијанти на хардверот., веротипија(фр. verre стакло, грч. typos облик) | пренесување на фотографии на стакло., весија, ветија, вибрографија(лат. vibrare, грч. graphia пишување) | наука за треперењето на звучните тела., вивипарија(лат. vivus, рагеге) | зоол. раѓање на живи младенчиња (за разлика од ведењето од јајца); вивипаризам., вигилија(лат. vigilia) | кај Римјаните: војничка ноќна стража што стражарела од заоѓањето до изгревањето на сонцето; | кај католиците: служба спроти некој голем празник; | бдеење, ноќна молитва пред погребот за душата на умрениот., видеографија(лат. videre види, гледа, грч. graphia пишување) | сценографија што го обликува амбиентот за филмски снимања., видоизменија, Византија(грч. Byzantion) | Источно Римско Царство што настанало со поделбата на Римското Царство во 359 година и траело да паѓањето на Цариград под власт на Турците во 1453 година; пр. византиски., византологија(грч. Bysantion, logia наука) | наука што го проучува целокупниот живот (духовната и материјалната култура) во Византија., визија(фр. vision) | слика на фантазијата, видување на нешто нереално (како спомен, фантазија и сл.); | замисла, гледање (особено на иднината; претскажување); | како втор дел од сложенки: израз за установа што се занимава со пренесување на слики на далечина (телевизија, Евровизија и сл.)., вија(лат. via) | средство, начин;, викарија(лат. vicaria) | звање и власт на викар; | намесништво, делокруг на намесник; викаријат., виктимологија(лат. victima жртва, грч. logia наука) | дел од криминологијата што се занимава со проучување на односот на жртвата и злосторникот, на улогата на жртвата во настанувањето на злосторството., Викторија(лат. Victoria) | мит. во староримската митологија: божица на победата; претставувана со крила и со лавров венец или со палмово гранче в рака; | астр. астероид откриен во 1850 год.; | викторија победа., вилаетлија(тур. vilayeti) | човек од ист крај, земјак., вилија, винофобија(лат. vino, грч. phobeo ce плаши) | страв од вино, гадење од вино., вирологија(лат. virus, грч. logia наука) | наука за вирусите., вирусологија(лат. virus, грч. logia наука) | мед. наука за вирусите, инфрамикробиологија., вирџинијавид тутун и цигари што потекнуваат од северноамериканската држава Вирџинија., виставизија(анг. vistavision) | една од постапките во филмската техника при која сцените се снимаат со телеобјектив чиј агол на снимањето изнесува до 75 степени; филмската лента се одвива двојно побрзо отколку при снимањето со обични апарати, а се движи хоризонтално место вертикално; со тоа полето на снимањето се зголемува речиси двојно; подоцна така снимениот филм се редуцира на обична големина, а сликите му се одликуваат со извонредна јасност, особено на пејзажите и масовните сцени; се проектираат на рамно платно., витротипија(лат. vitrum стакло, грч. tipos) | вештина за изработување на фотографски слики на стакло., виценија(лат. vicennium) | време од дваесет години., вклучија, вкрстија, вкусија, влијанија, вложија, влошија, вљубија, вниманија, водоводџија, водолија, возбудија, вознемирија, волковија, волуметрија(лат. volumen, грч. metria мерење) | вештина на мерење на волумен; | физиол, мерење на промените во волуменот на одделни делови од човечкото или од животинското тело; | хем. метод на квантитативна анализа на материите., воодушевија, вооружија, воочија, воскресија, воспоставија, востанија, востановија, впија, впловија, вработија, вратија, врачија, вродија, всадија, вселија, вулканологија(лат. vulcanus, грч. logia наука) | геол. наука за вулканите и за вулканските појави., вцрвенија, вшија, газија, галабија(арап.) | бела наметка кај Египканите, Арапите и др., галаксија(грч. galaxias) | систем од огромен број ѕвезди, како што е Млечен Пат (Кумова Слама), нашиот ѕвезден систем; | ѕвезден систем во вселената воопшто., галактографија(грч. gala, graphia пишување) | проучување и опишување на млечните сокови., галактометрија(грч. gala, metria мерење) | испитување на млекото, утврдување на квалитетот на млекото., галантерија(фр. galanterie) | дарежливост, штедрост; | убаво однесување, учтивост, љубезност; | а) ситна, украсна стока за лична и за домашна употреба; б) продавница со таква стока; | лекомисленост, разузданост., галваноглифија(Галвани, грч. glyphis зарез, рез) | изработка на релјефни цртежи и бакрорез на метална плоча со хемиски средства со помош на галванизам., галванографија(Галвани, грч. graphia) | изработка на печатарски плочи така што цртеж во облик на паста се втиснува на метална плоча, потоа се посипува со графит и се бакаросува галванопластички., галваностегија(Галвани, грч. stego покрие/ покрива) | галванско покривање на метални предмети со некој друг метал (на пр., позлатување на сребро и сл.)., галванотерапија(Галвани, грч. therapeia лекување) | мед. лекување со помош на галванска струја и науката за таквото лекување., галванохромија(Галвани, грч. chroma боја) | боење на метали по галвански пат., галерија(лат. galeria) | долга, светла просторија, обично од надворешната страна на зграда, што поврзува одделни делови од градба и често е украсена со уметнички дела; | отворен трем со столбови; | просторија приспособена за излагање на уметнички дела; | збирка изложени уметнички дела во таква просторија; | поголема колекција уметнички или историски предмети; | дел од сала издигнат над приземјето до висината на одделните катови за сместување на гледачи, хор и сл.; | публиката што се наоѓа таму; | руд. подземен ходник, прокоп, што поврзува одделни окна во рудник;, галија(лат. Gallia) | територијата на денешна Франција во времето на Римското Царство. | (лат. galea) | старински брод со весла на кој обично веслале робијаши., Галија(лат. Gallia) | територијата на денешна Франција во времето на Римското Царство. | (лат. galea) | старински брод со весла на кој обично веслале робијаши., галоманија(лат. Gallus, грч. mania) | претерана љубов кон се што е француско., галофобија(лат. Gallus, грч. phobos) | страв од Французите, омраза кон Французите и кон се што е француско., гамарографија(грч. kammaros рак, graphia опис) | зоол. проучување или опишување на ракообразните животни., гамарологија(грч. kammaros, logia наука) | зоол. наука што се занимава со проучување на ракообразните животни., гамбусија(лат. gambusia) | зоол. вид многу ситни северноамерикански рипчиња што раѓаат жив род и брзо се размножуваат; имаат особено значење како средство во борбата против маларијата зашто ги уништуваат ларвите и го спречуваат множењето на комарците, а со тоа и пренесувањето на болеста., гамија, гамогонија(грч. gamos, gone раѓање) | биол. раѓање по пат на полово оплодување., гамографија(грч. gamma, graphia пишување) | уметност на цртање нотни линии., гамономанија(грч. gameo, mania страст; лудило) | болен копнеж за склучување брак., гамономија(грч. gamos, nomos закон) | етн. проучување или познавање на свадбените обичаи., ганија, гарденија(лат. Gardenia florida) | бот. вечнозелено, многу миризливо тропско растение од фамилијата Rubiaceae; ce одгледува поради убавите миризливи цветови., гастралгија(грч. gaster, algos болка) | мед. болка во желудникот, нервозно заболување на желудникот, грч во желудникот., гастректазија(грч. gaster, ektasis проширување) | мед. проширување на желудникот., гастримаргија(грч. gastrimargia) | ненаситност, лакомост, претерано јадење., гастродинија(грч. gaster, odyne болка) | мед. болка во желудникот, грч во желудникот., гастрозофија(грч. gaster, sophia мудрост) | вештина на разумно јадење на добра храна., гастролатрија(грч. gaster, latreia служење) | сфаќање според кое на прво место во животот се јадењето и пиењето, служење на желудникот., гастроманија(грч. gaster, mania страст) | претерано уживање во јадење и пиење., гастрономија(грч. gaster, nomos) | готвачка вештина; вештина за подготвување на добри јадења; | култ на избрана храна и готвачка вештина., гастропатија(грч. gaster, pathos болест) | мед. заедничко име за сите болести на желудникот., гастроскопија(грч. gaster, ѕкорео) | мед. прегледување на желудникот и на утробата со помошта на гастроскоп., гастротомија(грч. gaster, tome сечење) | мед. хируршко отворање на желудникот., гатофобија(лат. catus мачка, грч. phobos страв) | мед. болен страв од мачки., гафија, гематрија(грч. -хебр.) | објаснување и толкување на таинственото значење на одделни зборови во врска со некои броеви (особено во кабалата)., гемија(тур. gemi) | брод, лаѓа., генеалогија(грч. genealogia) | наука за настанокот, потеклото и развитокот на семејството, родословие., генеологија, генеономија(грч.) | наука што се занимава со проучување на сите појави во човечката цивилизација., гениографија(лат. genius, грч. graphia пишување) | опишување на духовите, учење за духовните божества., гениологија(лат. genius, грч. logia) | наука за големите, генијалните луѓе и за биолошките и социолошките елементи што го условуваат нивното појавување., генофобија(грч. genos, phobos страв) | мед. болен страв од се што е во врска со половиот однос или со сексуалното чувство., генуфлексија(лат. genuflexio) | коленичење; | поклонување, поклон пред некого; | понизно оддавање почит, понизност., геобиологија(грч. де, bios живоГ, logia наука) | наука за животот на Земјата., геогенија(грч. де, gignomai ce раѓа) | наука за настанокот и за минатото на Земјата., геогнозија(грч. де, gnosia) | наука за составот и градбата на Земјата како вселенско тело што се состои од неоргански материи, особено за составот и градбата на тврдата Земјина кора., геогонија(грч. де, gignomai настане/настанува) | настанок на Земјата, наука за настанокот, образувањето и развитокот на Земјата., географија(грч. де, graphia) | наука за површината на Земјата и за нејзината поделеност на земји, држави, градови итн.;, геодезија(грч. де, daiein дели, раздели/ разделува) | наука што се занимава со проучување на размерите на Земјата и на облиците на нејзината површина; | картографско прикажување на површината на земјата и на одделни нејзини делови, земјомерство., геологија(грч. де, logia) | наука за настанокот, составот и градбата на Земјата како тело составено од неоргански маси; составни делови на геологијата се геогнозијата и геогонијата., геометрија(грч. geometria) | гранка од математиката што ги проучува особините и меѓусебните односи на просторните облици, односно на геометриските тела, линиите, површините, обемите и точките., геомонтографија(грч. де земја, graphia пишување, лат. топѕ, montis рид) | вештина на изработување на релјефни карти во повеќе бои од пресувана хартиена маса., геоморфологија(грч. де, morphe облик, logia) | наука што се занимава со проучување на настанувањето и менувањето на релјефот на Земјата под дејството на енергијата на терестралните и соларните сили., геономија(грч. де, onomos закон) | наука што се занимава со проучување на земјиштето и на неговата плодност за земјоделски култури., геоскопија(грч. де земја, ѕкорео гледа) | набљудување или проучување на Земјата, особено во метеоролошки поглед., геотаксија(грч.) | биол. движење на некои организми под влијанието на силата на гравитацијата., геофагија(грч. де, phagein) | практика на јадење земја., геохемија(грч. де, chemeia) | наука што се занимава со проучување на распоредот на хемиските елементи и атоми во Земјината кора и на нивната историја и на движењето во просторот и времето., геохидрографија(грч. де, hydor, graphia пишување) | гранка од физичката географија што се занимава со проучување на водите на Земјата., геохронологија(грч. де, chronos време, logia наука) | дел од историската геологија што ја проучува староста на Земјата., геранија, геријатрија(грч. geron старец, iatreia лекување) | мед. наука што ја проучува староста во сите нејзини облици; наука за лекувањето на старечките болести., германија, германоманија(лат. Germani, грч. mania лудило) | претерана љубов кон Германците и кон се што е германско., германофилија(лат. Germani, грч. philos пријател) | љубов кон Германците и кон се што е германско., германофобија(лат. Germani, грч. phobos) | страв од Германците, омраза кон Германците и кон се што е германско., герокомија(грч. geron, komeo негува) | мед. вештина на негување и подмладување на стари луѓе., геронтокомија(грч. geron, komeo негува) | установа за згрижување и негување на стари луѓе., геронтократија(грч. geron, kratia власт) | политички систем во кој власта е во рацете на старците, владеење на старците., геронтологија(грч. geron, logia наука) | научно испитување на процесот на стареењето и на животот на старите луѓе., геронтофилија(грч. geron, phileo сака) | мед. полова желба или нагон кон стари луѓе од спротивниот пол., герусија(грч. gerusia) | совет на старците во стара Спарта; | државен совет во Грција, сенат., Гетсиманија(хебр. Gethsemani) | градина во подножјето на Маслиновата Гора во Ерусалим; според Библијата, местото каде што бил фатен Исус Христос и каде што започнале неговите маки., гефирофобија(грч. gephira насип, мост, phobos страв) | мед. неприроден страв од минување преку мостови или преку вода., гигантографија(грч. gigas, graphia пишување) | опишување или историја на џиновите; | тип. постапка при печатењето на големи плакати кога нормалниот автотипски слог се печати значително зголемен., гигантологија(грч. gigas, logia) | наука за џиновите воопшто, а особено во животинскиот и во растителниот свет., гигантоманија(грч. gigas, mania страст; лудило) | склоност кон градење на огромни зданија (без потреба)., гигантомахија(грч. gigas, machia битка) | битка на гиганти., гидија(тур. gidi) | палавник, палаво момче., гија, гимназија(грч. gymnasion) | првобитно, кај старите Грци: место на кое момчиња и возрасни мажи голи (gymnos гол) практикувале телесни вежби; | подоцна: центар на целокупниот духовен живот; | денес: средно училиште, односно училиште што ги подготвува учениците за универзитет., гинандрија(грч. gyne, aner) | бот. особина на монокотиледонските растенија чии прашнички садови се сраснати со гинецеумот (орхидеите и др.); | особина на жена што има машки изглед и машко држење; | двополовост, хермафродитизам., гинекократија(грч. gynaikokratia) | власт или владеење на жените, надмоќност на жените во однос на мажите., гинекологија(грч. gyne, logia наука) | мед. гранка од медицината што се занимава со проучување на градбата и функциите на женскиот организам и со лекување особено на болестите на женските полови органи; пр. гинеколошки., гинекоманија(грч. gyne, mania) | болна желба за жени, претерано женкарство., гинекомастија(грч. gyne, mastos) | појава на големи дојки кај маж., гинекофобија(грч. gyne, phobos) | омраза кон жените., глациологија(лат. glacies, грч. logia наука) | геол. самостоен дел од физичката географија што се занимава со истражување на мразот и на неговата улога како физичкогеографски фактор. ., гледичијабот. украсно дрво од Северна Америка, еден вид акација., гликемија(грч. glykys сладок, haima крв) | мед. присуство на шеќер во крвта., гликозурија(грч. glykys, uron моч) | мед. привремена појава на шеќер во урината., гликопексија(грч. glykys сладок, pexis згрутчување) | мед. акумулирање на шеќер во крвта., гликопенија(грч. glykys, penia недостиг) | мед. недостиг на шеќер во крвта., глифографија(грч. glypho, graphia) | тех. во галванопластиката: вештина на изработување на издигнати букви или плочи за печатење со помошта на галванизација., глицинија(лат. Wistaria glycine sinensis) | бот. украсно ползаво растение со миризливи виолетови цветови., глорија(лат. gloria) | слава, чест, пофалба; | светол круг околу главата на светец, ореол; | богата светлина, отсјај; | ум. слика на отворено небо со Бог и со ангелите., глосалгија(грч. glossalgia) | мед. болест на јазикот и на слузокожата на устата како последица на заболување на симпатичниот нервен систем, глосодинија., глосолалија(грч. glossa, laleo зборува) | теол. посебна појава на религиозен занес што се состои во изговарање на гласови што се неразбирливи за другите; | псих. нарушување во јазикот на некои ментално болни кои мислат дека пронашле нов јазик., глосономија(грч. glossa, nomos закон) | наука за јазичните закони., глотогонија(грч. glotta, gone раѓање) | линг. потекло на јазикот; дел од лингвистиката што се занимава со проучување на потеклото и развитокот на јазиците., глотологија(грч. glotta, logia) | наука за јазикот, лингвистика., гнасотија, гнаталгија(грч. gnathos вилица, algos болка) | мед. болка во лицето, во образите., гневагресија, гномологија(грч. gnome, logia) | наука за гномите; | збирка на гноми., гносеологија(грч. gnosis знаење, logia наука) | фил. теорија за спознанието, дел од филозофијата што ги проучува изворите, патиштата и формите на спознанието., гоетија(грч. goeteia) | баење, вражање; маѓии, волшебништво; повикување на лоши духови со помошта на вражање., голлинија, голотија, гоналгија(грч. gony колено, algos болка) | мед. болка во колено., гониометрија(грч. gonia, metria мерење) | геом. наука за мерењето и пресметувањето на аглите, дел од тригонометријата., гравиметрија(лат. gravis, грч. metria мерење) | дел од геофизиката што се занимава со проучување на Земјината тежа; се применува во геологијата при барањето на корисни руди., грам-калоријафиз. единица за мерење на количеството на топлина., граматолатрија(грч. gramma буква, latreia обожавање) | обожавање на напишаното, односно слепо верување во се што е напишано и печатено, со запоставување на слободната дејност на духот., граматологија(грч. gramma, logia наука) | начела и упатства за составување на граматика; | наука за познавањето на ракопис по неговите битни особини., грандоманија(лат. grandis, грч. mania) | преценување на себеси, стремеж кон она што е над сопствените можности; надуеност; | мед. лудило на големина, мегаломанија., графија(грч. grapho пишува) | начин на пишување, на прикажување на гласовите со букви; | втор дел од сложенки со значење: опис, опишување, наука и сл. (на пр, географија)., графодромија(грч.) | брзо пишување, вештина на брзо пишување., графологија(грч. grapho, logia наука) | наука што го проучува начинот на запознавањето на личноста, нејзиниот карактер и другите особини врз основа на анализа на ракописот; судската графологија утврдува кој е автор на некој потпис или писмо; | гранка од лингвистиката што ги проучува графичките знаци и системи во пишаниот јазик и нивните односи кон фонолошките единици и системи., графоманија(грч. grapho, mania) | мед. болест што се манифестира со несовладлива потреба за пишување на книжевни дела, без оглед на нивната вредност., грдотија, гркоманија(лат. Graecus Грк, грч. mania страст) | претерана наклоност и љубов кон се што е грчко; слепо угледување на она што е грчко., грнчарија, грозотија, гросерија(фр. grosserie) | трговија на големо, големопродажба; | трговска продавница, бакалница., грофовија(гер. Graf) | во феудалното време: посед на гроф; | област и основна единица на месната самоуправа во Англија, Ирска и во некои британски поседи., губернија(лат. gubernium) | област, покраина, провинција; | во царска Русија: највисока управна единица., гулија, гурабија(тур. gurabiye) | колаче од брашно, јајца, шеќер или мед и масло., давија(тур. dava) | кавга; | тужба, жалба; | спор., дагеротипија(фр. daguerreotype) | изработка на слики со помош на дагеротип; | слика изработена со помош на дагеротип., дактилиомантија(грч. daktylos, manteia гатање) | претскажување од прстени, гатање со помошта на волшебни прстени., дактилографија(грч. daktylos, grapho пишува) | вештина на пишување на машина за пишување; | пишување на машина како занимање., дактилологија(грч. daktylos, logia) | говор со прстите, вештина на искажување на мисли со прстите., дактилоскопија(грч. daktylos, skopeo гледа) | земање на отпечатоци од прстите заради утврдување на идентитетот; | наука што се занимава со проучување на таквите отпечатоци., далија(лат. dahlia, по шведскиот ботаничар Андре Дал) | век како зеленчук, под мексиканското име акокотли)., дамасклија(тур. dimiski) | сабја кована во Дамаск или изработена по углед на таква сабја., датарија(лат. dataria) | папска комора за молби и жалби што издава црковни дозволи и забрани (на пр., диспензација, забрана за склучување брак и др.)., дахија(тур. day?) | силник што е недисциплиниран во однос на власта и на државните закони, а тиранин спрема народот; | бунтовник, отпадник., Деа Дија(лат.) | мит. староиталска божица на плодноста на земјата., девтеранопија(грч. deuteros друг, апне, ops, opos, око, вид) | мед. слепило за црвената и за зелената боја., девтерогамија(грч. deuteros, gamos брак) | втора женидба или мажачка, втор брак., девтеропатија(грч. deuteros, pathos болест) | мед. болест што доаѓа како последица на некоја друга болест., девтероскопија(грч. deuteros, ѕкорео) | втор вид, т. е. способност да се гледа и она што не е тука (извесно дејство на нарушена или пренадразнета дејност на нервите што се појавува како видовитост)., дегресија(лат. degressio) | постепено намалување., дезилузија(фр. des-, лат. illusio) | откривање на вистината со ослободување од илузиите., дејанија, дејствија, декомпресија(лат. decompressio) | намалување на притисокот; | мед. состојба што настанува при нагло намалување на притисокот (може да доведе до повреда на разни органи)., дексиографија(грч. deksios десен, graphe пишува) | пишување одлево надесно., дексиокардија(грч. deksios, kardia срце) | мед. неприродна појава во градбата на човечкото тело кога срцето, место на левата, стои на десната страна., декстрокардија(лат. dexter, грч. kardia срце) | анат. вродена положба на срцето на десната страна на градниот кош, дексиокардија., декурија(лат. decuria) | во староримската војска: одред од десет војници., делија(тур. deli) | турски коњаник; | јунак., дељија, демагогија(грч. demos народ, agein води) | заведување на народните маси; систем и метод со кои се служи демагогот за да дојде до својата цел, т. е. до власта., дембелија(тур. tembelhane) | земја на дембели., демисија(лат. demissio) | оставка на служба, на положба; | откажување, отстапување; | писмен документ за откажување на служба., демографија(грч. demos, graphia пишување) | гранка од статистиката што го проучува населението, неговата големина, составот, развитокот и неговите општи обележја, гледани, пред се, од квантитативната страна., демодоксологија(грч. demos народ, doksa мислење) | проучување на јавното мислење на народот; испитување со помошта на анкети (какви што спроведува, на пр. t Галуповиот институт)., демократија(грч. demokratla) | облик на државно уредување во кој суверената власт му припаѓа на народот, систем на народно владеење; | почитување на еднаквоста и на слободното учество во општествено-политичкиот живот; | слобода воопшто, отсуство на принуда, стега, ограничување., демологија(грч. demos, logia наука) | изучување на (фолклорот; | наука за духовниот живот на народот., демонолатрија(грч. daimon, latreia обожавање) | почитување на духови, обожавање на ѓаволот и служење на ѓаволот., демонологија(грч. daimon, logia наука) | верување во натприродни суштества; | проучување на народното празноверие., демономанија(грч. daimon, mania лудило) | празноверен страв од демони; | верување дека во некого влегол демон и дека поради тоа полудел., демономантија(грч. daimon, manteia гатање) | претскажување, гатање со помош на демон што се наоѓа во оној што гата., демоскопија(грч. demos, ѕкорео гледа) | испитување на јавното мислење, анкетирање на широките народни маси., демофобија(грч. demos, phobos страв) | псих. болен страв од поголема група луѓе, страв од толпа., дендрографија(грч. dendron, graphia пишување) | опишување на дрвјата., дендрологија(грч. dendron, logia наука) | наука што ги проучува дрвјата и нивните особини., дендрометрија(грч. dendron, metria мерење) | наука што го утврдува количеството на дрвената маса, прирастот и староста на одделни видови дрвја и на цели шуми., дензитометрија(лат. densus, грч. metria) | мерење на јачината на затемнувањето на филм, фотоплоча или фотохартија по развивањето., деноноќија, деонтологија(грч. deon должност, logia наука) | фил. наука за должностите; | учење за лекарската етика, за должностите, моралот и однесувањето на лекарите., депонија(лат. deponere) | склад, стовариште, магацин; | буниште, ѓубриште., депресија(лат. depressio) | фаза во капиталистичкиот систем што следува по економска криза; индустриски застој карактеризиран со недостиг на побарувачка на стока, ниско ниво на цените итн.; стагнација; | псих. душевна потиснатост, папсаност, безволност; | метеор, подрачје на низок атмосферски притисок; циклон; | геол. област што лежи пониско од морската површина; | физ. намален притисок, понизок притисок од нормалниот, кога живата во потесниот крак на споените цевки стои пониско отколку во поширокиот; | астр. аголно растојание на ѕвезда под хоризонтот., дереглија(унг. dereglye) | долг чамец со широко и рамно дно, без сопствен погон, за превоз на товар и патници преку река, скеле., дерматологија(грч. dogma, logia наука) | учење за догмите како поглед на светот. | (грч. derma, logia наука) | наука за кожата и за кожните болести., дерматопатија(грч. derma, pathos болка) | мед. болест на кожата, дерматоза., дермоскопија(грч. derma, ѕкорео гледа) | мед. начин на испитување на кожата и на нејзините болести со набљудување на нејзината површина или на подлабоките слоеви со специјален инструмент за зголемување., дестија, дефектологија(лат. defectus, грч. logia наука) | наука за вродените телесни и психички недостатоци (глувонемост, умствена заостанатост и др.)., дефектоскопија(лат. defectus, грч. skopeo) | тех. збир на методи за пронаоѓање на грешки во некој материјал., дефлексија(лат. deflexio) | скршнување, свиткување, отстапување., дефлуксија(лат. defluxio) | истекување, опаѓање, губење; | мед. катар., деценија(лат. decennium) | време или период од десет години., децесија(лат. decessio) | заминување, отстапување., децизија(лат. decisio) | прав. судска одлука, особено во сомнителни случаи., диархија(грч. di, archo) | влада на двајца, двовлада, двовластие, дуумвират., диванисија, диверзија(лат. diversio) | вој, а) воена операција што се врши со цел непријателските сили да се оддалечат од главниот пат или од главното боиште; б) акција насочена против непријателски објекти во заднината; | облик на илегална активност, саботажа што ја вршат агенти на некоја странска земја или на класниот непријател во некоја земја (се манифестира со расипување, палење и уништување на важни воени и индустриски објекти)., дивизија(лат. divisio разделба) | вој. стратегиска единица составена од неколку полкови или бригади; | фил. логична постапка со која се определува опсегот на поимот; | мат. делење на броевите (една од четирите основни сметачки операции); | воопшто: поделба, делење, класирање., Дивина комедија(итал. Divina comedia) | Божествена комедија (наслов на делото на Данте Алигиери што се состои од три дела: Пеколот, Чистилиштето и Рајот., дигамија(грч. di-, gamos брак) | втор брак, втора женидба, втора мажачка., дигестија(лат. digestio) | физиол, варење на храната во желудникот и во цревата; хем. растворање на цврсто тело во некоја течност на умерена температура; геол. ситнење, растворање на карпи како последица на механичкото дејство на ветрот, дождот, водата и сл., диглосија(грч. dis двоен, glossa јазик) | двојазичност, постоење на два типа на ист јазик што се употребуваат за различни цели (на пр., литературен говор и народен говор)., дигресија(лат. digressio) | отстапување, оддалечување од основната мисла, од основната тема; | астр. најголемата источна или западна оддалеченост на внатрешните планети (Меркур и Венера) од Сонцето., дизартрија(грч. dys-, arthro расчлени/расчленува) | мед. нарушување на говорот што се манифестира со пречки во создавањето на гласови., дизбазија(грч. dysне, basis корен) | мед. пречки и тешкотии во одењето., дизентерија(грч. dysenteria) | мед. заразна болест што се манифестира со промени на дебелото црево и со слузаво-крвав пролив., дизурија(грч. dys-, uron моч) | мед. отежнато уринирање што настанува поради механички или психички пречки., дија(грч. dia) | префикс во сложенки со значење: низ, во, на, преку, за, покрај итн., дијаблерија(фр. diablerie) | ѓаволштилак, магија; | ѓаволштина, палавост; | сценско дело во кое главните протагонисти се ѓаволи., дијадексија(грч. diadechomai преземе/презема) | мед. преминување или преобразување на една болест во некоја друга., дијалектологија(грч. dialektos, logia наука) | линг. наука што се занимава со проучување и истражување на дијалектите., дијалектоманија(грч. dialektos, mania страст; лудило) | претерано употребување на локалниот јазик во некое литературно дело., дијаскопија(грч. diaskopeo сестрано разгледува) | мед. прегледување на болен со помош на рендгенски зраци., дијатермија(грч. diathermainomai грее, загрева) | мед. лекување со електрично греење (со директно прицврстување на електроди за телото) со струја со висока фреквенција што развива топлина минувајќи низ ткивата на организмот., дијафонија(грч. diaphonie) | првобитно, кај старите Грци: дисхармонија, дисонанција; | физ. слабеење на електричната енергија што се пренесува со жичени кабли; | фиг. несогласување, нееднаквост., дијахронија(грч. dia-, chronos време) | случувања во различно време; разновременост; | линг. историско прикажување на развитокот на некој јазик низ разни временски периоди., дикеархија(грч. dike, archia) | владеење на правото, правна држава., дикеологија(грч. dike правда, logia наука) | право, наука за правото., дилатаметрија(лат. dilatare шири, грч. теtria мерење) | мерење на топлотното ширење на тврди и течни тела., дилогија(грч. dilogia) | двојно значење, двосмисленост., димензија(лат. dimensio) | простирање на телата (должина, ширина и височина); | опсег, обем, распространетост; | секој независен броен податок со кој се определува некоја физичка големина;, динамологија(грч. dynamis, logia) | наука за одделните природни сили., динамометрија(грч. dynamis, metria мерење) | физ. мерење на силите., династија(грч. dinasteia) | владетелско семејство, наследна лоза на престол; | низа владетели од исто семејство., дионисија, диоптрија(грч. dioptron) | единица за јачината на силата на прекршувањето на светлината кај оптичката леќа, односно единица за мерење на степенот на далековидоста или на кратковидоста., дипломатија(грч. diploma) | правила, начела и начини на дејствување на една влада во областа на надворешната политика; | вештина за водење на надворешна политика; | група луѓе што се во надворешнополитичка служба на една држава; | фиг. вешто тактизирање, лукавство, препреденост., диплопија(грч. diploos, двоен, ops, opos око) | мед. нарушување на видот при кое предметите се гледаат двојно., диподија(грч. di-, pus, podos стапка) | метр. двојна стапка, поврзување на две метрички стапки во основниот метар или такт на еден стих., дипсоманија(грч. dipsa жед, mania лудило) | мед. повремена болна, несовладлива, неконтролирана страст за алкохол; пијаничко лудило., дисажија(итал. disagio) | разлика за која курсот на некоја валута или вредносна хартија е понизок од номиналната вредност., дискинезија(грч. dys, kineo ce движи) | мед. нарушување во движењата (може да биде од разновидно потекло); | непроодност., дискографија(грч. diskos, graphe) | издавање, продукција на грамофонски плочи и аудиокасети., дисколија(грч. dyskolia) | незадоволство, нерасположение, стушеност, тага; | склоност на некои луѓе сите работи и појави да ги толкуваат и да ги гледаат во црна боја., Дискордија(лат. Discordia) | мит. во староримската митологија: божица на неслогата; | дискордија а) неслога, раздор, несогласност; б) муз. отстапување од правилниот тон., дискусија(лат. discussio) | претресување, расправање на некое спорно прашање; | расправа, дебата; | изнесување и критика на разни мислења за нешто за да се дојде до вистината; | размена на мислења; | заземање на ставови за разни прашања., дислалија(грч. dys не, lalein зборува) | мед. општ назив за сите нарушувања во говорот., дисметрија(грч. dys-, metron мера) | мед. неспособност за оценување на оддалеченоста, висината, големината на некој предмет и сл., диспепсија(грч. dys-, pepsis варење) | мед. нарушување во органите за варење (желудникот и цревата), особено: слабо варење на желудникот поради нарушувања во лачењето на желудочни сокови; пр. диспептичен, дисперзија(лат. dispergere растури/растура) | физ. дробење на материите на многу ситни делчиња; разлагање; | хем. хемиска смеса во која една или повеќе материи се распрснати во некоја друга материја во вид на многу ситни честици (раствори, емулзии, спрејови); | опт. разлагање на белата светлина во спектарот при минување низ призма; | вој. планско разместување на воени единици и опрема заради водење на општонародна одбранбена војна., дистаназија(грч. dys-, thanatos смрт) | тешко умирање, борба со душата., дистелеологија(грч. dys, teleios совршен, целосен, logia наука) | учење според кое ништо не е совршено, се е безвредно, бесцелно., дистензија(лат. dis-, tendere) | затегнатост, напрегнатост; | обем, опсег., дистонија(лат. dis-, tonus) | нехармоничност на тоновите, отстапување од вистинскиот тон., дистопија(грч. dis не, topos место) | најлошиот од сите светови; спротивно на утопија; негативна утопија., дисторзија(лат. distorsio) | мед. исчанчување (на рака или нога), искривување; | превртување со очите; | изопачување, деформирање., дистрофија(грч. dys-, trophe храна) | мед. промени во клетките и ткивата што настануваат како последица на неправилна исхрана или на нарушувања во размената на материите;, дисунија(итал. disunire) | разединување, отцепување; | раздор, неслога., дисурија(лат. disuria) | тешко уринирање; | болен состав на урината; | дисурија психика (лат. disuria psychica) неможност за испуштање на урината во присуство на други поради срамежливост., дисфазија(грч. dys-, phasis изрека) | псих. пречки во говорот поради неспособност да се најдат соодветни зборови за одделни претстави., дисфонија(грч. dys-, phone глас) | мед. делумно нарушување на основниот глас., дисфорија(грч. dys-, euphoria стрпливост) | мед. нерасположение придружено со силна раздразливост., дисхармонија(лат. dis-, грч. harmonia) | муз. несогласување на тоновите, погрешен тон; | несогласност, раздор, расцеп., дисхроматопсија(грч. dys-, chroma боја, opsis вид, гледање) | мед. слепило за бои, неспособност на сетилото за вид да ги гледа во еднаква мера сите бои на спектарот., дифамија(лат. diffamare) | клеветење, озборување., дифисија(лат. diffisio) | цепење, расцепување; | прав. одлагање на судски претрес., дифтерија(грч. diphteria) | мед. многу заразна болест што се карактеризира со воспаление на слузокожата на душникот, грлото и носот и со општа затруеност на организмот., дифузија(лат. diffusio) | бавно навлегување на една материја (гас или течност) во друга со нивни непосреден допир или низ порозна преграда (на пр., низ животинско бабуле); | одбивање, распрснување на светлина од рапава површина на разни страни; | ширење, распространување (на пр., радиодифузија); | разлевање, развлеченост воопшто; | спонтано меѓусебно мешање., дихогамија(грч. dicha двојно, gamos брак) | бот. начин на оплодување кај растенијата при кој половите органи не се развиваат во исто време туку еден по друг: кај протерандриите прво зреат машките, а кај протерогиниите женските полови органи., дихотомија(грч. dichotomia) | фил. логична поделба на два дела, поделба на два вида; | бот. својство на некои растенија стеблото и коренот секогаш да им се чаталат на два крака., дихромија(грч. di-, chroma) | биол. различна обоеност на исти организми., добавија, добија, доближија, доверија, довршија, догматолатрија(грч. dogma, latreia обожавање) | слепа приврзаност кон некое теолошко или филозофско учење., договорија, догорија, доградија, дограмаџија(тур. dogramak исече, здроби) | дрводелец; | резбар., додекархија(грч. dodeka, archo владее) | владеење на дванаесетмина., додекафонија(грч. dodeka, phone глас) | муз. метод на компонирање што се засновува врз доследна употреба на сите дванаесет тонови од хроматската скала, во низа што е однапред утврдена како модел., доделија, дозволија, дозиметрија(грч. dosis, metria мерење) | физ. одредување на доза на радиоактивно зрачење., докија, докимазија(грч. dokimasia) | испитување, истражување; | во стара Атина: специјален испит за кандидати за некоја положба во државната служба што се однесувала на нивните граѓански способности и на нивната подготовка; | хем вештина на испитување., докимологија(грч. dokimazo испитува, logia наука) | научна дисциплина што ги проучува техниката и организацијата на испитите и објективноста и адекватноста на оценувањето во училиштата., докршија, доксоманија(грч. doxa, mania лудило) | стремеж за истакнување по секоја цена, претерано честољубие., докусурија, долазија, долија(тур. dolu полн) | чаша со која се пие здравица., доматофобија(грч. doma, domatos куќа, phobos страв) | мед. болен страв од престој во куќа., домија, донкихотерија(по Дон Кихот, главниот јунак во истоимениот роман на Мигел Сервантес) | смешен, бесмислен потфат, бесмислена авантура., доодија, допија, доплатија, доползија, дополненија, дополнија, допратија, допушија, допуштија, доработија, дорија(тур. doru) | коњ со мрка боја., досадија, доселија, досија, дослужија, доставија, достапија, досудија, дотрошија, дофатија, драгија, драматургија(грч. dramaturgla) | наука за драмата и драмската уметност, теорија и техника на пишувањето и изведувањето на драмски дела., драмлија(тур. dirhemli) | крупна сачма за фишеци за ловечки пушки., драперија(фр. draperie) | тешка, вештачки набрана ткаенина како завеса или како украс над врата., дрогерија(фр. droguerie) | продавница за лекови и хемикалии што се продаваат без лекарски рецепт; | продавница за средства за лична хигиена и козметички средства., дромоманија(грч. dromos пат, mania лудило) | псих. болен нагон за патување и за менување на местото., дудија, дуологија(лат. duo, грч. logia) | две драми или два романа од еден автор од кои секој за себе претставува целост, а и двата заедно исто така сочинуваат целост., дурија, дуќанџија, ѓаволија, ѓорѓија, ѓорија, ѓубреџија, ѓувендија(тур. guvende) | танчарка; | расипана жена, блудница., ѓулија, ѓумрукчија(тур. gumrukci) | цариник., ѓурултија(тур. gurultu) | врева, викотница; | кавга; | маса, толпа, множество., ебулиоскопија(лат. ebullire врие, грч. ѕкорео гледа) | хем. метод на одредување на молекуларната тежина на материите според покачувањето на точката на вриењето на нивните растворувачи., евазија(лат. evasio) | избегнување, отстапување; повлекување; | двосмисленост, неодреденост., евангелија, Евдемонија(грч. Eudaimonia) | мит. во старогрчката митологија: божица на среќата и блаженството; | евдемонија среќа, блаженство., евдемонологија(грч. eudaimon, logia наука) | в. евдемонизам., евдинамија(грч. eu, dynamis сила) | мед. крепкост, бодрост, сила., евдиометрија(грч. eudia, metria мерење) | испитување и мерење на содржината на воздухот., еверзија(лат. eversio) | преврат, разурнување, разорување, уништување., евзалија(тур. ecza) | вид старинска пушка што пукала со капсла., евкратија(грч. eu, krateo владее) | добра управа, добра влада., евлија(тур. evliya) | свет човек, добар човек; | човек со натприродни способности, видовит човек., евлогија(грч. eulogia) | благост; | слава, фалба; | посвета; | причесна (понекогаш и назив за библиската Тајна вечера)., Евномија(грч. Eunomia) | мит. во старогрчката митологија: божица на законитоста; една од хорите; | евномија законитост, праведност, правилна примена на законите, законит ред, добар устав., евпатија(грч. eupatheia) | добро здравје, удобност; | стрпливо поднесување на болки и страдања., евпепсија(грч. eupepsia) | мед. добро, правилно варење на храната во желудникот., евритермија(грч. eurys, therme) | способност на некои организми да живеат под најразлични временски услови., евритмија(грч. eu, rythmos ритам) | во ликовната уметност: начин на убаво усогласување на деловите од една целост; | воопшто: хармоничност, усогласеност, рамномерност; | мед. правилност на работата на крвотокот или на пулсот., Евроазијазаеднички назив за Европа и Азија., Евровизијаевропска техничко-програмска организација за радиодифузија и за телевизиски програми, со седиште во Женева (основана во 1953 г.)., евстазија(грч. eu, stasis состојба) | рамномерно подигање и спуштање на морското ниво., евтаназија(грч. euthanasia) | лесна, безболна смрт; | олеснување на смртните маки; ублажување на болките на тој што умира со помош на наркотици; З. усмртување на неизлечливо болни., евтермија(грч. eu, thermaino фее) | состојба на нормална топлина на телото., евтимија(грч. euthymia) | душевна смиреност, добра волја, радост., евтинија, евтокија(грч. eu, tokos раѓање) | лесно, нормално породување., евтрофија(грч. eu, tropheo храни) | добра, нормална исхранетост; | здрава исхрана., евхаристија(грч. eucharistia) | заблагодарување, благодарност; | во старохристијанската црква: а) благодарствена молитва пред осветувањето на лебот и виното при причестувањето; б) тајната на причестувањето; в) тајната вечера; г) осветен леб, нафора., Егерија(лат. Egeria) | мит. во староримската митологија: една од нимфите во служба на божицата Дијана (која и самата била сметана за божица на изворите), пророчица и советничка на царот Нума Помпилиј кој ги издавал своите закони според нејзините совети и упатства., егзархија(грч. exarchos) | самостојна национална црква на чие чело стои егзарх., егзобиологија(грч. ехо, bios живот, logia наука) | наука што се занимава со проблемите на постоењето на живи суштества на други небесни тела (надвор од Земјата)., егзогамија(грч. ехо, gameo се жени) | забрана за женење со девојка од истото племе, односно обврска за земање жена од друга средина, а не од сопствената., егзоогнозија(грч. ехо, zoon животно, gnosis познавање) | гранка од зоотехниката што го проучува надворешниот изглед на животните (одот, влакното, перјата, забите итн.) заради оценување на можноста за искористување на одделни нивни карактеристики., египтологијанаука што се занимава со истражување и проучување на стар Египет, особено на неговата култура, на уметноста, јазикот итн., еголатрија(лат. ego, грч. latreia обожавање) | култ кон себеси; претерана љубов кон себеси, самољубие., едија, езотерија(грч oesoterikos) | тајна наука што старите филозофи им ја доверувале само на мал круг од своите посветени ученици., еидологија(грч. eidos лик, изглед, logia наука) | наука што се занимава со проучување на појавите и сликите во свеста., еклампсија(грч. eklampsis) | грчови со губење на свеста кај бремените жени и родилките., еклезија(грч. ekklesia) | во стара Грција: а) народно собрание; б) војничко собрание; в) насобран народ; г) место каде што се држело собрание; | во католицизмот: црква (како зграда и како установа)., еклезијархија(грч. ekklesia, archia) | црковна власт; | надзор над црквите., екологија(грч. oikos куќа, logia) | наука што ги проучува односот на живите организми и животните заедници спрема нивната околина и односите што постојат меѓу живите организми., економетрија(грч. oikonomia, metron мера научна дисциплина што ги проучувг економските и општествените појави со примена на статистичко-математички анализи., економија(грч. oikonomia) | земјоделски имот, фарма, ранч; | стопанство, земјоделство; | наука за стопанството, за организацијата на производството за постигнување на што поголем успех со што помалку средства; | управување со имот, со куќа; | штедење, штедливост; | политичка економија наука што ги проучува економските закони и производствените односи., ексклузија(лат. exclusio) | издвојување, исклучување., екскурзија(лат. excursio) | излет, пократко патување заради разонода или со научна, културна, спортска или некоја друга цел; | група на такво патување; | фиг. мало оддалечување од главната тема., ексмисија(лат. exmissio) | отстранување, истерување (од имот, од куќа, од стан и др.) од страна на власта, присилно иселување., ексогамија(грч. ехо, gameo се жени) | брак меѓу припадници од разни племиња., експанзија(лат. expansio) | ширење; растегање, заземање на поголем простор, | проширување (на границите на влијанието и сл), посегање по туѓи територии, настојување за освојување на туѓ пазар, експлозија(лат. explosio) | нагло распрснување на експлозивни материи придружено со силен трескот, | фиг ненадеен, бучен излив на гнев или на радост, експресија(лат. expressio) | израз; изразување, изразност., експромисија(лат. expromissio) | преземање на туѓ долг така што обврската за плаќање на вистинскиот должник наполно престанува., екстензија(лат. extensio) | истегање, растегање; | зголемување на должината или на обемот; ширење, издолжување, растегање, развлекување, зголемување; | во хирургијата: растегање на заболени зглобови или на скршени коски заради оздравување, односно заради правилно зараснување; | комп. незадолжително проширување до три букви придодадено кон името на еден МС-ДОС-фајл, одделено со точка; кај некои програми екстензијата ги открива видот на фајлот и податоците сместени во него;, екстраверзија(лат. extra, vertere врти, сврти/свртува) | писпособување., екструзија(лат. extrudere истера/истерува; потисне/потиснува) | стврднување, згуснување на лава на површината на Земјата (по вулкански ерупции)., ектенија(грч. ekteneia истегање, услужност) | во православната црква: кратка молитва што ја изговара ѓакон или свештеник на литургија., ектипографија(грч. ek-, typos, grapho) | фино гравирање во метал на силен оган; | печат за слепи што се чита со допирање на специјално издигнатите букви, релјефен печат., ектомија(грч. ektome изрежување) | мед. оперативно отстранување на болен дел од телото., ектопија(грч. ek од, topos место) | вродена неправилност во развитокот, појава некој орган да се развие на погрешно место во телото (на пр., срце на десната страна)., елегија(грч. elegeia) | кај старите Грци и Римјани: секоја песна напишана во дистих; | денес: лирска песна проникната со тажно расположение., електроенергијаскр. за електрична енергија како облик на комерцијални енергија., електротерапија(грч. elektron, therme топлина) | дел од техниката што се занимава со прашањата на претворањето на електричната енергија во топлотна енергија во разни отпорници. | (грч. elektron, therapeia лекување) | мед. примена на електричната струја за лекување на некои болести., електротипија(грч. elektron, typos отпечаток) | галванопластична изработка на букви, стереотипии плочи, дрворези итн., електрохемија(грч. elektron, chemeia) | гранка од физичката хемија што го проучува дејството на хемиските процеси врз електричните и обратно., елидија, елизија(лат. elisio) | исфрлање, испуштање на некој глас, обично на самогласка, при зборувањето или пишувањето., елузија(лат. elusio) | избегнување, заобиколување, одминување; | осуетување; | изигрување, измамување., ембалофразија(грч. emballo вметне/вметнува, phrasis зборување) | вметнување на т. н. паразитски зборови (ова, значи, нели итн.) во говорот на разни логопати., емболија(грч. embolos клин) | мед. затнување на дел од некој канап (обично на крвен сад) со некое тело што навлегло таму (емболус); емболусот може да биде од различна природа, а најчесто парче засирена крв (тромб), но и микроби (бактериска емболија), капки маст, туѓи тела во потесна смисла, меурчиња воздух или гас (воздушна или гасна емболија) или канцерозни клетки (метастазна емболија)., ембриологија(грч. embryon, logia наука) | биол. дел од биологијата што се занимава со проучување на зачетокот на животните и на човекот., ембриопатија(грч. embryon, pathos зло, несреќа) | болест или оштетување на зачетокот во мајчината утроба (поради некоја болест на мајката)., емерзија(лат. emersio) | избивање на површината, појавување; | астр. излегување на некое небесно тело од сенката на друго небесно тело, поради што станува видливо., еминија, емисија(лат. emissio) | предавање, емитување на светлосна, звучна или електрична енергија; | емитување на електромагнетни бранови од радиостаница или од телевизиска станица; | изведба на некоја точка на радиостаница или на телевизија и начинот на тоа изведување (музичка, спортска итн. емисија); | издавање на книжни пари и други вредносни хартии и нивно пуштање во оптек; | излевање, исфрлање., емпатија(грч. empathies многу возбуден, страстен) | нестрпливост, голема жед за нешто; | нетрпеливост, неподносливост., емпирија(грч. empeiria) | метод на спознавање со помошта на искуството; спознавање засновано врз искуство., емулзија(лат. emulsio) | хем. течност што содржи ситни нерастворени честици на друга течност; | самите такви честици; | фарм. лек или средство подготвено како емулзија., енантиологија(грч. enantiologia) | противење, противречност., ендемија(грч. en, demos) | мед. постојано присуство на некоја болест во некој крај, предизвикана од неправилна исхрана или од услови што се поволни за постојано пренесување на заразата., ендивија, ендогамија(грч. endon, gameo ce жени) | брак меѓу припадници на иста општествена, религиозна, етничка и сродничка група., ендокринологија(грч. endon, krino, logia наука) | дел од медицината што ги проучува особините и работата на жлездите со внатрешно лачење., ендоскопија(грч. endon, ѕкорео гледа) | мед. преглед и испитување на внатрешни органи со помош на ендоскоп., енергија(грч. energeia) | физичка големина што ги карактеризира движењето и заемното дејствување на телата; | делотворна сила, активност, решителност, истрајност; | размав, полет., ензимологија(грч. en-, zyme, logia) | наука за ензимите., ензимохемија(грч. en-, zyme, chemeia) | хем. фанка од хемијата што се занимава со проучување на дејството на ензимите., енографија(грч. oinos вино, grapho опишува) | опишување на вина., енологија(грч. oinos, logia наука) | познавање на вината; винарство; наука за производството и чувањето на вина., еноманија(грч. oinos, mania страст; лудило) | винско лудило; пијаничко лудило., енорија(грч. enoria) | парохија, жупа., ентелехија(грч. entelecheia) | фил. непрекината душевна дејност, творечки принцип, неуништлива животна сила., ентерологија(грч. enteron, logia наука) | наука за цревата и за утробата воопшто., ентероскопија(грч. enteron, ѕкорео гледа) | мед. преглед и испитување на цревата со помош на ентероскоп., ентомогамија(грч. entomos всечен, врежан, gamos брак) | бот. опрашување на растенијата со посредство на инсекти., ентомографија(грч. entomos, graphe опишува) | зоол. опишување на инсекти., ентомологија(грч. entomos, logia наука) | зоол. наука за инсектите., ентомофилија(грч. entomos, phileo сака) | зоол. опрашување на растенијата со посредство на инсектите., ентропија(грч. entropia) | физ. во термодинамиката: количество енергија што не може да се искорнати за одвивање на некој природен процес, изразено како функција на температурата, притисокот и густината на системот; ознака Ѕ; | еднообразност, хомогеност, недостиг на разнообразност или диференцијација., енхармонија(грч. en, harmonia) | во античката музика: еден од трите тонски родови (покрај дијатониката и хроматиката)., енцефалографија(грч. enkephalos, grapho) | мед. специјална постапка (со рендгенско снимање) за утврдување на состојбата во заболениот мозок., енцефалологија(грч. enkephalos, logia) | наука што се занимава со проучување на мозокот, наука за мозокот., енцефалопатија(грч. enkephalos, pathos зло, несреќа) | мед. органски промени во мозокот предизвикани од разни повреди, прележани болести и сл. (главоболија, пречки во одењето, психички нарушувања и др.)., енцефалоскопија(грч. enkephalos, ѕкорео гледа) | мед. испитување или прегледување на мозокот., енциклопедија(грч. enkyklios, paideia) | научно дело што дава систематски преглед на знаењата (универзална, општа енциклопедија) или збир на податоци за некоја гранка на науката (специјална, стручна енциклопедија); | жива енциклопедија фиг. човек со сестрани општи знаења., еозинофилија(грч. еоѕ, philia пријателство, наклоност) | мед. зголемен број на еозинофилни леукоцити во крвта (знак за паразитарни и за некои алергиски болести)., епаналепсија(грч. epanalepsis) | повторување на ист збор или на исти зборови по подолга вметната реченица; | започнување на следната реченица или на следниот стих со истите зборови со кои завршила претходната реченица или претходниот стих., епархија(грч. eparchia) | покраина во Источното Римско Царство и во Византија; | црковноадминистративна област со која управува епископ., епигамија(грч. epigamos подготвен за брак) | зоол. појава кај некои животни да добиваат поизразити бои во времето пред спарувањето, "свадбено китење"; | брак меѓу лица со различна државна припадност., епигенија(грч. еpi, gignomai) | геол. речна долина што е всечена како клисура во височина над понизок терен., епиграфија, епидемија(грч. epidemia) | мед. широко распространета заразна болест во некоја област., епидемиологија(грч. epidemia, logia наука) | мед. гранка од медицината што с€ занимава со испитување на настано кот, ширењето и спречувањето на епи демиите., епизиотомија(грч eptseion, tome сечење) | мед расечување на завршниот прстен на родилниот канал за да се прошири срамничниот процеп заради забрзување на породувањето и спречување на расцеп на перинеумот, епизоотија(грч epi zoon) | животинска особено добиточнз зараза со пошироки размери помор на добитокот, епизоотиологија(грч epi zoon logia наука) | наука за паразити ге и заразните бо лести на домашните животни, епилепсија(грч epilepsia) | мед болест што се манифестира со ненадејни напади на грчови и губење на свеста, епименија(грч epimenios месечен) | кај старите Грци жртва што се принесувала секој месец, епиплексија(грч epiplexta) | мед парализа на една страна поради мозочен удар, епископија(грч episkopos) | област под управа на епископ, | седиште на епископ, епистемологија(грч episteme logia наука) | лог наука за спознанието теорија за спознанието наука за аксиомите на филозофијата, епистолографија(грч epistole, graphia) | вештина на составување на писма и поетски посланија, епитимија(грч epitimia) | мед копнеж засилена желба за нешто (на пр, за некое јадење), | во православната црква казна со која некој се осудува на подолг пост, на престој во друго место итн, епифанија(грч. epiphaneia) | појавување, особено: појавување на некој бог и празнување во чест на тоа појавување; | во христијанската црква: доаѓање на Спасителот меѓу луѓето; | во католичката црква: прославување на доаѓањето на трите кралеви кај новородениот Исус; | во православната црква: Богојавление., ергологија(грч. ergon, logia наука) | гранка од етнологијата што ги проучува материјалните производи на човекот., ергоманија(грч. ergon, mania страст, лудило) | наука што го проучува односот меѓу машините и луѓето и настојува да ја усогласи производната работа со можностите на човекот., ергономија(грч. ergon, nomos обичај; закон) | наука што го проучува односот меѓу човекот и средствата за производство и што се обидува да ги усогласи производната работа и машината со човековите психички и физички можности и обратно; | комп. наука за проектирање и конструирање на машини, апарати, инструменти и компјутери што се лесни за употреба и не се штетни за здравјето на луѓето., еремија(хебр. Jirmejah од Бога возвишен) | еден од големите пророци на Стариот завет што го претскажал и оплакал разорувањето на Ерусалим во своите тажачки (еремијади)., Еремија(хебр. Jirmejah од Бога возвишен) | еден од големите пророци на Стариот завет што го претскажал и оплакал разорувањето на Ерусалим во своите тажачки (еремијади)., еретизија(грч. erethitho надразни/надразнува) | мед. вознемиреност, раздразнетост (на пр., на мозокот); болно зголемена возбудливост, еретизам., еритремија(грч. erythros црвен, haima крв) | мед. зголемување на бројот на црвените крвни зрнца поради прекумерна активност на коскената срж., еритродермија(грч. erythros, derma кожа) | мед. заболување на кожата како последица на неподнесување на некои лекови; се манифестира на тој начин што кожата поцрвенува и се лупи., еритромелалгија(грч. erythros, melos екстремитет, algos болка) | мед. болест што се јавува во вид на црвенило и отоци на рацете и нозете, придружени со невралгични болки и неуредност во варењето., еритропсија(грч. erythros, opsis гледање) | мед. состојба на сетилото за вид при која се се гледа како низ црвено стакло., еритрофобија(грч. erythros, phobos страв) | мед. болен страв на срамежливите луѓе дека во определени ситуации ќе поцрвенат и на тој начин ќе ја покажат својата душевна состојба., еритрохлоропија(грч. erythros, chloros зелен, ops, opos око) | мед. слепило за сината и жолтата боја, а добар вид за црвената и зелената., ерозија(лат arros?o) | мед разјадување на некој орган или на коските | (лат. erosio) | геол. процес на трошење, разорување на Земјината кора под дејството на водата, мразот и ветрот, разјадување, разлокување; | мед. површинско разјадување на слузокожата; | техн. разорување на површината на техничките објекти под дејство на елекртицитетот и на атмосферските појави., еротологија(грч. eros, logia наука) | проучување, изучување на еротиката., еротоманија(грч. eros, mania) | болно нагласен полов нагон, љубовно лудило, претерана склоност кон задоволување на половиот нагон, сексуална ненаситност., еротопатија(грч. eros, pathos зло, несреќа) | општ назив за сите ненормални појави во врска со половиот нагон., естансија(шп. estancia) | јужноамериканска фарма, хасиенда, посед, имот, естезиологија(грч. aisthesis чувство, logia наука) | наука што ги проучува сетилата и сетилните органи., естија, естроманија(грч. oistros, mania лудило) | полово беснило, ненаситност во задоволувањето на половиот нагон., есхатологија(грч. eschatos последен, краен, logia наука) | религиозно учење за она што го очекува човекот по смртта: бесмртноста на душата, страшниот суд, пропаста на светот, вечното блаженство и пеколот., етероманија(грч. aither, mania) | болна страст за пиење или вдишување на етер., етимологија(грч. etymon, logia) | линг. наука за потеклото на зборовите и за нивната сродност со зборови од другите јазици; ги истражува потеклото, коренот и основните значења на зборовите., етиологија(грч. aitiologia) | наука за причините и последиците на некоја појава; | гранка од медицината што се занимава со испитување и проучување на причините за болестите., етнархија(грч. ethnos, archo) | кнежевство, покраина., етнобиологија(грч. ethnos, bios живот, logia) | наука што ги проучува биолошките својства на еден народ., етногонија(грч. ethnikos, gone раѓање, настанок) | гранка од палеонтологијата што настојува да го реконструира формирањето на предисториските раси., етнографија(грч. ethnikos, graphia пишување) | наука што ги проучува и опишува животот, работата, обичаите и карактерните и моралните одлики на еден народ., етнологија(грч. ethnos, logia) | наука што ги проучува настанокот и развитокот на народите и нивната вкупна материјална и духовна култура, наука за народите., етнопсихологија(грч. ethnos, psyche, logia) | наука што се занимава со проучување на душевните особини (т. н. народна душа) на поголеми заедници и на одделни народи., етографија(грч. ethos обичај, graphia пишување) | опишување на моралните обичаи, навики и оцени., етократија(грч. ethos, kratia владеење) | владеење на етиката, идеално државно уредување во кое се би се засновувало врз етичките принципи., етологија(грч. ethos, logia наука) | фил. и псих. наука за обичаите и навиките на луѓето; | зоол. наука за начинот на живеењето на одделни организми (на пр., за однесувањето на животните во нивната средина)., еутаназија(грч. euthanasia) | в. евтаназија., еуфемија(грч. euphemia) | ублажување и разубавување на неубав и лош збор или израз со поубав и поблаг., еуфонија(грч. euphonia) | благогласност, милозвучност, хармонија на звуците., еуфорија(грч. euphoria лесно поднесување, стрпливост) | субјективно убаво чувство кај тешко болни (понекогаш и непосредно пред смртта); | пријатно чувство, ведро расположение., ефендија, ефлуксија(лат. effluxio) | истекување, излевање., ефорија(грч. ephoros) | делокруг на еден ефор, особено како надзорник на цркви и храмови., ефтимија, ефтинија, ефузија(лат. effusio) | излив, излевање; | фиг. излив, избивање на страст., ехографија(грч. echo, graphia пишување) | мед. појава на повеќекратно несвесно повторување на зборови во пишувањето., ехокинезија(грч. echo, kinesis движење) | мед. болест што се манифестира со тоа што болниот автоматски ги повторува движењата што ги гледа во својата околина., ехолалија(грч. echo, lalia говор) | мед. болест при која болниот може само автоматски да ги повторува зборовите што ги слуша во својата околина., ехомимија(грч. echo, mimos имитирање) | мед. болна состојба во која болниот ги повторува мимиките на луѓето што ги гледа околу себе., ехопраксија(грч. echo, praxis дејство, постапка) | мед. болест при која болниот бесмислено и непотребно изведува некои движења или дејства., ехофразија(грч. echo, phrasis израз; говор; јазик) | мед. болест што се манифестира со тоа што болниот бесмислено и непотребно повторува одделни зборови или цели реченици што ги слуша во својата околина., жакерија(фр. jacquerie, по подбивниот назив со кој благородниците ги нарекувале селаните: Жак боном, т. е. будалетинка) | селско востание во северна Франција во 1358 год. што било сурово задушено од страна на благородништвото, жалфија, жандармерија(фр. gendarmerie) | војнички организирани посебни одреди на државната полиција., железарија, забавија, забележија, забија, заблагодарија, заборавија, забранија, заварија, заверија, завештанија, завртија, завршија, загадија, заглавија, заглушија, загорија, заградија, загрижија, загрмија, загрозија, загубија, загушија, задавија, задвижија, задоволија, задоија, задолженија, задоцнија, задушија, зажалија, заканија, закачија, заклатија, заклучија, заколнија, закочија, закрпија, заладија, залепија, залечија, заличија, заложија, заљубија, замесија, замија, замислија, замолија, замолчија, замразија, замрсија, занаетчија, занемарија, занија, заобиколија, заодија, заокружија, запалија, запаметија, запечатија, заплашија, запленија, запловија, запоставија, запрашија, запрепастија, запржија, запросија, заптија(тур. zaptiye) | управник на област; | стражар, редар, чувар на редот. зар (тур. zar) | превез што го носат муслиманските жени преку лицето; | завеса; | коцка во некои игри; | среќа во игра., запушија, запуштија, заработија, заржија, зарија, заробија, засадија, засветија, засветлија, засвирија, засенија, засилија, засирија, заситија, заслепија, заслужија, засолнија, застапија, застарија, застрашија, затворија, затемнија, затетеравија, затоплија, затреперија, затрија, затрубија, зафатија, захарија, зацврстија, зачепија, зачестија, зачинија, зачленија, зачудија, зашеметија, зашепотија, зашија, заштедија, заштитија, збија, збогатија, збунија, згмечија, зголемија, зготвија, зграбија, зграпчија, згрешија, згрижија, згрозија, зданија, здебелија, здобија, здробија, здруженија, здружија, зелена мафијапрекупци на овошје и зеленчук., зелија, зенија, Зигија(грч. Zygos) | мит. во старогрчката митологија: божица на бракот, прекар на Јунона., зидарија, зија, зимија, зимологија(грч. zyme, logia) | наука за раствораувањето на органските материи во поедноставни соединенија под влијание на ферментите, наука за вриењето., зимургија(грч. zymurgia) | хемија на вриењето, научни достигања во таа област., зинија, златија, злоупотребија, змија, зооантропија(грч. zoon, anthropos човек) | мед. вид лудило при кое болниот си замислува дека е некое животно., зоогеографија(грч. zoon, geographia) | гранка од географијата или од зоологијата што ја проучува и опишува распространетоста на животните на Земјата., зоогонија(грч. zoon, gignomai ce раѓа) | зоол. раѓање на живи младенчиња., зоографија(грч. zoon, graphia пишување) | опишување, проучување на животни; сликање на животни., зоодинамија(грч. zoon, dynamis сила, моќ) | животна способност и моќ на организмите., зооемија(грч. zoon, haima крв) | зоол. појава на епидемија кај животните., зооерастија(грч. zoon, erao страсно сака) | полово општење со животни, содомија., зоолатрија(грч. zoon, latreia) | религиозно почитување на некои животни (кај па веќето многубожечки народи) засно вано врз верувањето дека во нив престојуваат духовите на предците., зоологија(грч. zoon, logia наука) | гранка о/: биологијата што го проучува животинскиот свет., зоонозологија(грч. zoon, nosos, logia) | наука за животинските болести, зоопатологија., зоономија(грч. zoon, onomos закон) | наука за законите на животинскиот живот., зоопатологија(грч. zoon, pathos болка, logia наука) | в. зоонозологија., зоопсија(грч. zoo, opos око) | мед. болна состојба, особено кај алкохоличари и наркомани. во која им се привидуваат разни животни (најчесто ситни: инсекти, глувци, лилјаци, змии)., зоопсихологија(грч. zoon, psyche душа, logia наука) | паралелно проучување на однесувањето на животните на различни степени на развитокот., зоотерапија(грч. zoon, therapeia лекување) | наука за лекувањето на животните., зоотокија(грч. zoon, tokos раѓање) | раѓање на живи младенчиња (на пр., кај цицачите)., зоотомија(грч. zoon, tome сечење) | анатомија на животните, животинска анатомија., зоофагија(грч. zoon, phagein) | хранење со месо., зоофизиологија(грч. zoon, physiologia) | наука за животните процеси во човечкото и во животинското тело., зоофилија(грч. zoon, philia љубов) | љубов кон животните; | понекогаш синоним на содомија, полова наклоност кон животни., зоофитологија(грч. zoon, phyton, logia) | наука за зоофитите, за животните што личат на растенија., зоофобија(грч. zoon, phobos страв) | мед. болен страв од животни., зоохемија(грч. zoon, chemeia) | наука за хемиските материи во животинското тело, што ги испитува хемиските процеси во животинското тело., зоохирургија(грч. zoon, cheir рака, ergon дело) | мед. хирургија што се применува во лекувањето на животни., зоохорија(грч. zoon, hora простор, терен) | распространување на растителни семиња и плодови што го вршат животните., зоохрезија(грч. zoon, chresis употреба) | наука за сточарството; | сточарство., зурија, ѕидарија, Иберија(грч. Iberia) | земјата низ која тече Ибер (денес: Ебро), т. е. старата Хиспанија, целиот Пиринејски Полуостров (Шпанија и Португалија); | стар назив за источна Грузија., играрија, игуманија, игуменија(грч. egumenos) | настојница на женски православен манастир., идадија(тур. idadiye) | средно училиште, гимназија., идаија, идеографија(грч. idea, graphia) | писмо во кое место букви се употребуваат слики (така пишувале, на пр., старите Феничани)., идеологија(грч. idea, logia) | збир на сфаќања и идеали на некоја општествена класа, партија, движење, епоха и сл.; | фил. наука за идеите како основни принципи и погледи за светот., идеофобија(грч. idea, phobos страв) | мед. болен страв од мислење и од мисли., идиобиологија(грч. idios, bios живот, logia наука) | дел од биологијата што проучува одделни живи суштества., идиогамија(грч. idios, gameo ce жени) | мед. израз за полова способност на некој маж само со една определена жена или само со некој помал број жени, додека за сите други жени не постои полово интересирање., идиоглосија(грч. idios, glossa говор) | говор на некој човек толку неразбирлив што остава впечаток на странски јазик., идиоекологија(грч. idios, oikos куќа, дом, logia наука) | биол. биолошка дисциплина што ја проучува екологијата на поединечните организми, растенија и животни, односно екологијата на одделните органски видови., идиоктонија(грч. idios, kteino убие/убива) | самоубиство., идиолалија(грч. idios, lalila говор) | мед. појава некој да измислува свој јазик што никој друг не го разбира., идиолатрија(грч. idios, latreia служба) | обожавање на сопствената личност, самообожавање., идиоматологија(грч. idioma, logia наука) | филол. наука за особеностите на јазикот, наука за наречјата., идиопатија(грч. idios, pathos болка) | мед. болест што не може да се констатира во согласност со некој од факторите што се познати при установувањето на оштетувањето на здравјето., идиосинкразија(грч. idios, syncrasis) | мед. вродена пречувствителност или одвратност кон нешто (на пр., кон некои јадења, кон некои лекови и сл.); | темперамент својствен на некоја единка; | фиг. нетрпеливост, ненаклоност, антипатија., идолатрија(грч. idolon, latreia обожавање) | обожавање на идол, идолопоклонство., изабија, изарчија, избавија, избија, избледија, изборија, избричија, изброија, избушија, извадија, известија, извидија, извија, извинија, извисија, извозија, извртија, извршија, изгазија, изгнија, изговорија, изгорија, изготвија, изградија, изгубија, изданија, издвоија, издробија, издупија, изедначија, изјавија, изјаснија, излазија, излачија, излечија, изложија, излупија, измамија, измачија, изменија, измерија, изместија, измија, измислија, измолија, изморија, изнајмија, изневерија, изненадија, изнудија, изогамија(грч. isos, gamos брак) | биол. оплодување што настанува со здружување на морфолошки наполно еднакви машки и женски гамети., изографија(грч. isos, graphia) | еднакво пишување, правење на факсимили; | верно препечатување на стари списи., изодија, изодинамија(грч. isos, dynamis) | еднаква јачина, еднакво дејство, особено на магнетизмот., изокефалија(грч. izo, kephale глава) | начин на фигурална композиција (во релјеф или слика) кај кој сите фигури имаат иста висина на главите, така што не се покриваат едни со други., изомерија(грч. isos, meros) | хем. постоење на две или повеќе хемиски соединенија што имаат ист хемиски состав, иста молекуларна тежина, а различна хемиска структура и физички својства., изометрија(грч. isos, metria мерење) | мерење на еднакви делови., изоморфија(грч. isos, morphe) | постоење на две или повеќе супстанции со различен хемиски состав, но со иста кристална структура., изопатија(грч. isos, pathos болка) | мед. лекување на болест со средства што се произведени од причинителот на болеста што се лекува., изопачија, изопериметрија(грч. isos, perimetros обем) | геом. еднаквост на обемот на две или повеќе геометриски слики., изоставија, изостазија(грч. isos, stasis стоење) | геогр, состојба на рамнотежа на масите во Земјината кора., изостенија(грч. isos, sthenos сила) | еднаква јачина, иста сила., изострија, изотонија(грч. isos, tonos) | физ. еднаквост на осмотскиот притисок на различни раствори., изработија, изразија, израмнија, изумија, изучија, ијатрија(грч. iatreia лекување) | наука за лекувањето на болести., ијатрохемија(грч. iatros, chemeia) | и 1 | век)., икарија(грч. Ikaros) | во циркус: акробатска вештина во која главниот артист, лежејќи на грб, фрла во воздух деца и ги дочекува в раце., икиндија(тур. ikindi) | вечерен час што го дели времето на половина (меѓу денот и ноќта); | третата од петте дневни молитви кај мухамеданците, што се изведува по заоѓањето на сонцето., иконија, иконографија(грч. eikon, graphia) | наука за опишувањето, толкувањето и утврдувањето на сликарските и скулпторските дела според атрибутите, симболите и амблемите., иконодулија(грч. eikon, dulia ропство) | почитување на икони, обожавање на икони, иконопоклонство., иконокластија(грч. eikon, klao) | иконоборство, противење на почитувањето икони и слики во црквата., иконолатрија(грч. eikon, latreia) | обожавање на икони., иконологија(грч. eikon, logia наука) | познавање на иконите како симболи; | проучување на симболични слики и стари споменици., икономанија(грч. eikon, mania страст; лудило) | претерано и безумно почитување на слики со ликови на светци., икономахија(грч. eikon, machia борба) | борба против иконите, против почитувањето и обожавањето на слики со ликови на светци, иконоборство., иксија(грч. ixia) | мед. проширување на вените., илија, Илитија(грч. Eileithia) | мит. во старогрчката митологија: ќерка на Зевс и Хера, божица на породувањето, заштитница на родилките (кај Римјаните: Луцина)., илузија(лат. illusio) | псих. измама на сетилата предизвикана од деформирано примање на впечатоци од реалноста; | фиг. неоснована надеж, неостварлива фантазија самоизмама, привид, привидност, залажување, измама, вообразба, заблуда, мечта, фикција, замисла, план, недостижен идеал., имерзија(лат. immersio) | потопување, накиснување, нурнување; | астр. влегување на некое небесно тело во сенката на друго небесно тело, затемнување., империја(лат. Imperium) | царство; | држава што држи под своја власт туѓи поседи., импетигологија(лат. impetigo, грч. logia) | мед. наука за кожните болести, особено за постоењето, развивањето и лекувањето на струпје., имплозија(лат. inplodere) | ненадејно, нагло затворање на шуплина (смалување на обемот на шуплината) предизвикано од надворешен притисок (обратно од експлозија); | линг. затворање на усната шуплина на определено место при изговорот на одделни гласови., импресија(лат. impressio) | доживеано чувство, впечаток., имунологија(лат. immunis, грч. logia наука) | мед. наука за пости гну вањето имунитет и за средствата со кои се постигнува имунитет; наука за заштитата на организмот од заразни болести., имунотерапија(лат. immunis, грч. therapeia лекување) | поттикнување на организмот да создава тела што го прават неприемлив за зарази, отрови, болести., инвазија(лат. invasio) | наезда, пробив, навлегување, непријателски упад во некоја земја; офанзива, агресија; | фиг. доаѓање во голем број, навалица на толпа., инверзија(лат. inversio) | превртување, преместување, префрлување; | грам. обратен редослед на главната и зависната реченица; | хомосексуализам; | мат. превртување на некоја операција (на пр., заменување на броителот со именителот се добива реципрочна вредност); | мед. свртување на некој орган, нагон или функција; | метеор. пораст на температурата со зголемувањето на висината (како последица на радијација)., инвестоманија(лат. investire, грч. mania страст; лудило) | желба за инвестирање на пари во згради и индустриски погони без економска и социјална оправданост., ингресија(лат. ingressio) | пробив, навлегување; | почеток; | агресија., индигестија(лат. indigestio) | пречки, нарушување во варењето; расипан желудник; несварливост; | презаситеност., индија, индологија(грч.) | наука за јазиците, книжевностите и културите на Индија., индонезија, индустрија(лат. industrie) | производна стопанска дејност (област) што преработува суровини со помош на машини и на поделба на трудот и обично произведува сериски и масовно типизирани, стандардизирани производи., инженерија(фр. ingenieur) | вој. род од војската што се занимава со технички и градежни работи., инјурија(лат, iniuria) | неправда, повреда на правото; | навреда, инклузија(лат. inclusio) | затворање, заграда; | вклучување, опфаќање, подразбирање; | примеса, состојка, составен дел; | заокруженост, заобленост., инкурзија(лат. incursio) | непријателски упад, напад., инкурија(лат. incuria) | немарност, негрижа, невнимание., инозурија(грч. inos, uron моч) | мед. излачување на инозит со урината (на пр., при шеќерна болест)., инопија(лат. inopia) | скудност, недостиг, немаштија, сиромаштија, беда., инсанија(лат. insania) | лудило, душевна болест, безумие., инсектологија(лат. insectum, грч. logia) | наука за инсектите., инсомнија(лат. insomnia) | бессоница, несоница., интарзија(лат. Intarsia) | украсување на дрвени предмети со вметнување на разнобојни мостри од друго дрво, од метал, слонова коска итн; дрвен мозаик., интензија(лат. intensio) | напрегање; | зголемување на силата; | внатрешна сила, јачина, жестина., интерверзија(лат. intervertere проневери/ проневерува) | противправна промена на сопственоста; | превод што е напишан над оригиналот, меѓу редовите (особено во средновековните ракописи)., Интервизија(лат.) | здружение на телевизиските станици на источноевропските земји; | интервизија верижен пренос на телевизиски емисии., интермисија(лат. intermissio) | прекин, престанување на нешто; | пропуштање, изоставање., интерцесија(лат. intercessio) | противење, отпор, приговор, протест; | посредување, гарантирање, заземање за некого, залагање; | преземање на нечија обврска од страна на трето лице., интерцизија(лат. intercisio) | расечување, пресек; | прекин, одмор, починка, пауза; | оддел, отсек, пасус; | грам. вметната реченица., инторзија(лат. intorsio) | свртување, превртување; искривување, искривеност., интроверзија(лат. introversio) | понирање во сопствената внатрешност; свртеност кон себеси, затвореност кон надворешниот свет, оградување од допир со околината, повлеченост, осаменост., интрузија(лат. intrusio) | бесправно вовлекување или влегување во звање; наметнување, наметливост; | навлегување, пробив (на вода); | геол. навлегување на растопена вулканска лава во пукнатините на земјата или на карпите., инфамија(лат. infamia) | подлост, бесрамност, нечесно дело, нечесност, срам, нискост, порочност., инфантерија(итал. infanteria) | вој. пешадија, пешачки трупи., инфектологија(лат. infectio зараза, грч. logia наука) | наука за заразните болести., инфлексија(лат. inflexio) | опт. скршнување на светлосните зраци од нивниот прав пат; | муз. модулација на гласот, менување на тонот; | грам. менување; | општо: менување на правецот, скршнување, кривулење., инфузија(лат. infusio) | влевање, налевање, полевање; | натопување, накиснување, попарување; | мед. внесување на течност, обично т. н. физиолошки раствор (раствор на кујнска сол) под кожата или во крвните садови заради надоместување на крвта или на телесните сокови; | фиг. божествено вдахновение., инцизија(лат. incisio) | мед. расечување, секцирање (на тело); | резба, резбање., иригоскопија(лат. irrigare натопува, грч. ѕкорео гледа) | мед. рендгенски преглед на цревата по внесување на контрастно средство низ аналниот отвор., ирија, ирмологија(грч. eirmos, logos) | богослужбена книга во која се собрани ирмосите, збирка ирмоси; | црковни песни, ирмоси; | познавање на ирмосите, пеење на ирмоси., иронија(грч. eironeia) | фино (прикриено) исмевање при кое се зборува обратно од она што би требало да се рече; потсмев, подбив воопшто; | пресврт на настаните што се разликува остро од нивниот сакан или очекуван тек; многу забележлива спротивност меѓу високите замисли и дребната реалност на нивното остварување (иронија на случајот, иронија на судбината)., исаија(хебр. Jeschajahu) | првиот од големите пророци на Стариот завет; се родил меѓу 740 и 700 година пр. н. е.; умрел како маченик., Исаија(хебр. Jeschajahu) | првиот од големите пророци на Стариот завет; се родил меѓу 740 и 700 година пр. н. е.; умрел како маченик., иселија, искачија, исклучија, искористија, искривија, искршија, искушенија, ислужија, исмија, испалија, испечатија, испија, исплатија, исплашија, испловија, исползија, исполнија, испотија, исправија, испразнија, испратија, испржија, испросија, испупчија, испушија, испуштија, истапија, истенчија, истоварија, историја(грч. historia) | наука што го истражува и проучува минатото; | книга во која е изложена таа наука; | приказна, настан, случка., историографија(грч. historia, grapho пишува) | пишување на историја., истражија, истурија, исушија, исфрлија, исхемија(грч. ischo задржи/задржува, запре/запира, haima крв) | мед. локален делумен или целосен прекин на крвотокот поради емболија, тромбоза, грч на артериите и др., исхранија, исхурија(грч. ischo, запре/запира, uron моч) | мед. прекин на исфрлањето на урината како последица на прекин на работата на бубрезите или на механички пречки во мочните канали (камен, оток идр.)., исцедија, исцрпија, исчистија, италија, Ифигенија(грч. Iphigeneia) | мит. во старогрчката митологија: ќерка на Агамемнон и Клитемнестра, сестра на Електра и Орест; Агамемнон, сакајќи да ја смилува божицата Артемида, која го спречувала заминувањето на Елините од Авлида за Троја, ветил дека ќе и ја жртвува ќерка си Ифигенија, но Артемида ја спасила и ја одвела на Таврида каде што ја направила своја свештеница (тема на многу уметнички, а особено на драмски дела)., ихнографија(грч. ichnos, graphia опишување) | опишување на траги; | нацрт, план на градба., ихтиографија(грч. ichtys, graphia опишување) | опишување на риби., ихтиологија(грч. ichtys, logia) | наука што се занимава со проучување на рибите., ихтиотомија(грч. ichtys, tome сече) | анатомија на рибите., ихтиофобија(грч. ichtys, phobos страв) | мед. болен страв од риби., ишијалгија(грч. ishion карлица, колк, algos болка) | болка по должината на ишијадичниот нерв., јабанџија(тур. zabanc?) | странец, туѓинец., јавија, јазија(тур. yaz?) | писмо, пишување, натпис; | непишан лист хартија., јаија, јакија(тур. јаку) | мевлем, фластер (од сапун, ракија и јајца); | трага од зарасната рана, лузна., јамболија, јанија, јапија(тур. yahni) | кул. вид јадење од месо и зеленчук. | (тур. yap?) | дрвен градежен материјал; граѓа; | телесна градба; | многу голем човек, балабан., јапонија, јатрохемија(грч. iatros лекар, chemeia хемија) | век; ги користи хемиските супстанции и производи од неорганско и органско потекло за лекување и спречување на болести., јахија, Јахудија(хебр. Yahudi) | Евреин, Израелец., јодометријахем. метод на квантитативна анализа во хемијата што се засновува врз редукција на елементарниот јод во јодидјон., југославија, јузбашија(тур. jybasi) | капетан во некогашната турска војска, командант на булук (чета)., јулија, Јулијахероина во трагедијата Ромео и Јулија од Шекспир; симбол на идеално вљубена девојка., кабадаија(тур. kabaday?) | прост војник, груб насилник., кавалерија(итал. cavalleria) | воу. коњица; | во тарокот: четири слики со иста боја една по друга., кавгаџија, кадија(тур. kad?) | судија., кадрија, казанџија, казнија, кајсија, какистократија(грч. kakistos најлош, krateo владее) | владеење на најлошите; спрот. аристократија., какогамија(грч. kakos, gameo ce жени) | лош брак, лоша (незаконска) женачка или мажачка., какодемонија(грч. kakos, daimon демон) | опседнатост со зол дух, беснило., какократија(грч. kakos, kratia владеење) | лошо, незаконско владеење или управување., какологија(грч. kakos, logos збор, говор) | погрешен израз; | лош говор., какопатија(грч. kakos, pathos болка, страдање) | неволја, мака, лошо расположение, неповолна здравствена состојба., какостомија(грч. kakos, stoma уста) | лош мирис од устата., какотимија(грч. kakothymia) | нерасположение, лошо расположение; | лудило со засилен бес., какофонија(грч. kakos, phoneo звучи) | муз. несогласност на звуци, дисхармонија; | збир на зборови во стих или во реченица што звучи лошо, лош изговор., какофразија(грч. kakos, phrazein зборува) | мед. пелтечење, тешко зборување., калајџија, калактологија(грч. gala, logia) | наука за млечните сокови., Калварија(лат. calvaria череп) | губилиште кое некогаш било надвор од Ерусалим, а денес на тоа место се наоѓа црквата Свет Гроб; библиската Голгота; | во католичките земји: ритче со распетието, често вештачки направено; | калварија фиг. страдање, мачеништво., калиграфија, калилогија(грч. kallilogia) | уметност на убаво изразување, говорничка вештина, речовитост, калистенија, калкариурија(лат.-грч.) | мед. претерано излачување на калциумови соли во урината., калокагатија(грч. Kalos kai agathos убав и добар) | убавина и добрина; совршенство, хармонија; идеал на старогрчкото воспитување., калологија(грч. Kalos, logia) | учење за убавото., калорија(лат. calor топлина) | физ. единица за мерење на количеството на топлината; количество топлина што е потребно за да се загрее 1 г вода за 1°Ц; | единица за мерење на хранливата вредност на прехранбените артикли., калориметрија(лат. calor, грч. metria мерење) | дисциплина што се занимава со мерење (со помош на калориметар) на количеството топлина што го создаваат или го впиваат телата., камбанарија, камбија(лат. cambia) | биол. слој клетки меѓу кората и дрвениот дел на растението со чија делба деловите на растението (коренот, стеблото и гранките) стануваат подебели., камелија(лат. camelia) | бот. растение со темнозелени лисја и убави цветови; името го добила по језуитот Г. Камелиус кој ја пронашол во 1639 година на Филипини и оттаму ја пренел во Европа., камионџија, канија(тур. kin) | футрола за нож или за сабја., канцеларија(лат. cancellaria) | одделение на некоја установа во кое се вршат административните и други работи, уред, биро; | одделение на установа од каде што се управува со неа., канцерологија(лат. cancer, грч. logia наука) | наука што се занимава со проучување на болеста рак., капеланија, капетанија(фр. capitaine) | служба и подрачје на службата на капетан, | канцеларија, уред на капетан., капија, капилароскопија(лат. capillus, грч. skopeo гледа) | мед. микроскопско испитување на капиларите на жив човек (при нарушување на садовонервниот систем)., карактерологија(грч. Charakter, logia наука) | наука што ги проучува карактерите кај луѓето., кардиалгија(грч. kardia срце, algos болка) | болка на срцето, чувство на притисок врз срцето; | грч во желудникот., кардија(грч. kardia) | срце; | влезот од хранопроводот во желудникот., кардиографија(грч. kardia, graphia пишување) | мед. графичко претставување на работата на срцето., кардиологија(грч. kardia, logia наука) | мед. дел од медицината што се занимава со проучување и лекување на срцето и срцевите болести., кардиопатија(грч. kardia, pathos болка) | мед. болест на срцето, болка на срцето., кардиохирургија(грч. kardia, cheirurgia) | мед. оперативен зафат од страна на лекар на срцето или во пределите околу срцето., кардиохирургија(грч. kardia, cheirurgia) | мед. оперативен зафат од страна на лекар на срцето или во пределите околу срцето., кариогамија(грч. karyon орев, јатка, gameo се жени) | биол. стопување на машкото и женското предјадро во процесот на оплодувањето., кариологија(грч. karyon, logia наука) | биол. гранка од науката за клетките (цитологијата) што се занимава со проучување на структурите и промените во јадрото на клетката., каросерија(фр. carrosserie) | горниот дел од автомобил (подот, седиштата и покривот)., карпологија(грч. karpos, logia) | наука за растителните плодови., карстологија(гер. Karst, грч. logia) | наука што се занимава со проучување на карстот., картографија(фр. carte, грч. graphia пишување) | наука за изработката на географски карти; | цртање на географски и слични карти., картомантија(грч. charte карта, manteia гатање) | претскажување на судбината, гатање од карти., картометрија(грч. charte, metria мерење) | гранка од картографијата што се занимава со мерење на димензиите (должини, висини, агли, површини и сл.) на некој облик на Земјината топка според податоците што ги даваат географските карти., картофилија(грч. charte карта, philia љубов) | собирање на поштенски картички, разгледници, како хоби., картузијаманастир на католички пустинички ред (по името на местото Шартрез лат. Cartusia, во Франција, каде што бил основан првиот таков манастир)., каршија, касија(лат. Cassia medicinalis) | бот. вид растение чии мешунки се употребуваат за прочистување., Касталијамит. во старогрчката митологија: извор на планината Парнас, посветен на богот Аполон и на музите (водата од него течела низ Делфи), вруток на поетската инспирација., катавасија(грч. katabasia) | низа песни што се пеат на утрена; | зборник на црковни песни., каталексија(грч. katalego престане/ престанува) | метр. замена на слоговите што недостигаат во стихот или со пауза или со продолжување на слог., каталепсија(грч. katalepsis) | мед. вкочанетост на мускулите како знак на душевно растројство; | присилна сугестивна состојба кај хипнотизираните., катаплексија(грч. kataplexis) | нагла и краткотрајна парализираност (обично поради страв) при која свеста останува наполно зачувана; | вкочанетост на телото поради капка., кататонија(грч. katatonos помалку напрегнат) | мед. душевна болест, облик на шизофренија што се манифестира со меланхолија, целосна неподвижност, грчови или, обратно, со претерана подвижност, халуцинации, лудачки идеи и сл., категорија(грч. kategoria) | фил. израз на основните облици и односи на постоењето и мислењето (материјата, времето, просторот, движењето, битноста, единството итн.); | класа, група, оддел, вид, отсек, степен, род., кафетерија(шп. cafeteria) | кафеана., кафилерија(гер. Kaffilerie) | установа во која се уништуваат животни скитници и нивните лешови., кахексија(грч. kachexia) | ослабеност, опаднатост на организмот поради тешка болест., качија, квадернарија(лат. quademario) | поег. строфа со четири стиха од еден сонет., квадриплегија(лат. qadriplex четирикратен) | мед. парализа на сите четири екстремитети., квадрофонија(итал. quadro, грч. phone глас) | муз. систем на снимање и репродукција на звук со помош на 4 канали и 4 звучника за да се добие звучно поле од 360° околу слушателот, квантна теоријатеорија на германскиот физичар Макс Квант (1858-1947) според која енергијата не е непрекината големина, т. е. безгранично делива, туку постои најмал дел од таа физичка големина што тој го нарекол квант (оттаму и називот: квантна теорија или теорија за квантот)., квасија(лат. quassia) | бот. јужноамерикански грмушка од која некогаш се подготвувало добро средство за лекување на желудочни болести (аперитив и тоник)., кенија, кеноподија(грч.) | бот. американско растение од фамилијата лободи; се употребува како лек против глисти., кенофобија(грч. kenon празен, phobos страв) | болен страв од големи и празни простори., керамографија(грч. keramos глина, graphia пишување) | сликање на садови од глина, особено на вазни (кај старите Грци)., кераунофобија(грч. keraunos гром, phobos страв) | мед. болен страв од молњи и грмежи., кефалалгија(грч, kephale глава, algos болка) | главоболие., кефија(арап. keffye) | шарено пругава бедуинска шамија за покривање на главата и вратот., кеш-меморијадел од РАМмеморијата каде што се меморираат најчесто користените податоци од една апликација;, киберфобија(грч. kybernao, phobos страв) | ирационален страв од компјутери., кија, кимографија(грч. kyma, graph?a) | мед. метод на испитување на физиолошките појави (на пр., работата на срцето) со помош на кимограф., кинезитерапија(крч. kinesis, therapeia лекување) | лекување со движење и со телесни вежби., кинематографија(грч. kinema, graphia) | снимање на предмети во движење, настани, мимики, движења, глас и нивно зголемено прикажување на филмско платно; | производство на филмови, филмска уметност., кинестезија(грч. kinesis движење, aisthanomai чувствува) | чувство за движење според кое ги спознаваме положбата и движењето на одделни делови од телото., кинетографија(грч. kineo движи, врти, grapho пишува) | танцово писмо (го измислил танцовиот теоретичар Рудолф Лабан во 1928 година па по него се вика и лабанотација); се состои од 3 вертикални линии што содржат 6 колони, секоја за одреден дел од телото; во нив се впишуваат симболите на насоката, висината и квалитетот на движењето во временско раздобје., киновија(грч. koinosbios) | манастирска заедница во која калуѓерите живеат како членови на едно заедничко домаќинство., кинологија(грч. kynos, logia) | наука за одгледувањето и негувањето на кучиња., кинорексија(грч. kynos куче, orexis стремеж, желба) | мед. несовладлив глад за јадење, кучешки глад., кинофобија(грч. kyon, kynos куче, phobos страв) | мед. болен страв од кучиња., кипридофобија(грч. Kypridos Кипарчанка, т. е. Афродита, старогрчка божица на љубовта, phobos страв) | мед. болен страв од полови болести (кај Римјаните Афродита се викала Венера, од што настанал називот венерични болести)., кирајџија, кираџија(тур. kirac?) | станар, потстанар; | закупец., кирија(тур. kira) | закуп, закупнина, закуп на цена., клаустрофобија(лат. claudere, грч. phobos) | болен страв од престој во затворени простории; | воопшто страв од осаменост (во затворен простор)., клептоманија(грч. klepto, mania) | мед. болен нагон за крадење., клептофобија(грч. klepto, phobeomai се плаши) | мед. болен страв кај некои луѓе дека ќе бидат ограбени или дека тие ќе ограбат некого., клерогамија(грч. kleros, gamia брак) | свештенички брак., клерократија(грч. kleros, kratia владеење) | владеење на свештеничкиот сталеж, влијание и моќ на клериците., климакофобија(грч. klimax, klimakos скали, phobos страв) | мед. болен страв од скали и од искачување, климатографија(грч. klima, grapho пишува) | наука што се занимава со опишување на климата на некое место или подрачје., климатологија(грч. klima, logia) | наука за климата, за климатските појави на Земјата и во одделни области., климотерапија(грч. klima, therapeia лекување) | климатско лекување (промена на воздухот, бањи и сл.)., кодивизија(лат. co-divisio) | споредна поделба на нешто според некое друго начело., козерија(фр. causerie) | духовито, пријатно, забавно разговарање; | духовито напишана новинарска статија., кокаиноманија(шп. cocaina, грч. mania страст; лудило) | тешка телесна и душевна растроеност како последица на уживање на кокаин., кокетерија(фр, coquetterie) | кокетно однесување, настојување да се привлече нечие внимание на себе, заводливост., коксалгија(грч. koxa колк, algos болка) | мед. болка во колковите., коксохемија(гер. Koks, грч. chemeia) | техн. гранка од технологијата што го проучува начинот на производство на кокс., коктел-партија(анг. cocktail, фр. partie) | коњ што не е од чиста раса., кокцидија(лат. coccidia) | паразит од групата спорозои што живее во црниот дроб и во цревата на животните (ретко на човекот); предизвикувач на многу опасна болест., колизија(лат. collisio) | судир; | комп. во мрежните поврзувања: случај кога две или повеќе работни станици едновремено се обидуваат да пратат податоци по кабелот за комуникација., колонија(лат. colonia) | во стариот свет: населба на граѓани од некоја земја во освоена земја; | во времето на капитализмот: подрачје или земја приграбени од некоја од развиените држави која ги угнетува и експлоатира; | група луѓе од некоја националност што живеат заедно во туѓа држава; | установа со посебна цел (на пр., летна детска колонија, работна колонија, сликарска колонија итн.); | биол. група организми поврзани во една целост (на пр., корали, габи, мрави); одделни членови од колонијата некогаш може да имаат различни функции, станувајќи на извесен начин посе, колотомија(грч. kolon црева, tome сечење) | мед. хируршка операција на дебелото црево со која се прави вештачки отвор на тоа црево за да се озозможи исфрлањето на екскрементите кога е оневозможено природното празнење (поради тумор, преплет на цревата, стеснување и др.)., колузија(лат. colludere во таен договор е со некого) | прав. настојување на обвинетиот во кривичната постапка да ја осуети или да ја отежни потрагата трудејќи се да влијае врз сведоците, врз соучесниците, или да ги уништи трагите на кривичното дело; причина за одредување на истражен притвор., колумбија, командна линија(анг. command line) | комп. кај оперативните системи МС-ДОС и ОС/2: линија на која се внесуваат командите што треба да ги обработи компјутерот., комарџија(тур. kumar) | хазардер, коцкар., комбустија(лат. combustio) | горење, изгорување; | изгорено место, повреда од горење, од изгорување; | пожар; пепелиште., комедија(грч. komodia) | првобитно: песна во чест на богот Дионис од која се развила старогрчката комедија; | денес: драмско дело со весела, смешна содржина, во кое се исмеваат човечките мани и пороци; | фиг. шега, смешен настан, смешен случај., комедиографија(грч. komodia, graphia) | пишување на комедии., кометографија(грч. kometes, graphia) | астр. проучување и опишување на комети., кометологија(грч. kometes, logia) | наука за кометите., комисија(лат. commissio) | група од неколку официјални лица што ги одредува државата или некоја установа заради извршување на некоја посебна работа., коморџија(тур. komorcu) | војник што припаѓа на воена комора., компанија(фр. compagnie) | мало друштво; дружина; | трговско или индустриско здружение., компарсерија(итал. comparsa) | група лица што настапуваат во театар или во филм како неми фигури, статисти., компресија(лат. compressio) | притисок, притискање; | збивање, згуснување; компресија на графика/слики (анг. image compression) комп. процес со кој драстично се намалува големината на еден графички фајл што зазема огромен простор на дискот; во зависност од програмата за компресија и од содржината на фајлот, тоа смалување може да оди и до 90 проценти; | фиг. притисок, принудување., компрехензија(лат. comprehensio) | опфаќање, опфат, опсег; | сфаќање, разбирање, моќ за разбирање., компулзија(лат. compulsio) | принудување, присилување, принуда, присила., комшија, конверзија(лат. conversio) | свртување; преобраќање, промена; | менување на условите под кои е склучен или пласиран на пазарот некој заем; | комп. трансформирање на податоци (текст, графика) од еден формат во друг., конвулзија(лат. convulsio) | мед. грч, грчење., конгестија(лат. congestio) | мед. навала на крв, собирање на крв во некој дел од телото., конексија(лат. connexio) | врска, спој; | влијателно познанство., конзисторија(лат. consistorium) | во православната и евангелската црква: црковен суд; | кај католиците: собор на кардинали под претседателство на папата; | кај протестантите: црковна власт., конклузија(лат. conclusio) | лог. заклучок, логичен акт на мислење при кој се изведува заклучок од еден или од повеќе судови (премиси); ако се изведува од еден суд, се работи за непосреден заклучок, а ако се изведува од два или повеќе судови, се работи за посреден заклучок или силогизам; | рет. заклучок, завршок на говор., конкордија(лат. concordia) | слога, согласност, еднодушност., конкусија(лат. concussio) | потрес, шок; | заплашување; | изнудување, уценување; | затајување, проневера., контагија(лат. contagium) | зараза; заразност; | материја што предизвикува зараза., контроверзија(лат. controversia) | несогласување, спор, расправа; | спорно прашање., контузија(лат. contusio) | повреда на организмот предизвикана од триење или удар со тап предмет, при пад или од силен притисок на воздух (на пр., при експлозија на бомба)., конфесија(лат. confessio) | вера, вероисповед, религија; | секоја христијанска верска организација (католичка, реформистичка, православна итн. конфесија); | прав. признание., конфузија(лат. confusio) | збрка, безредие, метеж; | збунетост, нејасност., концесија(лат. concessio) | отстапување, допуштање, попуштање; | отстапка, повластица; | одобрение од власта (државна или општинска) за водење на некоја работа, дозвола за вршење на некоја дејност; | договор со кој една држава му дава на некое лице или на друга држава право за вршење на некоја стопанска работа на нејзината територија; | дејноста што се врши со такво право., копија(лат. copia) | точен препис на текст или документ; умножен отпечаток; | точна репродукција, имитација на нешто (на пр., на уметничко дело); | воопшто, нешто направено точно според примерокот; | фотографски отпечаток, снимка., копофобија(грч. короѕ умор, слабост, phobos страв) | мед. болен страв од напори и умор., копрологија(грч. kopros фекалии, logia наука) | испитување на фекалии за дијагностички цели; | фиг. назив за порнографска литература., коразија(лат. corrasio) | геол. процес на стружење и мазнење на карпите и на земјиштето со песокот што го носи ветрот (претежно во пустините)., кореографија(грч. choreo игра, танцува, graphia напишано) | начин на бележење на движењата во балетот и во народните игри со специјални знаци; | вештина на создавање и поставување на балетски игри, танци на сцена., кореологија(грч. choros, logia наука) | наука за движењето (изразот потекнува од познатиот кореограф Рудолф Лабан); ги опфаќа кореутиката и кинетиката., корија, корозија(лат. corrosio) | мед. разорување, разјадување на ткиво поради гноен процес или поради дејство на отровни материи; | тех. разорување на површината на метал предизвикано од хемиски или од електрохемиски процеси (на пр., 'рѓосување на железото); | геол. нагризување и разорување на карпи по механички или по хемиски пат (под влијание на воздухот, водата, ветрот и др. природни сили)., коселија, космобиологија(грч. Kosmos, bios живот, logia наука) | проучување на вселенските влијанија врз животот на Земјата., космовизија(грч. cosmos, лат. visus гледање) | пренесување на телевизиска слика од вселенско летало или од површината на некое небесно тело., космогонија(грч. cosmogonia) | митска, филозофска или научна теорија за настанокот на универзумот; теорија за настанокот на небесните тела., космографија(фр. costume, грч. graphia) | цртање и креирање на костими за театарски или филмски изведби. | (грч. cosmos, graphia опишување) | опишување на целиот состав на вселената, на вселенските тела и на појавите што се случуваат во нив; опишување на Земјината топка; општи податоци за астрономијата, физичката географија и метеорологијата; | опис на небото какво што изгледа за набљудувачот од Земјата, со ѕвездите сместени во еден замислен круг со голем пречник чиј центар е Земјата., космозофија(грч. cosmos, sophia мудрост) | испитување на вселената по пат на интуитивно размислување., космологија(грч. cosmos, logia наука) | дел од астрономијата што се занимава со проучување на составот и развитокот на вселената како целост; | фил. метафизичко проучување на вселената., космономија(грч. cosmos, nomos закон) | наука за законите што владеат со вселената., космоскопија(грч. cosmos, skopeo гледа) | набљудување на вселената., космотеологија(грч. cosmos, theos, logia) | учење според кое Бог постои врз основа на фактот дека постои светот за чиј настанок морало да постојат прапричина и творец., косталгија(лат. costa ребро, algia болка) | мед. болка во ребрата., костијадете на белец и фустија (во Америка)., котерија(фр. coterie) | група луѓе (обично политичари или книжевници) што ги остваруваат своите цели со сплетки; сплеткарско друштво., котонерија(фр. cotonnerie) | одгледување на памук; | земјиште посеано со памук; | работилница за памучни производи., кохезија(лат. cohaesio) | физ. привлечна сила меѓу молекулите на исто тело; | фиг. врска, поврзаност; привлечност., кочија(унг. kosci) | фијакер., кочиџија, краниографија(грч. kranion, grapho пишува) | опис на череп., краниоклазија(грч. kranion, klasis кршење) | мед. распарчување на детскиот череп при случаи на тешко породување., краниологија(грч. kranion, logia) | анат. наука за градбата, обликот и тежината на човечкиот череп., краниометрија(грч. kranion, metria мерење) | мерење на обликот и големината на черепот како многу важен фактор за утврдување на карактеристичните одлики на секој човек и на расата на која и припаѓа., краниоскопија(грч. kranion, skopeo гледа) | мед. прегледување, испитување на череп., кремнофобија(грч. kremnos бездна, phobos страв) | мед. болен страв од гледање во длабочина., кренологија(грч. krene извор, logia) | наука за лековитите извори., кренотерапија(грч. krene, therapeia лекување) | лекување со лековити води., креп-хартијаспецијален вид набрана хартија; се употребува за разни украси., криминологија(лат. erimen, logia) | наука за кривичните казнени дела како општествена појава., криоскопија(грч. kryos, skopeo гледа) | начин на одредување на точката на мрзнењето кај течностите., криотерапија(грч. kryos, therapeia лекување) | мед. метод на лекување со разладување, до смрзнување, на болните делови од организмот., криптестезија(грч. kryptos скриен, aisthesis забележување) | скриена способност (на пр., кај телепатите, видовитите и др·) ., криптогамија(грч. kryptos, gamos брак) | скриен, таен брак., криптографија(грч. kryptos, graphia пишување) | пишување со тајни знаци, шифрирање., криптодепресија(грч. krypto, лат. depressio длабнатина) | географска појава при која површината на водата е над морската површина, а дното е под неа (такво е, на пр., Бајкалско Езеро во Русија)., криптологија(грч. kryptos, logia) | наука што ги проучува методите на заштита на сите облици на информации и откривањето на информации од шифрирани пораки; се дели на криптографија, криптофонија и криптовизија., криптомнезија(грч. kryptos, mnesis паметење) | потсвесно паметење., кристалографија(грч. krystallos, graphia пишување) | гранка од минералогијата што се занимава со проучување на кристалите., кристалологија(грч. krystallos, logia) | наука за кристалите., кристалономија(грч. krystallos, nomos закон) | наука за законите на настанувањето на кристали., кристалохемија(грч. krystallos, chemeia) | гранка од хемијата што ги проучува односите меѓу составот на кристалите и нивните хемиски својства., кристијанија(по старото име на норвешкиот главен град) | спорт, во скијањето: подзабавување и нагло свртување со двете нозе., критериологија(грч. kriterion, logia) | наука за критериумите за проценување на уметничко дело, естетика на конкретни примери., критикоманија(грч. kritike, mania страст; лудило) | страст за критикување., крнтија(тур. kirinty) | нешто старо, отфрлено, неупотребливо; | фиг. стар, гровнат човек, руина., кроталистрија(грч. krotalon кречетало) | танчарка со кастанети., крунски судијаво некои држави: судија одреден од владата., крџалија(по градот Крџа Али во источна Румелија) | турски ајдук во 1 | и на почетокот на 1 | век, разбојник, отпадник; | турски војник-платеник., ксантинурија(грч. ksanthos, uron моч) | мед. засилено излачување на ксантин во урината., ксантодермија(грч. ksanthos, derma кожа) | мед. пожолтеност на кожата од ксантом., ксантопсија(грч. ksanthos, opos око) | мед. појава кај некои болни состојби (на пр., кај жолтицата) сите предмети да му изгледаат на болниот жолти., ксантохромија(грч. ksanthos, chroma боја) | мед. жолта, односно кафеава обоеност на крвниот серум., ксенија, ксеногамија(грч. xenos странец, gamos брак) | бот. крстосано опрашување на растенијата, при кое во процесот на оплодувањето се спојуваат гамети од различни индивидуи на ист вид., ксеноглосија(грч. xenos, glossa јазик, говор) | псих. несвесно зборување на некој странски јазик (на пр., во сон)., ксенократија(грч. xenos, kratos власт, моќ) | влада на туѓинци, на туѓа династија во некоја земја., ксенолазија(грч. xenos, elauno тера, брка) | протерување на странците., ксенологија(грч. xenos, logia) | наука за тајните, скриените појави; окултизам., ксеноманија(грч. xenos, mania) | претерана љубов кон странците и кон она што е странско., ксеномизија(грч. xenos, miseo мрази) | омраза кон странците., ксенофилија(грч. xenos, philos пријател, љубител) | љубов кон странците и кон се што е странско., ксенофобија(грч. xenos, phobos) | омраза кон странците, страв од странците., ксерографија(грч. xeros, graphia пишување) | фотографска постапка што ја избегнува употребата на течност при развивањето на слики; | тип. комбинација на микрофилм и една печатарска техника што овозможува репродуцирање на стари книги и ракописи во големи тиражи., ксеродермија(грч. xeros, derma кожа) | мед. болест што се јавува при тежок недостиг на витаминот А; се манифестира со сува кожа од која паѓаат ситни, суви лушпи (првут)., ксеростомија(грч. xeros, stoma уста) | мед. сушење на устата, сувост на усната празнина., ксерофагија(грч. xeros, phagein јаде) | хранење исклучиво со сува храна., ксилоглифија(грч. xylon, glypho) | вештина на режење на фигури и букви во дрво, резбарство., ксилографија(грч. xylon, graphia пишување) | резбарство; | печатење со дрвени букви и таблици; | вештина на препечатување на дрво., ксилолатрија(грч. xylon, latreia обожавање) | обожавање на дрвја или на предмети од дрво (кипови, дрвени идоли)., ксилологија(грч. xylon, logia) | наука за видовите на дрво, опишување на разни видови дрво., кујунџија(тур. kuyumcu) | занаетчија што изработува филигрански предмети од злато и сребро, златар., кумрија(арап. qumriya) | зоол. гугутка., купија, курија(лат. curia) | во стар Рим: назив за секоја од групите на кои се делеле патрициите; | зградата во која се состанувал сенатот во стар Рим; | врховен управен орган на ланската власт; | сталешка изборна група во некои изборни системи; | благороднички двор, каноничка куќа; | судница, магистрат., куртоазија(фр. courtoisie) | учтивост, љубезност, убаво однесување., кутија, кшатрија(сскр.) | втората индиска каста (кнезовите и воинското благородништво) во средновековна Индија; | припадник на таа каста., лабораторија(лат. laboratorium) | некогаш: работилница, особено хемиска, аптекарска и сл.; | специјално уредена просторија за научноистражувачки експерименти, за контролирање на технолошкиот процес, за изработка на комплицирани препарати итн., лагофталмија(грч. lagos зајак, ophthalmos око) | мед. зајачки очи, спиење со отворени очи поради мана на очните капаци., лакрдија(тур. lak?rd?) | празни зборови, шега, исмевање; | комедија без никаква книжевна вредност, чија цел е само да предизвика смеење; | фиг. говор, разговор., лактозурија(лат. lac, lactis, uron моч) | мед. вид шеќерна болест при која во урината на болниот има млечен шеќер., лалија(грч. lalia) | говор, зборување., лалопатија(грч. lalia, patheia болка) | мед. сите видови пречки во говорот., лалофобија(грч. lalia, phobos страв) | мед. страв од зборување поради пречки во говорот, најчесто поради тревливење., ламасеријатибетски или монголски манастир., ламбија, лапароскопија(грч. lapare слабина, ѕкорео гледа) | мед. медицински преглед на стомачната празнина со помош на специјален апарат, лапароскоп., лапаротомија(грч. lapare, tome сечење) | мед. отворање на стомакот., ларингологија(грч. larynx, logia наука) | мед. наука што се занимава со проучување и лекување на болестите на трлото., ларингоскопија(грч. larynx, skopeo гледа) | мед. прегледување на гркланот и на околните органи со ларингоскоп., латеропулзија(лат. latus, lateris страна, pulsus потиснат) | мед. појава при која болниот се занесува настрана., латинофобија(лат. Latinus, грч. phobos страв) | страв од Латините и од нивното влијание, особено од агресивноста на римокатоличката црква; | омраза кон Латините., латифундија(лат. latifundium) | многу голем посед, голем земјоделски имот., латрија(грч. latreia) | служба; богослужение; | обожавање на светци., леблебија, легија(лат. legio) | кај старите Римјани: поголема воена единица (од околу | 000 војници); | назив за разни воени единици во различно време;, лезија(лат. laesio) | мед. повреда; | прав. а) повреда, оштетување; 6) навреда., лексикографија(грч. lexikon, graphia пишување) | наука за составувањето на зборови; | опишување на лексиката на некој јазик; | составување на речници; | сите речници на некој јазик; речничка литература., лексикологија(грч. lexikon, logia наука) | линг. дел од науката за јазикот што ги проучува зборовите, лексиката., лелија(лат. laelia) | вид тропска орхидеја; | перуника., лепралгија(грч. lepra, algos болка) | болки во мускулите што се јавуваат при лепра., леснотија, летаргија(грч. lethargia) | мед. посебна болна состојба слична на длабок сон; може да трае од неколку часа до неколку дена; во потешките случаи пулсот и дишењето се речиси незабележливи; | фиг. дремеж, мртвило, неподвижност, неактивност, болна рамнодушност, незаинтересираност, затапеност, замреност., леукемија(грч. leukos бел, haima крв) | мед. болест на крвта при која се создаваат многу бели крвни зрнца (леукоцити) на штета на црвените крвни зрнца (еритроцитите); леукоза., леукодермија(грч. leukos, derma кожа) | в. албинизам; | постојани бели, беспигментни места на кожата што може да бидат вродени или да настанат поради некоја болест (на пр., сифилис, псоријаза, воспаление на нервите и др.)., леукопенија(грч. leukos, penia недостиг) | мед. намален број на леукоцитите во крвта (на пр., при тифус, поради рендгенско зрачење и др.)., леукоплакија(грч. leukos, plasis оформување) | мед. појава на белузлави здебелени подрачја на слузокожата на усната празнина (особено чести кај пушачите); тешко се лекуваат и често преминуваат во рак., либерија, либија, лидија, лија, ликантропија(грч. lykos, anthropos) | мед. вид лудило при кое болниот си вообразува дека се претворил или дека ќе се претвори во волк., ликорексија(грч. lykos волк, Orexis апетит) | волчешки глад, булимија., лилија(лат. lilium) | бот. крин, замбак., лиманхија(грч. limos глад, ancho дави, задушува) | умирање од глад, смрт од глад., лимнобиологија(грч. ijmne, bios живот, logia наука) | фанка од биологијата што ги проучува живите суштества и нивниот живот во копнените (претежно во слатките) води., лимнологија(грч. limne, logia наука) | дел од хидрографијата што ги проучува копнените води (езерата и реките)., лимоктонија(грч. limoktonia) | убивање со глад, смрт од глад., лимотерапија(грч. limos глад, therapeia лекување) | мед. лекување со гладување., лимфопенија(лат. lympha, грч. penia недостиг) | мед. намалан број на лимфоцитите во периферната крв., линија(лат. linea) | црта, потег, правец, протегање во должина; | насока на политиката, политички став; официјален правец на партија; | борбен ред, фронт;, линолеографија(лат. linum, oleum масло, грч. graphia напишано) | графичка постапка во која цртежот наменет за репродукција се врежува во линолеум., лиотропија(грч. lyo разреши/разрешува, trepo обрати/обраќа) | зависност на својствата на некоја растворена материја од силите што владеат во растворот., липемија(грч. lipa маст, масло, haima крв) | мед. покачување на нивото на мастите во крвта., липидурија(грч. lipos, uron моч) | мед. исфрлање на масти со урината., лирија, литанија(грч. litaneia) | црковна молитва што се пее во случај на потреба; | фиг. додевно ломотење, долго и додевно повторување на исти работи, тормозење., литероманија(лат. litterae, грч. mania страст; лудило) | страст за пишување, особина на оној што сака да пишува., литија(грч. litaneuo моли, пита) | во православната црква: а) молитва спроти недела и спроти празник, на вечерна, со осветување на леб; 6) процесија на верници со свештенството и со црковни бајраци, како манифестација на набожноста, на големи празници; в) специјална процесија за престанување на некоја тешка ситуација (долготраен дожд, суша, војна, епидемија и сл.); | фиг. долга редица, колона, низа луѓе., литоболија(грч. lithos, bolle фрлање) | убивање со камења, каменување., литогенија(грч. lithos, genia настанок) | еден од најважните делови на општата геологија што ги проучува карпите и камењата и нивното настанување., литографија(грч. lithos. graphia) | вештина на умножување на слики, цртежи и текстови од камени плочи на кои се втиснати претходно; | опишување на камења., литолатрија(грч. lithos, latreia обожавање) | обожавање на камења (вид фетишизам)., литологија(грч. lithos, logia) | наука за карпите и камењата., литотомија(грч. lithos камен, tomia сечење) | мед. оперативен зафат заради отстранување на камен (од жолчното ќесе, од бубрезите, од мочниот меур и др.)., литургија(грч. leiturgia) | божја служба, верски обред во христијанската црква., литурија(грч. lithos, uron моч) | мед. исфрлање на камења или песок преку урината., личотија, лишија, лобектомија(грч. lobos, ektome) | мед. хируршка операција на белите дробови со која се отстранува еден белодробен резен., лоботомија(грч. lobos, tome) | мед. хируршка интервенција на мозокот., ловџија, логија(грч. logia) | како втор дел од некој збор означува некоја наука, некое учење., логодедалија(грч. logos, daidallo украси/ украсува) | вештина на зборување, слаткоречивост., логозофија(грч. logos, sophia знаење; разум) | знаење, познавање на зборовите, темелно и сестрано познавање на зборовите., логоклонија(грч. logos, klonos метеж) | мед. болно повторување на крајот на зборовите или на речениците., логократија(грч. logos, kratia владеење) | владеење на разумот., логолатрија(грч. logos, latreia обожавање) | претерано почитување на зборовите и на разумот, вера во семокта на разумот., логоманија(грч. logos, mania страст; лудило) | претерана зборливост (често знак на душевна болест)., логомахија(грч. logomachia) | борба со зборови, препирање, препирка., логопатија(грч. logos, pathos болест) | мед. секое нарушување во говорот., логопедија(грч. logos, paideia) | наука што се занимава со проучување на говорот, на пречките во говорот и со лекување на тие пречки; | подучување на глуви во изговарањето на зборови и во говорот воопшто; | отстранување на говорни недостатоци (пелтечење, тревливење и сл.)., логотипија(грч. logos, typos отпечаток) | отпечаток или печатење на текстови (букви) со помош на клише., логофафија(грч. logos збор, говор, graphe пишува) | пишување на најстарата историја врз основа на веродостојни преданија., логофобија(грч. logos, phobos страв) | страв од говорна активност и избегнување на зборувањето; најчесто се манифестира кај луѓе што пелтечат., Локсијаепитет на богот Аполон ("пророк")., лонгиметрија(лат. longus долг, грч. metria мерење) | мерење на должини (растојанија) како дел од геометријата., лотарија(фр. lotteri) | игра на среќа со извлекување на нумерирани лозови., лошотија, лудорија, Лузитанија(лат. Lusitania) | старо име за Португалија и западните делови на Шпанија., лукија, лумбоишијалгија(лат. -грч.) | мед. комбинирано заболување од лумбаго и ишијас истовремено., лутвија, лутотерапија(лат. lutum кал, грч. therapeia лекување) | лекување со кални бањи, со лековита кал., љубовџија, маанџија, мавија, мавританија, магерија, магија(грч. mageia) | волшебништво, баење, маѓепсување, чудотворство; разни празноверија; бела магија магија што ги повикува на помош небесните сили, односно добрите духови; црна магија магија што ги повикува на помош подземните сили, односно лошите духови. | в. магија., магнезија(грч. Magnesia) | хем. магнезиумов оксид., магнетологија(грч. Magnes, logia) | наука за магнетот и за магнетизмот., магнетометрија(грч. Magnes, metria мерење) | истражување на руди со помош на авиони (од воздух)., магнетотерапија(грч. Magnes, therapeia лекување) | лекување со магнетизам., магнетохемија(грч. Magnes, chemeia) | наука што ги проучува односите меѓу магнетизмот и хемиската граѓа на материите., магнолија(лат. Magnolia) | бот украсно дрво или грмушка од фамилијата Magnoliceae ; расте во топлите краишта., мадија(шп. madia) | бот. јужноамериканско растение од чие семе се добива масло за јадење; најдобро успева во Миле., маѓија, Мажинова линијателефонски вод; | сообраќајна врска; | стројност, витост на телото; | гранка на семејството, лоза; | комп. а) кај програмирањето: една програмска команда или програмски оператор; 6) во типографијата: хоризонтален (понекогаш и вертикален) ред исполнет со текст; | 000 утврдувања и била сметана за најмодерен одбранбен систем на светот, но не ја спасила Франција, Германците влегле низ Белгија во 1940 год., мајсторија(гер. Meister) | работа на мајстор; | вешто изведена работа; | фиг. вештина, лукавство, трик., макарија, македонија, макија(итал. macchia) | густа, тешко проодна шума карактеристична за Средоземјето, особено за островот Корзика. | (јап.) | вид јапонска уметност на лакирање., макроглосија(грч. macros, glossa јазик) | мед. ненормална големина нај азикот, здрвен, хипертрофиран, здебелен јазик., макродактилија(грч. makros, daktylos прст) | мед. абнормална големина на прстите., макроекономија(грч. makros, oikonomia управување со куќата) | гранка од економската наука што се занимава со економските законитости што се однесуваат на функционирањето на националното стопанство во целост., макрокефалија(грч. makros, kephale глава) | мед. ненормална големина на главата., макрологија(грч. makrologia) | опширно зборување, опширност, склоност кон држење долги и опширни говори., макроплазија(грч. makros, plasso обликува, гради) | мед. претерана развиеност на одделни делови од телото., макроподија(грч. makros, pus, podos) | мед. абнормална развиеност на нозете., макропсија(грч. macros, ops, opos око) | мед. пречки во видот кога окото ги гледа предметите поголеми отколку што се во реалноста., макрорегија(грч. macros, лат. regio, regionis предел, крај) | голема хомогена целост од аграрен простор со неговите севкупни проблеми., макроскопија(грч. makros, ѕкорео гледа) | набљудување, испитување со голо око., макросомија(грч. makros, soma тело) | џиновска развиеност на целото тело, на сите негови делови, гигантизам., макроспорангија(грч. makros, spora семе) | бот. дел од растението во кој се развиваат макроспорите., макротија(грч. makros, us, otos уво) | мед. ненормална развиеност на ушите., макрофонија(грч. makros, phone) | силина на гласот, громогласност., макрохеилија(грч. makros, cheilos усна) | мед. абнормална големина на усните; здебелување на усните како последица на хронично воспаление., макрохирија(грч. makros, cheir рака) | мед. ненормална големина на рацете., малакологија(грч. malakos, iogia) | зоол. наука за мекотелите., маларија(итал. malaria) | мед. заразна болест што ја пренесува маларичниот комарец (лат. Anopheles maculipennis); се манифестира со ненадејни напади на треска и со многу висока температура (до 40° Ц)., малезија, мамалиологија(лат. mamalia, грч. logia) | зоол. наука за цицачите,, мамографија(лат. mamma дојка, грч. graphia) | мед. рендгенско снимање на дојка., мамудија(тур. mahmudiye) | стара турска златна монета., манија(грч. mania) | болна психичка состојба со остри премини од возбуда до меланхолија и со сосредоточување на свеста и на чувствата во еден правец и на една идеја; | во обичната смисла на зборот; силна, речиси болна страст, занес по нешто (често како втор дел од сложенка, на пр., библиоманија)., мантија(грч. mandye) | широка, долга свештеничка облека., манумисија(лат. manumissio пуштање од рацете) | во стар Рим: ослободување на роб., манџија, мареграфија(лат. mare, грч. graphia пишување) | опишување на појавите во приливот и одливот на морската вода., марија, Марсија(грч. Marsyas) | мит. во старогрчката митологија: пастир што го нашол кавалот што го фрлила Атина; свирејќи со него, се натпреварувал со Аполон и излегол подобар свирач; за одмазда поради тоа, Аополон го одрал жив., мартирологија(грч. martyres сведок; маченик, logia наука) | истражување и испитување на животот и страдањата на христијанските маченици., мартироманија(грч. martyros, mania страст; лудило) | мед. лудило во кое болниот сака да биде страдалник или да го сметаат страдалник; болна страст за поднесување маки., маснотија, масонерија(фр. maconerie) | друштво (порано тајно) на луѓе што ги обединува идеалот на братството и солидарноста и што практикува извесни симболични ритуали; модерната масонерија се развила најнапред во Англија, а особено во Шкотска, во 1 | век; понекогаш се злоупотребува. | фиг. (често пејоративно) тајно друштво на луѓе што имаат исто потекло, исти интереси и сл., масталгија(грч. mastos дојка, algos болка) | мед. болка во дојките., мастектомија(грч. mastos, ektome отсече/ отсечува) | мед. делумно или целосно отстранување на дојка; се врши поради болест или од естетски причини., материја(лат. materia) | фил. она од што се состои светот, објективна реалност што постои независно од свеста на човекот; | она од што се состојат предметите, граѓа; | предмет, тема на пишување или на разговор., матија, Матроналија(лат. Matronalia) | во стар Рим: женски свечености на 1 март во чест на божицата Јунона., мафија(итал. Mafia) | првобитно: име на тајна организација на Сицилија, формирана во првата половина на 1 | век, која до 1 | век се борела против тиранијата и за зачувување на локалните традици; | подоцна: разбојничка организација која ги штити претежно интересите на феудалците и на богатите буржуи; | денес: организација на Сицилија и во САД (каде што се вика Коза мостра наше дело) што игра важна економска и политичка улога благодарејќи на соучесништвото на личности на многу високи положби; | мафија фиг. погрден израз за дружба воопшто, особено за луѓе што се пома, махагонија, махија, махмудија(тур. mahmudiye) | век., машинерија(гер. Machinerie) | збир на сите машини што се потребни за некоја заедничка работа; | збир на сите делови што сочинуваат и ставаат во погон некоја машина; | фиг. систем, уредување од кое зависи работата на некој стопански или општествен механизам., мегалографија(грч. mega, graphia пишување) | , сликање или прикажување на важни работи во зголемен облик (на пр., јунаци, богови и сл.)., мегаломанија(грч. mega, mania) | лудило на големина, преценување на сопствената личност; | занесување со големи, неостварливи планови, грандоманија., мегданџија(тур. meydanc?) | јунак во борба учесник во борба, особено во двобој., мегдија, медија, медиократија(лат. medius среден, грч. krateo владее) | владеење на т. н. среден сталеж (трговците, чиновниците и сл.)., мезологија(грч. mesos, logia наука) | проучување на средината., мезомерија(грч. mesos, meros дел) | појава при која некое соединение, кое, при ист распоред на атомските јадра, би можело да има повеќе различни структури, се јавува само во една модификација., меланодермија(грч. melan, derma кожа) | мед. црни дамки со гнојни приштови на кожата (настануваат поради таложење на меланин кај некои болести)., меланурија(грч. melan, uron моч) | мед. излачување на црна урина (обично знак за меланозни отоци во внатрешните органи, особено во црниот дроб)., меланхолија(грч. melancholia) | мед. акутна депресивна состојба што се манифестира со чувство на силна душевна болка, ослабена подвижност, безумни мисли и самоубиствен склоност; | нејасна тага без определена причина, често придружена со мечтателна занесеност., мелија(лат. meiia) | бот род дрвенести растенија; се одгледуваат како украсни растенија во паркови и дрвореди., мелографија(грч. melos, graphia пишување) | запишување (денес и магнетофонско снимање) на народни мелодии; | опишување на народни мелодии., мелодија(грч. melodia) | низа тонови со различна висина што се изведуваат еден по друг, а во музички поглед сочинуваат логична целост; | мотив, напев, арија., меломанија(грч. melos, mania) | претерана, страсна љубов кон музиката., мелотерапија(грч. melos, terapeia лекување) | лекување на нервни болни со музички изведби., меморија(лат. memoria) | паметење, моќ за паметење, сеќавање; ин меморијам (лат. in memoriam) за сеќавање, за спомен; логична меморија разбирање на содржината што се памети; меа меморија (лат. теа memoria) според моето сеќавање, како што се сеќавам јас; механичка меморија рутинско, вербално повторување без разбирање на она што се памети; | комп. внатрешен уред ec компјутерот во кој се складираат програми, програмски инструкции, фајлови и други податоци; глобална меморија (анг. global memory) во микрософтвиндоус околина: меморија што не е под директна контрола на прогр, менажерија(фр. menagerie) | животни, ѕверови во зоолошка градина, циркус и сл., ѕверилник; | патувачка збирка (изложба) на животни; | фиг. погрдно: луѓе., мени-линија(анг. menu bar) | комп. кај програмите со графички кориснички интерфејст: техника на прикажување на содржината на едно мени во хоризонтална, а поретко во вертикална линија., менорагија(грч. men месец, ragia прскање, пукање) | мед. неуредност во менструацијата; премногу честа или премногу долготрајна менструација., мераклија(тур. meraklw) | љубител на нешто, човек што сака да си ги задоволува желбите, што знае да ужива., мерологија(грч. meros дел, зглоб, togia наука) | наука за зглобовите., меротопија(грч. meros дел, зглоб, topos место) | мед. местење на скршен или исчанчен зглоб., мерсија, Месија(хебр. maschiach, maschach) | според верувањето на старите Евреи: помазаник, миропомазан крал што ќе дојде и ќе создаде царство без зло и беззаконие (небесно царство) и ќе го спаси еврејскиот народ; | кај христијаните: Исус Христос; | фиг. очекуван спасител, избавител., Месопотамија(грч. meso, potamos reka) | "земја меѓу две реки", област во Азија, меѓу Тигар и Еуфрат; по сумерскиот период (3500-2000 год. пр. н. е.) Аморитите основале држава на тој простор (повеќе династии), особено во Вавилон и Асир, градови што се бореле за превласт во периодот на владеењето на Асирците (1150-539 год. пр. н.); во 539 год. пр. н. е. Вавилон бил заземен од Кир, а потоа од Александар Велики во 332 год. пр. н. е.; Месопотамија им припаѓала на Селевкидите, Партите, Сасанидите и Арапите., метагалаксија(грч. meta, galaktos) | назив за делот од просторот до кој допираат астрономските инструменти., метагогија(грч. metagoge) | рет. повторување на исти зборови на крајот на различни реченици., металија, металографија(лат. metallum, грч. graphia пишување) | проучување на составот на металите и на металните легури во смисла на нивните физички и хемиски својства; | постапка на изработување на цртежи на метални плочи., металофобија(грч. metallon, phobos страв) | мед. болен страв од метали., металургија(грч. metallon, ergon дело) | наука за металите и за нивните легури; | производство на метали и на нивни легури., метамерија(грч. meta, meros) | хем. вид изомерија, состојба на т. н. метамерии тела, т. е. состојба на оние изомерии соединенија кои, и покрај истиот состав и истата молекулска тежина, имаат различни хемиски својства; | зоол. поделба на животинското тело на низа метамери (сегменти), т. е. на еднакви членови на исто устројство., метаморфологија(грч. meta, morphe облик, logia наука) | зоол. наука за преобразувањето на организмите од самиот почеток (од јајцето) до завршната, адултната фаза на развитокот., метанастазија(грч. metanastasis) | селење, миграција, преселување на населението (обично од економски причини)., метанија(грч. methanoia каење) | длабоко, набожно клањање., метаплазија(грч. metaplasis) | мед. претворање на еден вид ткиво во друг вид. (на пр., на сврзното ткиво во 'рскавично)., метапсихологија(грч. meta, psyche, logia) | фил. наука за најосновните, последните начела на психичкиот живот., метатонија(грч. meta, tonos) | грам. менување на интонацијата на акцентираниот дел од зборот., метеорологија(грч. meteoron, logia) | наука што се занимава со проучување на физичките и хемиските својства на атмосферата и на временските појави., метеоропатија(грч. meteoron, pathos болест) | мед. здравствени тегоби што настануваат како последица на временските промени (главоболка, нерасположение и сл.)., методија, методологија(грч. methodos, logia) | наука за методите на научното истражување., метонимија(грч. metonymia) | поет. поетска фигура во која некој предмет или некој поим се нарекуваат со зборови што означуваат некој друг предмет или поим што се во блиска врска со првите (на пр., луди години место младост]., метрологија(грч. metron мера, logia) | наука за мерите., метроманија(грч. metron, mania) | страст за пишување или правење на стихови, претерана љубов кон стиховите. | (грч. metra, mania) | женска похота; нимфоманија., механографија(грч. mechane вештачка справа, graphia пишување) | употреба на машини за вршење на канцелариски работи (машини за пишување, компјутери и др.); | собирање и обработка на деловни, демографски, статистички и други податоци со помош на механизирани и автоматизирани апарати., механотерапија(грч. mechane, therapeia лекување) | мед. лекување со телесни вежби со помош на посебни справи., меџидија(тур. mecidiye) | некогашна турска монета; сребрената меџидија чинела 20, а златната 100 гроша., меџусија(перс.) | обожавател на огнот; идолопоклоник., миалгија(грч. myos мускул, algos болка) | мед. болка во мускулите поради голем напор, настинка и др., миелографија(грч. myelos, graphia пишување) | медицински метод со кој рендгенски се прикажува ликворскиот простор во пределот на 'рбетот., мизагатија(грч. miseo мрази, agathos добар) | омраза кон добрината, презирање на добрината., мизалетија(грч. miseo, aletheia вистина) | страв од вистината, омраза кон вистината., мизандрија(грч. miseo, aner, andros човек) | страв од мажите, омраза кон мажите., мизантропија(грч. miseo, anthropos) | омраза кон луѓето; | повлеченост од светот Мизар астр. средната ѕвезда во рудата на соѕвездието Голема Кола., мизаутија(грч. miseo мрази, autos сам) | омраза кон себеси., мизерија(лат. miseria) | беда, неволја, несреќа, скудност, сиромаштија; | фиг. човек достоен за презир, ништожен човек., мизогамија(грч. miseo, gamos) | зазирање од бракот, омраза кон бракот., мизогинија(грч. miseo, gyne) | болна омраза на маж кон жените., мизокалија(грч. miseo, kalos) | омраза кон убавината., мизокозмија(грч. miseo, kosmesis китење) | омраза кон китењето и дотерувањето, презирање на китењето и дотерувањето., мизоксенија(грч. miseo, xenos странец) | омраза кон странците., мизопедија(грч. miseo, paideia младина, деца) | омраза кон децата., мизопсихија(грч. miseo, psyche душа) | заситеност од животот, омраза кон животот., мизофобија(грч. mysos нечистотија, phobos страв) | страв од микроби, гадење од нечистотија; | мед. болен страв од допир, од инфекција., микија, микологија(грч. mykes габа, logia) | наука за габите, односно (во медицината) за габичките., микробиологија(грч. mikros, bios, logia) | гранка од биологијата што се занимава со проучување на микроорганизмите, микробите., микрографија(грч. mikros, graphia пишување) | опишување на многу ситни (микроскопски) предмети; | мед. појава при која болниот почнува да пишува со се поситни букви, така што на крајот ракописот му станува сосем нечитлив., микроекономија(грч. mikros, oikonomia) | гранка од економијата што ги проучува поединечните економски појави: цените на одделни стоки, механизамот на пазарот, однесувањето на индивидуалните производители и потрошувачи, распределбата на доходот итн., микрокефалија(грч. mikros, kephale глава) | мед. вродена абнормална неразвиеност на главата; обично придружена и со ментална заостанаост., микрологија(грч. mikros, logia) | занимавање со ситни, безначајни работи, ситничарење., микроманија(грч. mikros, mania) | псих. намалување на сопствената вредност, скромност, повлеченост, болно самопотценување; | мед. болест при која болниот мисли дека телото му се смалува и исчезнува., микромелија(грч. mikros, melos екстремитет) | ненормално мали екстремитети., микроскопија(грч. mikros, skopeo гледа) | техника на набљудување, испитување на ситни објекти со помош на мкроскоп; науката што се занимава со такво испитување., микроспорангија(грч. mikros, spora) | бот. дел од растението во кој се развиваат микроспорите., микроспорија(грч. mikros, spora) | мед. заразна болест на кожата и косата што ја предизвикуваат еден вид габички., микросфиксија(грч. mikros, sphygmos пулс) | мед. слабо биење на пулсот, слаб пулс., микротериторија(грч. mikros, лат. territorium) | заеднички поим под кој можат да се подведат називи како микрореон, микрорегион и сл. што означуваат простори со најмал опсег., микрофилија(грч. mikros, phyllon лист) | бот. појава на ситни лисја кај некои растенија., микрофонија(грч. mikros, phone) | шум, непријатна бучава предизвикана од механички вибрации во електронско коло или од електронски компоненти што влијаат врз сигналот што се пренесува со нив., микрохемија(грч. mikros, chemeia) | хем. гранка од хемијата што се занимава со анализа на многу мали количества примероци; применува специјална минијатурна апаратура и микроскопи., микрохирургија(грч. mikros, cheirurgia) | мед. хируршки зафати што се вршат под микроскоп, во случаите кога анатомските структури што се оперираат не можат да се видат со голо око., миктерофонија(грч. mykter носница, phone глас) | зборување низ нос, ганголење., миланија, милеарија, миленија, милетија, миливија, милија, милијарија(лат. milium) | мед. сипаница во вид на ситни брунчиња на излезите на потните жлезди., милосија, мимикрија(анг. mimicry) | биол. појава на сличност на некои животни или растенија (или на одделни органи кај растенијата) по обликот и по бојата со други животни или растенија или со предмети од околната природа; се стекнува со природната селекција и помага во борбата за опстанок., минералогија(лат. mineralis, грч. logia) | наука што се занимава со проучување на составот и на сите својства на минералите, минерогенија(фр. mineral, грч. genos од gignomai настане/настанува) | гранка од минералогијата што се занимава со проучување на настанокот и развитокот на минералите., минифундија(лат. minimus + вториот дел од латифундија) | во Централна и Јужна Америка: ситен и распарчен земјоделски имот чие главно обележје е тоа што одвај ги задоволува животните потреби на оние што го обработуваат., миниципија(лат. municipium) | во римското време: град со самостојна градска управа., миографија(грч. mys, myos, graphia опишување) | опишување на мускулите и на мускулните функции., миодинија(грч. mys, odyne болка) | мед. болка во мускулите, ревматизам на мускулите., миологија(грч. mys, myos, logia) | наука за мускулите., миомантија(грч. mys, myos, manteia гатање) | гатање, претскажување со помош на глувци (на пр., дресирани бели глувци или стаорци извлекуваат од поголемо снопче ливчиња едно што ја претскажува судбината)., миопатија(грч. mys, myos, pathos болест) | мед. секоја болест на мускулите., миопија(грч. myein затвори/затвора, ops, ороѕ око) | мед. кратковидост, кусогледост., миотонија(грч. mys, myos, tonos затегање, затегнатост) | зголемување на затегнатоста на мускулите, грч во мускулите., миофобија(грч. mys, myos, phobos страв) | болен страв од глувци., мирија, мирмекија(грч. myrmex) | мед. брадавица на дланка или на стапало, најчесто воспалена и болна., мирмекологија(грч. myrmex, logia наука) | наука за мравите., мирмекофилија(грч. myrmex, phileo сака) | биол. симбиоза меѓу мрави и растенија, односно меѓу некои инсекти и растенија., мирмекохорија(грч. myrmex, choros круг; оро) | бот. распространување на растителното семе што го вршат мравите., миродија, мирудија(грч. mirodia) | едногодишно растение (лат. Anetum graveolens) од фамилијата Umbelliferae ; поради убавата арома се употребува во исхраната како зачин; | некои растенија што се употребуваат како зачини (магдонос, копра, ванила, црн пипер, ким, каранфилче и др.)., мисија(лат. missio) | налог, задача доверена некому; | делегација, пратеништво со специјална цел; | дипломатско претставништво во странска земја; | друштво или установа за преобраќање на неверниците во вистинската вера, особено кај католиците; мисионерска организација; | мисии мн. специјални масовни набожности во католичката црква при кои се држат проповеди подготвени посебно за таа цел, се настојува да се привлечат што повеќе верници на исповед и причест и воопшто се вршат сите дејства што се потребни за обновување на евентуално разнишаниот интерес за верата и з, мистагогија(грч. mystagogia) | подготвување за посветување во мистериите; | рел. воведување во учењето на христијанската црква., мистерија(грч. mysterion) | мн. мистерии кај старите Грци и Римјани: тајни верски обреди во кои учествувале само посветените; | во средниот век: религиозна драма на народен јазик во која биле прикажувани случки од животот на светците, на Исус Христос и на Богородица; се развила од црковната драма на латински јазик., мистрија(итал. mestola) | ѕидарска алатка во вид на лопатка со која се зема и се размачкува малтер., митија, митологија(грч. mythologia) | збир на митови за божества и за легендарни херои; | наука што се занимава со тие работи., митоманија(грч. mythos, mania) | болна склоност кон лажење и измислување на сопствени или туѓи доживувања; | склоност кон верување во митови, во приказни за богови, за јунаци, за славно минато., митофобија(грч. mythos, phobos страв) | страв од измислени приказни, страв од лага., митохондрија(грч. mitos нишка, chondros 'рскавица) | биол. зрнце од функционалната протоплазма., митрополија(грч. meter мајка, polis град) | во православната црква: област под управа на митрополит; | седиште на митрополит., могиграфија(грч. mogis со напор, graphia пишување) | мед. грч од пишување, болно или нервозно нарушување на мускулите и нервите на рацете и прстите (поради претерано пишување или неправилно држење на перото)., могилалија(грч. mogis со напор, lalia зборување) | мед. тешко зборување, тешко изговарање, пелтечење., Молнија(рус. Молния молња) | астр. бившосоветски вештачки телекомуникациски сателити опремени со уреди за повеќеканалски телеграфско-телефонски врски и телевизиски пренос., монадологија(грч. monas, logia) | фил. учење за монадите; според Џордано Бруно, сите нешта се состојат од телесни и духовни монади; според Лајбниц (основачот на науката за монадите), монадите, од кои се состојат сите нешта, се бестелесни, едноставни, вечни, продуховени единици сила, способни да создаваат претстави и да тежат; тоа се метафизички точки, психички атоми, ентелехии., монархија(грч. monarchia) | облик на владеење во кој на чело на државната управа стои еден човек (обично со право на наследство)., монголија, Мондовизија(фр. monde свет, лат. visio гледање) | општ назив за систем што овозможува пренесување на телевизиска слика меѓу две најоддалечени точки на Земјината топка благодарејќи на користењето на телекомуникациски сателити., моноандрија(грч. monos, aner, andros човек, маж) | брачна врска или однос на една жена само со еден маж., моногамија(грч. monos, gamos) | брак со една жена, односно со еден маж, еднобрачност., моногинија(грч. monos, gyne жена) | брак на маж само со една жена; | бот. својство на растенијата со цветови чии толч-' ници имаат само по едно столпче., монографија(грч. monos, graphia пишување) | научен труд што обработува некое одделно прашање, оддел на тема., монодија(грч. monodia) | едногласно пеење, без придружба на хор или инструменти; соло-пеење; | хорско пеење во еден тон; | песна во еден тон., монократија(грч. monos, kratos) | самовластие, самодржавие., монолатрија(грч. monos, latreia обожавање) | рел. обожавање само на едно божество, со знаење дека постојат и други, но без обѕирање на нив., мономанија(грч. mono, mania) | болна склоност само кон едно нешто; фиксидеја; | непрекинато истакнување само на себеси како најинтересна личност, земање на сопствената личност како пример (душевна состојба); | болен нагон за бесмислени (често опасни) дела заради сопствено истакнување (на пр., пироманија, клептоманија и др.)., мономахија(грч. monos, macheia борба) | борба на поединец со поединец, двобој., мономорфија(грч. monos, morphe) | ист облик, еднообличност., монопатија(грч. monos, pathos несреќа, страдање) | бесчувственост за туѓите страдања и чувства., моноплегија(грч. monos, piege удар, повреда) | мед. парализа само на еден екстремитет или само на една група мускули., моноподија(грч. monos, pus, podos нога) | метр. градење на стихови со исти стапки (само трохеи, само дактили и сл.); биол. организам само со една нога, едноножец., монотипија(грч. monos, typos) | отпечаток на слика претходно изработена со маслени бои на посребрена бакарна плоча; | техниката на таква изработка на слика., монотонија(грч. monos, goneia раѓање, создавање) | бот размножување без оплодување, т. е. со делење, со пупење, со делови од телото или со спори. | (грч. monos, tonos) | едноличност, здодевност., монофобија(грч. monos, phobos страв) | страв од самотија, од осаменост., монофонија(грч. monos, phone глас, звук) | едногласно пеење без придружба; техника на репродукција на звук што не дава впечаток на просторност (за разлика од стереофонијата); на електронските апарати често назначена и во скратен облик: моно., монофталмија(грч. monos, ophthalmos око) | едноокост,, морија(грч. moria тапоглавост, лудост) | мед. појава при која болниот, несвесен за својата тешка положба, и најсериозните работи ги свртува на шега. | (итал. moria) | помор, чума, епидемија., морфија, морфиноманија(грч. morphe, mania) | страст на уживање во опиум., морфографија(грч. morphe, grapho пишува) | наука за облиците на почвата, за површината на Земјата., морфологија(грч. morphe, logia) | биол. наука за градбата на живите суштества или на нивните органи; | бот. наука за облиците, за надворешната градба на растенијата; | линг. дел од граматиката што ги проучува формите на зборовите; | систем на облици на еден јазик., морфономија(грч. morphe, nomos закон) | наука за законите на постоењето и развивањето на облиците на природните тела., морфохирургија(грч. morphe, cheirurgia) | мед. гранка од хирургијата што се занимава со исправање на недостатоците во изгледот, пластична хирургија, естетска хирургија., музеографија(грч. museion, graph?a опишување) | опишување на музеи и на музејски експонати., музеологија(грч. museion logia) | наука за музеите и музејските работи., музикологија(грч. musike, logia) | наука за музиката., музолепсија(грч. musa, lepsis фаќање) | обземеност од музите, поетска инспирација, одушевување за уметноста., музоманија(грч. musa, mania) | болна страст кон уметностите, особено кон музиката., мумија(перс. mumia) | кај старите Египќани: балсамиран, исушен леш; | фиг. а) човек во длабока старост; 6) физички и умствено слаб и неподвижен човек, неспособен за силни чувства, здрвен во своите сфаќања., Мундовизија(лат. mundus свет, tele далеку, visio појава, прикажување) | установа за телевизиски преноси низ целиот свет., мускологија(лат. muscus мов, грч. log?a наука) | бот. наука за мовта и сл. растенија., муслија, мустијаќерка на белец и мулатка., муфтеџија(тур. muft) | човек што сака се бадијала, џабе., муфтија(тур. muftu) | муслимански свештеник најстар по рангот во една област или во една покраина., муштерија(арап. mustan) | купувач, постојан купувач во некоја продавница; | клиент., набабрија, набавија, набија, наброија, навалија, навија, наводенија, наводнија, навредија, навртија, нагласија, наговорија, нагостија, надвија, надградија, надија, надоија, надокнадија, надоместија, надополнија, надробија, наежија, нажалија, назија, најавија, најмија, накија, накитија, наклонија, налепија, наложија, налутија, намалија, намамија, намачија, наменија, намирија, наострија, напатствија, напија, наплатија, наполнија, направија, напуштија, наредија, нарколепсија(грч. narke, lepsis напад) | мед. ненадеен напад на сон., наркоманија(грч. narke, mania) | мед. болна склоност кон употреба на опојни средства заради постигнување на претерано добро расположение; предизвикува длабока зависност и токсикоманија; може да се создаде и при подолготрајно лекување со опојни дроги., наркотерапија(грч. narke, therapeia лекување) | мед. лекување на некои психички нарушувања со употреба на наркотици., нарушија, насамарија, населенија, населија, наследија, насочија, настапија, настија(грч.) | бот. карактеристично движење на делови од растението под влијание на надворешни фактори, нивно приспособување кон промените на светлината, денот и ноќта итн. (на пр., собирање на цветовите во темница)., натоварија, натопија, наточија, наумахија(грч. naumachia) | поморска битка; | во стар Рим: импровизирана претстава во циркус наполнет со вода во која две "завојувани" страни изведувале вистинска поморска битка, наупатија(грч. naus брод, pathos болка, болест) | морска болест., наутофобија(грч. nautes морнар, phobos страв) | мед. болен страв од патување со брод., научија, нафија, нахија(тур. nahiye) | во турската административна поделба: околија, округ., нахранија, небија, невралгија(грч. neuron нерв, algos болка) | мед. болест на нервите што се јавува во настапи во одреден дел на телото, а не е предизвикана од некои видливи анатомски промени., неврастенија(грч. neuron, asthenia слабост) | мед. растројство на нервниот систем што се манифестира со истоштеност, раздразливост, главоболие, бессоница, слаб апетит, брзо изморување, срцебиење итн., невректомија(грч. neuron, ektome сечење) | мед. оперативно отстранување на дел од нерв заради лекување на невралгија., неврија, невродинија(грч. neuron, odyne болест) | мед. болест на нервите; невралгија., неврологија(грч. neuron, logia) | наука што се занимава со проучување на нервните болести., невропатија(грч. neuron, pathos) | мед. болест на нервите., невропатологија(грч. neuron, pathos, logia) | мед. наука за болестите на нервниот систем., невростенија(грч. neuron, sthenos јачина, сила) | мед. претерано голема нервна активност., неврохирургија(грч. neuron, cheir рака, ergon работа) | мед. лекување на нервниот систем и на болести на мозокот и на 'рбетниот мозок по оперативен пат., негрија, неија, нејаснотија, некија, некролатрија(грч. nekros, latreia служба) | обожавање на покојник., некроманија(грч. nekros, mania страст, лудило) | полово сквернавење на мртовци (вид сексуална изопаченост)., некромантија(грч. nekromantia) | повикување на духовите на умрените за да им ја претскажат иднината на живите; спиритизам., некроскопија(грч. nekros, skopeo гледа) | преглед на мртовец, на леш; некропсија., некротомија(грч. nekros, tome сечење) | прав. отворање на леш за да се утврди причината за смртта; | мед. отстранување на изумрен дел од коска со хируршка интервенција., некрофилија(грч. nekros, philia склоност) | сквернавење на мртовец заради сексуално уживање, болна склоност кон вршење сексуални дејства над мртовец; некроманија., некрофобија(грч. nekros, phobos страв) | страв од мртовци., немаштија, ненија(лат. nenia) | погребна песна, тажачка., неоплазија(грч. neo, plasma творба) | создавање на ново ткиво; | создавање на тумор., неотенија(грч. neos, tenei продолжи/ продолжува) | биол. способност на некои живи суштества да се размножуваат уште пред да се развијат до полова зрелост., неофобија(грч. neos, phobos страв) | мед. болен страв од се што е ново и непознато., нерасположенија, нертерологија(грч. nerteros долен, подземен, logia наука) | наука за појавите и ликовите од митолошкиот подземен свет., нефологија(грч. nephos, logia наука) | дел од метеорологијата што се занимава со проучување на облаците., нефралгија(грч. nephros бубрег, algos болка) | мед. болка во бубрезите., нефрологија(грч. nephros, logia) | наука што ги проучува бубрезите и нивните функции., нефропатија(грч. nephros, pathos болест) | мед. општ назив за сите болести на бубрезите., Нехемија(хебр.) | според Библијата, надзорник на пијалаците кај кралот Артаксеркс ?, а подоцна и негов намесник во Палестина; го обновил Ерусалим по враќањето на Израелците од вавилонското ропство., нечија, нечистотија, нигерија, низија, николија, никталопија(грч. nyx, niktos, ops) | мед. патолошка состојба на видот при која болниот може да гледа во темница., никтофобија(грч. nyx, niktos, phobos страв) | мед. страв од темница., никтурија(грч. nyx, niktos, uron моч) | мед. зачестено уринирање ноќе (кај срцеви болни, дијабетичари и невротичари)., нимфоманија(грч. nymphe, mania) | претеран полов нагон, полова ненаситност кај жена., нимфонанија(грч. nymphe + онанија) | женско полово самозадоволување., нифаблепсија(грч. niphas снежен, покриен со снег, blepo гледа) | слепост, заслепеност од снежна белина., ничија, нишанџија(тур. nisanc?) | тој што нишани, стрелец., нишлија, новајлија, новотија, номографија(грч. nomos, grapho пишува) | пишување на закони; | мат. дел од математиката што се занимава со методите за графичко претставување на функции со повеќе променливи, односно за графичко решавање на равенки со повеќе непознати., номологија(грч. nomos, logia) | фил. наука за законитостите на случувањата, за психолошките промени и др., нонарија(лат. nonus) | староримски назив за проститутка (зашто не смеела да се појави на улица пред девет часот навечер)., ноологија(грч. пооѕ разум, logia наука) | фил. дел од филозофијата што се занимава со чистото размислување, независно од неговата содржина., носија, носографија(грч. nosos, graphia опис) | опишување на болести., носологија(грч. nosos, logia) | мед. наука за болестите., нософобија(грч. nosos, phobos страв) | мед. страв од болести, хипохондрија., носталгија(грч. nostos враќање во родниот крај, algos болка) | тага, копнеж за родниот крај, за татковината, за нешто мило и сакано., нудоманија(лат. nudus гол, грч. mania страст; лудило) | мед. болен нагон за одење без алишта и воопшто за нудизам., нудофобија(лат. nudus, грч. phobos страв) | мед. болен срам од сопствената голотија, особено пред други луѓе., нуија, нурија(грч. enoria) | парохија, жупа., нутријазоол. вид глодач со скапоцено крзно; живее во Јужна Америка, а се одгледува во многу земји., нутритологија(лат. nutritio, грч. logia) | наука за исхраната., обвиненија, обвинија, обединија, обезбедија, обезвреднија, обележија, обелоденија, обесија, обесхрабрија, обесчестија, обештетија, обија, објавија, објасненија, објаснија, обложија, обмислија, обновија, обоија, оболија, обработија, образложенија, образложија, образованија, обратија, обучија, овариотомија(лат. ovarium јајчник, грч. tome сечење) | мед. оперативно отстранување на јајчник; | кастрирање на женка кај животните., оверија, овластија, овозможија, огласија, ограбија, оградија, ограничија, одбележија, одбија, одбранија, одброија, одвоија, одвратија, одвртија, одглумија, одговорија, одделенија, одделија, одитологија(грч. hodites патник, bgia) | наука за патувањата; се занимава со проблемите и потребите на патниците во странски земји и ги дава сите корисни информации за тоа., одјавија, одлазија, одлепија, одложија, одлучија, одмаздија, одменија, одмерија, одморија, одобренија, одобрија, одонталгија(грч. odus, algos болка) | мед. забоболка., одонтографија(грч. odus, odontos, graphia опишување) | опишување на заби., одонтојатрија(грч. odus, odontos, iatreia лекување) | лекување на заби, забарство; | наука за забите., одонтологија(грч. odus, odontos, logia наука, учење) | дел од стоматологијата што се занимава со проучување на забите и на нивните болести., одработија, одразија, одредија, оженија, оживија, озаконија, оздравија, озеленија, означија, озрачија, Океанија(лат. Oceania) | заедничко име за сите острови во Тихи Океан: Меланезија, Микронезија и Полинезија., океанографија(грч. Okeanos) | наука што се занимава со проучување на морињата и океаните, на нивните особини и на светот во нив., оклузија(лат. occlusio) | затворање, спречување; | физ. атсорпција на гасови на површината на тврдите тела., околија, оксалемија(лат. oxalis, грч. chaima крв) | мед. присуство на оксална киселина во крвта во поголеми количества отколку што е нормално (на пр., при шеќерна болест)., оксалурија(лат. oxalis киселец, грч. uron моч) | мед. поголеми количества оксална киселина во урината., окцизија(лат. occisio) | убиство, усмртување., олабавија, олеографија(лат. oleum масло, грч. grapho пишува) | сликање со маслени бои; | слика насликана со таква техника., олеснија, оливија, олигархија(грч. Oligarchie) | политичко господство, владеење на мала група моќници (аристократи или богаташи); | држава со таква влада., олигемија(грч. oligos малуброен, haima крв) | мед. недостиг на крв, малокрвност, слабокрвност., олигократија(грч. oligos, krateo владее) | в. олигархија., олигофренија(грч. oligos, phren душа) | мед. душевна неразвиеност, слабоумност., олигурија(грч. oligos, uron моч) | мед. болна состојба при која се излачува помало количество урина отколку што е нормално., олимпија(грч. Olympia) | предел во Елида, посветен на богот Зевс, каде што се одржувале олимписките игри., Олимпија(грч. Olympia) | предел во Елида, посветен на богот Зевс, каде што се одржувале олимписките игри., олфактофобија(лат. olfacere, грч. phobos страв) | мед. болен страв од одделни мириси., омисија(лат. omissio) | пропуст, грешка., омнија(лат. omnia, мн. од omne ce) | се, сите; цело, наполно; омнија меа мекум порто (лат. omnia теа mecum porto) ce што имам со себе го носам, т. е. вистинското богатство на човекот е неговата внатрешна вредност (латинизирана реченица на старогрчкиот мудрец Бијант)., онанија(по библискиот Онан кој се задоволувал полово на неприроден начин) | самозадоволување на половиот нагон со надразнување на половите органи без партнер; мастурбација, мануступрација., онесвестија, онеспособија, ониоманија(грч. one купување, mania страст; лудило) | болен нагон за купување на сенешто., ониромантија(грч. oneiros, manteia) | толкување на соништа., онихија(грч. onyx, onichos нокот) | мед. враснатост на нокот во месото; заноктица., онихофагија(грч. onyx, onichos, phagein јаде) | мед. болен нагон за постојано грицкање на врвовите на ноктите., онкологија(грч. onkos, logia) | мед. наука за туморите., ономазиологија(грч. onomazo именува, logia наука) | линг. наука што се занимава со испитување на кој начин предметите, суштествата и поимите ги добивале и ги добиваат своите имиња (во јазичен поглед)., ономатологија(грч. onoma. logia наука) | линг. наука за создавањето и значењето на личните имиња., онтогенија(грч. ontos, gignomai настане/ настанува) | биол. историја на индивидуалниот развиток на единката (за разлика од историјата на развитокот на видот филогенезата) што ги опфаќа сите промени низ кои минува организмот од стадиумот на оплодувањето на јајцето до завршувањето на индивидуалниот живот., онтологија(грч. ontos, logia) | фил. наука за битието, за она што постои, основна наука., оогамија(грч. oon јајце, gamos брак) | биол. оплодување, соединување на јајцева клетка со сперматозоид., оогонија(грч. oon, gone раѓање) | женски расплоден орган кај нижите растенија (алгите, печурките и др.)., оологија(грч. oon, logia) | биол. гранка од орнитологијата што се занимава со проучување на јајцата на птиците., опаметија, опатија(итал. abbazia) | манастир на некои католички редови; | должност, положба и достоинство на опат., опија, опиумоманија(лат. opium, грч. mania страст; лудило) | страст за уживање во опиум., опкружија, оплодија, опотерапија(грч. ороѕ растителен сок, therapeia лекување) | мед. лекување со екстракти од жлезди или ткива на животни., оправија, определија, опремија, опресија(лат. oppressio) | угнетување, потлачување, потиснување, тиранизирање; | мед. задушување, тешко дишење., опсерваторија(лат. Observatorium) | специјално уредена зграда за астрономски, магнетометрички, метеоролошки, сеизмички и сл. набљудувања., опсесија(лат. obsessio) | обземеност, опседнатост (со некоја мисла, идеја)., опсигамија(грч. opsi доцна, gamos брак) | доцен брак, брак на стари години., опслужија, опсоманија(грч. орѕоп готвено јадење, mania страст) | претерана страст за јадење., оптометрија(грч. optikos, metria мерење) | мед. мерење и одредување на јачината на видот., оптузија(лат. obtusio) | тапост затапеност; бесчувственост; | слабоумност., опустошија, опуштија, опфатија, опшија, оранжерија(фр. orangerie) | стаклена градина, зграда со стаклен покрив и со специјално греење, наменета за зимско одгледување на растенија што не поднесуваат ниски температури., оранија, органогенија(грч. organon, genos) | биол. наука за настанокот на органските (живите) суштества., органографија(грч. organon, graphia пишување) | проучување и опишување на органските тела., органологија(грч. organon, logia) | наука за органските тела; | мед. наука за инструментите што се употребуваат при породување., органотерапија(грч. organon, therapeia лекување) | мед. лекување со препарати произведени од животински органи., оргија(грч. orgia) | првобитно: секоја верска тајна служба во чест на некое божество, особено: бесни ноќни гозби и жртви во чест на Бахус; | разуздана гозба, дива пијанка; | воопшто: дивеење со пиење и забава., орнитографија(грч. omis, ornithos, graphia опишување) | зоол. опишување на птици., орнитологија(грч. omis, ornithos, logia наука) | дел од зоологијата што се занимава со проучување на птиците, наука за птиците., орнитофилија(грч. omis, ornithos, philia пријателство) | бот. опрашување со посредство на птиците., орнитофобија(грч. omis, ornithos, phobos страв) | мед. болен страв од птици., орогенија(грч. oros, genesis настанок) | наука за настанокот на планините., орографија(грч. oros, graphia опишување) | дел од физичката географија што се занимава со опишување на изгледот на Земјината површина; | опишување на ридишта и планини., орометрија(грч. oros, metria мерење) | наука за мерењето на висината на планините., ороспија(тур. orospu) | зла жена; | неморална жена, блудница, проститутка., ортогенија(грч. orthos, genкорен од gignomai ce раѓа) | правилен природен прираст на населението, контрола на раѓањето., ортографија(грч. orthos, graphia пишување) | правопис, општоприфатен начин на пишување во еден јазик., ортодоксија(грч. orthodoxia) | правоверство, православие, целосна согласност со учењето на црквата., ортодонтија(грч. orthos odus, odontos заб) | мед. превентива и лекување на вилиците и забите., ортоепија(грч. orthos, epos збор) | грам. правила за примерен, беспрекорен изговор, ортологија(грч. orthos, logia наука) | правилност на јазикот, правилен говор., ортопедија(грч. orthos, pais, paidos) | мед. дел од медицината што се занимава со лекување на болести и исправање на деформации на делови од човечкото тело ('рбетот, зглобовите, мускулите и др.), првобитно само кај децата, а подоцна и кај возрасните., ортотонија(грч. orthos, tonos) | правилно нагласување на зборовите., ортофонија(грч. orthos, phone глас, звук) | правилно изговарање на зборовите., ортофренија(грч. orthos, phren душа) | мед. наука што се занимава со проучување на душевниот развој., орудија, освежија, осветија, осветлија, освоија, осигурија, ослабија, ослободија, осмелија, осмислија, осмологија(грч. оѕте мирис, logia) | наука за мирисите., основна линија(анг. baseline) | во печатарската терминологија: долната (замислена) линија на редот; растојанието меѓу редовите се мери од една до друга основна линија., осовременија, оспорија, осрамотија, оставија, остварија, остеалгија(грч. osteon коска, algos болка) | мед. болка во коските, костобол., остеогенија(грч. osteon, genos род) | наука за развитокот на коските., остеодистрофија(грч. osteon, dys нарушување, trophe храна) | мед. болни промени на коските (омекнување, деформирање и др.) ., остеологија(грч. osteon, logia наука) | дел од анатомијата што се занимава со проучување на коските., остеопатија(грч. osteon, pathos болка) | мед. болка во коските., остеопатологија(грч. osteon, pathos, logia наука) | мед. дел од медицината што се занимава со проучување на болестите на коските., осудија, оталгија(грч. us, otos, algos болка) | мед. болка во ушите., отворија, отијатрија(грч. us, otos, iatreia лекување) | гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на болестите на ушите., откачија, открија, откритија, отодинија(грч. us, otos, odyne болка) | мед. болка во ушите., отологија(грч. us, otos, logia наука) | гранка од медицината што се занимава со проучување на ушите и ушните болести., отоскопија(грч. us, otos, skopeo гледа) | мед. преглед на ушите со помош на отоскоп., отпечатија, отпија, отплатија, отпловија, отпуштија, отсвирија, отселија, отслужија, отстапија, отстранија, отточија, отфрлија, отчепија, офидиологија(грч. ophis змија, logia) | наука за змиите., офиолатрија(грч. ophis, latreia обожавање) | религиозно обожавање на змиите., офиологија(грч. ophis, logia) | дел од зоологијата што се занимава со проучување на змиите., офталмијатрија(грч. ophtalmos, iatreia лекување) | мед. наука за лекувањето на очните болести., офталмодинија(грч. ophtalmos, odyne болка) | мед. болка во очите., офталмологија(грч. ophtalmos, logia наука) | мед. наука за очите, за нивната градба и нивните функции во здрава и во болна состојба, очна медицина., офталмоплегија(грч. ophtalmos, plege удар) | мед. парализа на очниот мускул., офталмоскопија(грч. ophtalmos, skopeo) | мед. преглед на очите со офталмоскоп., офтикалија, охлократија(грч. ochlos толпа, krateo владее) | владеење на простата толпа., оцаринија, оценија, оцрнија, оштетија, павонија(лат. pavonia) | вид корал; | бот растение од фамилијата слезови., пајтонџија, паларија, палатографија(лат. palatum, грч. graphia пишување) | фон. проучување и објаснување на создавањето на гласови со помош на палатограф., палатоплегија(лат. palatum, грч. piege удар) | мед. парализа на непцето., палеобиологија(грч. palaios, bios живот, logia) | наука за приспособувањето на живите организми кон животните услови во геолошкото минато., палеогеографија(грч. palaios, де земја, graphia опис) | наука што се занимава со утврдување на физичко-географските услови на Земјината површина во текот на геолошките периоди., палеографија(грч. palaios, graphia опис) | наука што ги проучува настанокот и развитокот на писмото (буквите и другите пишани знаци) и материјалите на кои се пишувало некогаш., палеоетнологија(грч. palaios, ethnos народ, logia) | етнологија на најстарите и предисториските народи., палеозоологија(грч. palaios, zoon, logia) | наука што ги проучува фосилите на животните што живееле во поранешните геолошки времиња., палеологија(грч. palaios, logia наука) | старо учење; | наука за старините; познавање на старините., палеонтографија(грч. palaios, on, ontos суштество, graphia опис) | опишување на фосилни остатоци од растенија и животни од поранешните геолошки времиња., палеонтологија(грч. palaios, on, ontos, logia) | наука што се занимава со проучување на животните и растенијата што живееле на Земјата во поранешните геолошки времиња и чии траги и остатоци и денес се наоѓаат во Земјината кора., палеофитологија(грч. palaios, phyton растение, logia) | наука за фосилните остатоци од растенија од поранешните геолошки периоди., палиграфија(грч. palin пак, повторно, grapho пишува) | мед. болна појава на повторување на одделни делови од напишан текст., палија, палилалија(грч. palin пак, повторно, lalia говор) | говорна мана слична на пелте чење; човекот со таква мана, изговарајќи одделни обични зборови, повеќепати го повторува првиот слог, поретко неко друг, пред да премине на изговарање hi другите зборови., палиндромија(грч. palindromia) | мед. враќање на иста болест, нов напад на иста болест., палинодија(грч. palinodia) | одрекување, пишување на пофална песна место некоја поранешна навредлива; | воопшто: одрекување, негирање на нешто., палинологија(грч. paline ситен прав) | наука што ги проучува поленот и спорите на растенијата., палотерапија(грч. pallein тресе, therape?a лекување) | метод на лекување што се состои од воведување на механичка енергија во нервниот систем., панавизија(грч. pan се, лат. visio појава) | техника на снимање филмови што настојува се да се види., панагија(грч. panagios) | во православната црква: мала икона на Христос или на Богородица што архијерејот ја носи на градите заедно со крстот., панделија, пандемија(грч. pandemics) | мед. многу широко распространета заразна болест што зафаќа еден цел народ или крај, општа епидемија., панзофија(грч. pan, sophia) | сеопфатно прикажување на целото човечко знаење, сезнаење., панкратија(грч. pan, kratos јачина, сила) | многу напорни телесни вежби кај старите Грци, борење и боксирање; | борба или натпревар во кој се ангажираат сите телесни сили., панмиксија(грч. pan, лат. mixtus измешан) | неограничено меѓусебно мешање и вкрстување на припадници на сите слоеви на народот и на сите расни групи., паноплија(грч. pan, oplon оружје) | комплетна витешка или војничка опрема; | збирка оружје уметнички поставено на ѕид., панфобија(грч. pan ce, phobos страв) | мед. болен страв од сенешто, од сите работи и настани., панхронија(грч. pan, chronos време) | линг. сфаќање на јазичните појави како универзални, општочовечки, што не знаат за временски ограничувања., папирологија(грч. papyros, logia наука) | наука за папирусите., параграфија(грч. para, graphia пишување) | мед. неспособност за пишување со обични букви (знак на некои заболувања на мозокот)., паразитологија(грч. parasites, logia наука) | наука за паразитите., паразитофобија(грч. parasites, phobos страв) | мед. болен страв од паразити на човечкото тело (болниот постојано се мие, се капе, се чисти и се плаши да допре нешто за да не се разболи од вообразените паразити на допрените предмети)., паракинезија(грч. para, kinesis движење) | мед. пречки во движењето, нарушување во правилното движење на мускулите., паракузија(грч. para, akuo слуша) | илузија на слухот (често и кај здрави луѓе кога ќе си легнат изморени и слушаат разни шумови што всушност не постојат)., паралексија(грч. para, lexis зборување, изразување) | мед. нарушување што се манифестира со неспособност за правилно читање на зборови или на реченици што настанува како последица на оштетување на мозочната кора., паралогија(грч. paralogia) | спротивност на разумот, бесмислица, заблуда; | мед. бесмислено зборување, неможност за смисловно поврзување на речениците., парамимија(грч. para, mimeomai имитира) | несоодветен однос меѓу лицето и вистинското расположение (болниот зборува за некој тажен случај, а притоа се смее)., парамитија(грч. paramythia) | забавна песна, поетска приказна, бајка, басна; вид парабола со која некоја мисла се претставува како мит од животот на боговите., парамнезија(грч. para, mimesko ce сеќава) | мед. нарушување во паметењето; се манифестира така што болниот го меша сеќавањето на своите вистински доживувања со секакви фантастични измислици и често не е ни свесен дали нешто сонувал, измислил или навистина доживеал., параплегија(грч. paraplegia) | мед. парализа на двете нозе или на двете раце; настапува како последица на болест на мозокот или на 'рбетниот мозок., парапсихологија(грч. para, psyche душа, logia наука) | дел од психологијата што се занимава со проучување на појавите што се засновуваат врз неопределени и непроучени психолошки и интелектуални процеси меѓу кои спаѓаат: окултизмот, спиритизмот, телепатијата и др., парафилија(грч. para, phileo сака) | еден од називите за сексуална перверзија., парафренија(грч. para, phren срце, душа) | мед. болест кај постарите луѓе при која страдаат од мисла дека сите ги прогонуваат, дека се скарани со сите., паремиографија(грч. paroimia пословица, graphia пишување) | собирање и запишување на народни пословици и изреки., парестезија(грч. para, aisthesis чувство) | преголема чувствителност на површината на телото при допир или и без допир (трпнење, печење, јадеж и сл.)., парија(инд. paharia) | "нечист" и презрен жител од планинските предели на Инди ја што не и припаѓа на ниедна каста; | фиг. сиромашен, презрен, отфрлен, потлачен човек., паримија(грч. paroimia) | во православната црква: избрани места од старозаветните и новозаветните книги што се однесуваат на настани што црквата ги слави тој ден; се читаат на вечерна; | изучување, проучување на пословици., пародија(грч. parodia) | шеговито или смешно имитирање на некое литературно, филмско или друго уметничко дело со зачувување на неговата надворешна форма и на неговиот тон; | надворешно имитирање на нешто со искривување на неговата суштина; | искривување, нагрдување, обезличување., парономазија(грч. paronomasia) | истозвучност на различни, по значењето често и спротивни зборови; | здружување на такви зборови во една реторска фигура; | игра на зборови што се засновува врз сличноста на нивното звучење., паросмија(грч. para, osme мирис) | мед. нарушување во способноста за мирисање поради болна состојба., парохија(лат. parochia) | најмала црковна управна единица со која управува парох; | куќа во која е сместено седиштето на парохот., партенија(грч. partheneia) | девственост, девствена невиност., партеногамија(грч. parthenos девица, gamos брак) | биол. развиток на ембрион без учество на машко јадро., партенокарпија(грч. parthenos, кагроѕ плод) | бот. настанување на бессемени плодови без оплодување., партија(фр. partie) | политичко здружение, организација на луѓе со исто мислење, на еднаков општествен слој или класа; | група луѓе организирани или определени за некоја цел (на пр., партија на зелените); | извесно количество предмети, претежно во врска со праќање или пристигање (на пр., нова партија книги); | цела друштвена игра од почетокот до крајот (на пр., партија шах); | муз. дел од повеќегласно музичко дело определен за еден инструмент или за еден глас; | кандидат за брак (добра партија); | ставка во сметка, во буџет; | воопшто: дел, отсек, етапа., партологија(лат. partus породување, грч. logia наука) | мед. наука за породилството., парусија(грч. parusia) | според Платон: присуство на идеите во нивните појави; | според христијанското верување: повторно доаѓање на Христос на крајот на светот, за страшниот суд; | кај православните: пари што му се даваат на свештеник за читање на молитва., парфимерија(фр. parfumerie) | фабрика за парфеми; | продавница за козметички средства; | стоки за таква продавница., пасиграфија(грч. pas цел, grapho пишува) | "писмо за сите", т. е. пишување со знаци разбирливи за сите луѓе (место со букви)., пасија(фр. passion) | страст, желба, копнеж, занес, жар за нешто; | а) мака, страдање, телесна болка; 6) особено: маките и страдањата на Христос; в) дел од Евангелието каде што е раскажано страдањето на Христос; | силна возбуда, вознемиреност, гнев, јарост, бес; | муз. ораториум што ги има како тема маките и страдањето на Христос., патогенија(грч. pathos, genesis) | мед. наука за настанокот на болестите., патографија(грч. pathos, graphia опишување) | опишување на разни облици на заболувања; | опис на болест, историја на некоја болест; | проучување на влијанието на некоја болест врз извесна работна способност на болниот., патологија(грч. pathos, logia наука) | мед. наука за природата на болестите (за нивните процеси) во организмот на човекот и на животните; | фиг. отстапување од нормата, ненормалност, изроденост., патофизиологија(грч. pathos, physiologia) | мед. гранка од медицината што се занимава со проучување на физиолошките промени што настануваат во организмот поради болест., патријаршија(грч. patriarchia) | црковна област управувана од патријарх; | седиштето, зградата на патријархот., патролџија(фр. potrouille) | војник, стражар во патрола., пашија, педагогија(грч. paidagogia) | наука за воспитувањето, образованието и обучувањето на младите поколенија. | воспитни начела и мерки што ги применуваат родителите, училиштата и медицината заради зачувување на младината од опасностите на половиот живот, полово просветување на младината; сексуална револуција а) разузданост во половите односи (секој со секого, групен секс и сл.); 6) отворени разговори., педантерија(фр. pedanterie) | ситничава точност, претерана совесност, цепење на влакното., педерастија(грч. paiderastia) | болен и противприроден полов нагон кон лица од истиот пол, особено на маж кон маж, педијатрија(грч. pais, paidos, iatreia лекување) | гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на детските болести., педологија(грч. pais, paidos дете, log?a) | дел од педагогијата што го проучува телесниот и душевниот развиток на децата. | (грч. pedon почва, logia) | наука што се занимава со проучување на физичките, хемиските и биолошките својства на почвата., педопатологија(грч. pais, paidos дете, pathos болест, logia) | наука што ги проучува психичките недостатоци и мани кај децата и младината; наука за ненормалните деца воопшто., педопсихологија(грч. pais, paidos, psyche душа, logia наука) | дел од психологијата што се занимава со проучување на детската психологија од раѓањето до пубертетот, детска психологија., педофилија(грч. pais, paidos, phileo сака) | мед. изопаченост што се манифестира со сексуална склоност кон деца., пеларгонија(грч. pelargos) | бот. украсно растение со убави цветови., пензија(лат. pensio) | вонслужбена состојба, одмор на службеник по завршувањето на определен период на служба, односно работа; | редовен доход од исполнет работен стаж, од инвалидност и др., пенија(грч. Renia) | мит. во старогрчката митологија: божица на сиромаштијата., Пенија(грч. Renia) | мит. во старогрчката митологија: божица на сиромаштијата., пенологија(грч. poine казна, logia наука) | наука за казнувањето на кривичните дела што ги изучува целите, дејствата и видовите на казните, казнените установи и начинот на управувањето со нив., пенталогија(грч. pente, logos збор, говор) | пет романи или пет драмски дела од еден автор што сочинуваат една тематска целост., пентархија(грч. pente, archo владее) | владеење на петмина, влада од пет члена., перверзија(лат. perversio) | изопаченост, расипаност, неприродност (во сексуален поглед)., периалгија(грч. peri, algos болка) | мед. многу силна болка во целото тело., перипатологија(грч. peri околу, pathos болест, logia) | наука и вештина за развивање на другите сетила кај слепите., перипетија(грч. peripeteia) | ненадејна компликација, неочекуван заплет, промена, неочекуван пресврт кон добро или кон лошо., периферија(грч. periphereia) | крај оддалечен од центарот; за град: предградие; | надворешен дел од некој предмет, раб; | мат. затворена крива линија што ограничува дел од површина., перкусија(лат. percussio) | удирање, судир, удар, потрес; | мед. чукање, испитување, преглед со чукање со прст или со чеканче за установување на состојбата на внатрешните органи според карактерот на звукот., пермисија(лат. permissio) | дозвола, согласност, одобрение., перфидија(лат. perfidio) | лукавство, подмолност, неискреност, злоба, прикривање на задни мисли., петрија, петрогенија(грч. petra, де корен од gignomai настане/настанува) | дел од геологијата што се занимава со проучување на резултатите од дејството на геолошките сили во смисла на настанувањето и менувањето на главната граѓа на Земјата* карпите., петрографија(грч. petra, graphia пишување) | дел од геологијата што ги опишува минералите., петрологија(грч. petra камен, logia) | наука за составот, структурата и настанокот на карпите и минералите., петрохемија(грч. petra, chemeia) | хемиска индустрија што се занимава со индустриско производство на хемикалии и со преработка на јаглеродни хидрати од нафта и од природен гас; | преработка на нафта и на нафтени деривати., петунија(индијански) | бот. јужноамериканско украсно растение со разнобојни цветови и пријатен мирис., пешадија, пивтија(тур. pyhty) | кул. пача., пиелографија(грч. pyelos, graphia пишување) | рендгенски преглед на бубрежната чашка., пиемија(грч. руоп гној, haima крв) | мед. состојба на општа заразеност со бактерии преку крвта., пикантерија(фр. piquant) | она што дразни, што предизвикува соблазна; | духовита, малку непристојна шега, обично двосмислена и скокотлива., пиктографија(лат. pictus, грч. graphia напишано) | писмо во слики, сликовно писмо; | тип. умножување на текст со пресликување., пинија(лат. pinus pinea) | бот. вид вечнозелено дрво со круна слична на чадор; расте во земјите околу Средоземно Море; дава плодови (пињоли) слични на бадеми и вкусни за јадење. | (лат. pinea) | столб од водена пара и друг еруптивен материјал што излегува од вулканскиот кратер, се искачува до голема височина и добива облик на пинија ., пиодермија(грч. pуon гној, derma кожа) | мед. гнојна кожна болест (фоликулитис, фурункул)., пиретологија(грч. pyretos, logia наука) | мед. дел од медицината што ги проучува причините, појавите и лекувањето на треската., пиретотерапија(грч. pyretos, therapeia лекување) | мед. лекување со вештачки предизвикана покачена температура, треска (што ги убива микробите на некои болести)., пирографија(грч. pyr, grapho пишува) | ум. сликарска техника при која сликите, особено на дрво, се добиваат со втиснување на вжештено железо во материјата; сликање со горење., пиролатрија(грч. pyr, latreia обожавање) | обожавање на огнот., пироманија(грч. pyr, mania) | болен нагон за предизвикување на пожари., пиромантија(грч. pyr, manteia гатање) | гатање, претскажување по горењето на огнот., пирофобија(грч. pyr, phobos страв) | мед. болен страв од оган., пирустија, Питија(грч. Pythia, Pytho) | мит. во старогрчката митологија: свештеница-пророчица во храмот на Аполон во Делфи или, според најстарото име, Пит, познат старогрчки град на Парнас; нејзините претскажувања се состоеле од несврзани зборови и загадочни и двосмислени реченици; | литија фиг . а) човек што прави нејасни, двосмислени заклучоци; 6) пророчица, гатачка, гледачка., пиурија(грч. руоп гној, uron моч) | мед. појава на гној во урината (на пр., при пиелитис)., пицерија(итал. pizzeria) | угостителски објект во кој се подготвува и се служи пица., пишманлија, планиграфија(лат. pлanus рамен, грч. grapho пишува) | снимање на површини на географска карта., планиметрија(лат. pianus, грч. metria мерење) | мерење на рамни површини; | геом. дел од геометријата што ги изучува геометриските фигури положени во рамнина., платија, плезантерија(фр. plaisanterie) | шега, забава на нечија сметка, задевање., плезиопија(грч. piesios, ops, opos око) | мед. еден од облиците на кратковидост., плејотропија(грч. pleion повеќе, tropos свртување, пресврт) | биол. појава кај која еден ген истовремено влијае врз манифестира њето на поголем број особини., плутократија(грч. plutokratia) | политичко устројство во кое власта е во рацете на најбогатиот слој од владејачката класа; | плутократите во една земја., пневматомахија(грч. pneuma, mache борба) | фил. откажување од постоењето на дух воопшто, откажување од постоењето на духовност во човекот., пневмонија(грч. pneumon) | мед. воспаление на белите дробови., пневмонологија(грч. pneumon, logia) | наука за белите дробови., пневмонопатија(грч. pneumon, pathos болест) | мед. заедничко име за сите болести на белите дробови., поарчија, победија, побелија, побија, поболија, побудија, побунија, поверија, повластија, повозија, повратија, повредија, повторија, погалија, поганија, погибија, погодија, погрешија, погрижија, погубија, подарија, подбија, подвоија, подготвија, поделија, подложија, подмирија, подобрија, подоија, подологија(грч. pus, podos нога, logia наука) | наука за нозете., подучија, поедноставија, поезија(грч. poiesis) | ритмичен сликовит говор во стихови, поетска уметност; | сите поетски дела на еден народ, на едно време, на еден поет или на група поети; | фиг. красота, убавина., пожолтија, позајмија, позамантерија(фр. passementerie) | изработка на гајтани, ленти, тантели, копчиња и сл.; | работилница во која се произведува или се продава таква стока., поздравија, позеленија, појавија, појаснија, поканија, покачија, поколенија, покорија, покосија, покрија, полазија, полакисурија(грч. pollakis, uron моч) | пречесто излачување на урина (знак за некои болести на бабулето, простатата, бубрезите или за обична настинка)., полариметрија(грч. polos пол, metria мерење) | физ. мерење на кршнувањето на поларизираната светлина., полемологија(грч. polemeo војува, се бори, logia наука) | научно истражување на војната како општествен феномен, наука за војувањето, за неговите причини и последици., полеографија(грч. polis град, graphia опишување) | наука за градовите (во географијата)., полиандрија(грч. poly, aner, andros маж) | брачна врска на една жена со повеќе мажи истовремено., полиархија(грч. polyarchia) | владеење на поголем број луѓе; спрот, монархија., полигамија(грч. poly, gamos брак) | многубрачност, истовремено постоење на повеќе брачни врски на едно лице., полигинија(грч. poly, gyne жена) | истовремена брачна врска на еден маж со повеќе жени., полигонометрија(грч. poly, gonia, metria мерење) | геом. мерење на многуаголници, наука за мерењето на праволиниски фигури со повеќе од две страни., полиграфија(грч. polygraphia) | гранка од техниката; индустрија што ги опфаќа сите облици на печатарска продукција; графичка индустрија; | книжевно творештво, пишување за сенешто, ооично површно и без задлабочување во проблемот., полидипсија(грч. poly, dipsa жед) | мед. силна, неприродна жед што не може да се угасне, особено при шеќерна болест., полимерија(грч. poly, meros дел) | хем. појава на различни облици на хемиски елементи или хемиски соединенија засновани врз различен број или распоред на исти атоми во нив; | мед. појава на поголем број единици во некој орган (на пр., шест прсти, три бубрези и сл.)., полиметрија(грч. poly, metria мерење) | муз. сменување на два или повеќе такта во една мелодија., полимитија(грч. poly, mythos приказна) | повеќе помали приказни во една поголема., полиопсија(грч. poly, opsis гледање) | појава при која човек со нормален вид гледа од еден предмет два или повеќе., полипатија(грч. poly, pathos болка, болест) | мед. болка на многу места во телото, многукратна болка., полипедија(грч. poly, pais, paidos дете) | појава на многу деца кај некои родители, многудетност., полиритмија(грч. poly, rithmos мера за време, такт) | истовремено звучење на поголем број различни ритмични обрасци и многу често менување на контрастни метрички формули (карактеристика на џезот); разновидност на ритми во некое музичко дело., полисемија(грч. poly, semeion знак) | линг. многузначност, својство на некој збор да има повеќе значења., полисинодија(грч. poly, synodia заеднички пат) | често состанување, често одржување на состаноци., полиспермија(грч. poly, sperma семе) | бот. оплодување на јајцева клетка со неколку сперматозоиди., политикологија(грч. politike, logia наука) | наука за политичките појави и постапки; изучување на политиката како наука., политонија(грч. poly, tonos тон, глас) | повеќегласност, многугласност, истовремено звучење на поголем број различни тоналитет, полиурија(грч. poly uron моч) | мед. зголемено лачење на урина., полифилија(грч. poly, phylon лист) | во еволуцијата: израз за развитокот на живиот свет по одвоени патишта (како дрвјата в шума), т. е. еволуцијата на растенијата е одвоена од еволуцијата на животните, рибите во текот на својот развиток поминале одвоено од водоземците, цицачите од птиците итн., полифонија(грч. poly, phone) | многугласност, многузвучност; начин на компонирање кај кој секој глас е самостоен., Полихимнија(грч. poly, hymnos песна) | мит. во старогрчката митологија: една од деветте музи, муза на лирската поезија и музиката; | асгр. име на еден планетоид., полихромија(грч. poly, chroma) | многубојност, повеќебојност, разнобојност; | боење на делови од градба и на пластични уметнички дела со разни бои; | печатење во неколку бои., полицитемија(грч. poly, kytos меурче, haima крв) | мед. зголемување на бројот на еритроцитите проследено со црвенило на лицето, покачен крвен притисок, главоболие и шумење во ушите., положија, помачија, поместија, помија, помирија, помислија, помолија, помологија(лат. pomum, грч. logia наука) | познавање на овошјето и овошките, наука за овошјето и овошките, овоштарство., понижија, поништија, понудија, поодија, попарија, поплавија, поплочија, поправија, попречија, попримија, попуштија, поразија, поранија, пориоманија(грч. poreuomai патува, оди, mania страст) | мед. болен нагон за патување, за постојано менување на местото на престојот., порнија(грч. porneia) | прељуба, блуд., порнографија(грч. porneia, graphia пишување) | бесрамна, развратна литература и уметност., порнолагнија(грч. porne блудница, lagneia телесно уживање, блуд) | мед. болна склоност за полово општење само со проститутки., породија, португалија, посадија, посведочија, посветија, посвоија, посесија(лат. possessio) | поседување, притежавање; | сопственост, посед, имот; | геол. опседнатост со нечестиви сили., посетија, послужија, посрамотија, поставија, постапија, постекија(тур. posteki) | неострижена овнешка кожа на која муслиманите седат или се молат., построија, потамографија(грч. potamos, graphia опишување) | опишување на реките и на водените струи., потамологија(грч. potamos, logia) | наука за реките и за водените струи., потамофобија(грч. potamos, phobos страв) | мед. болен страв од реки и секакви води што течат., потврдија, поткрепија, потопија, потпалија, потрошија, потсетија, потфатија, потценија, поучија, пофалија, поцрвенија, поцрнија, празнотија, праксеологија(грч. praxis практика, logia) | наука за човечката практика гледана од становиштето на психологијата, социслогијата, политичката економија и кибернетиката., прангија, пратија, преброија, преварија, превртија, прегазија, прегорија, преградија, преданија, предвидија, предградија, предисторија, предложија, предомислија, предочија, предупредија, прежалија, презбиопија(грч. presbys стар, ops, opos око, вид) | далековидост што се јавува во постарите човечки години., преиначија, преисторија(лат. prae, грч. istoria) | раздобје во развитокот на човечкиот род од појавувањето на човекот на Земјата до првите пишани споменици, праисторија, предисторија., преклузија(лат. praeclusio) | исклучување, одбивање на некое побарување, отстранување, спречување; | престанување (установено со посебен пропис) на некое право откако поминале сите законски рокови, а не било сторено ништо за да се зачува тоа право., прекорија, прекрија, прекрстија, прекршија, прекурзија(лат. praecursio) | претходење., премерија, преместија, премија(лат. praemium) | награда; | посебна награда, дополнителна плата, доплата; | редовен паричен влог што осигуреникот му го плаќа на осигурително претпријатие; | главна добивка во лотаријата., премислија, премолија, премолчија, преобразија, преодија, препечатија, препија, преплавија, преплашија, препловија, преполнија, препородија, препотија, преправија, препратија, препречија, препржија, препуштија, преработија, прередија, прерија(фр. prairie) | пространа рамнина во Северна Америка обрасната со трева, без дрвја., пресадија, преселија, пресија(фр. pression) | притисок, присилување, принудување., преспоија, престапија, престорија, пресудија, претворија, претензија(лат. praetensio) | барање, стремеж на некого да му се признаат заслуги, права, способности., претермисија(лат. praetermissio) | пропуштање, занемарување, пропуст., претоварија, преточија, претплатија, претпоставија, претпријатија, претрпија, претставија, претурија, преувеличија, префрлија, прехранија, преценија, пречекорија, пречистија, приближија, привиденија, привилегија(лат. privilegium) | исклучително право, предност што го поставува некого во поповолна положба од другите, повластица, погодност; | природна дарба., приговорија, приготвија, придвижија, придобија, придружија, приземјија, признанија, пријавија, прикачија, приклучија, прикрија, прилагодија, прилепија, применија, примија, принудија, припија, припитомија, припоија, приредија, пристапија, прифатија, прихранија, прицврстија, пришија, про патрија(лат. pro patria) | за татковината., пробија, провалија, проверија, проветрија, провизија(лат. provisio) | награда за посредничка работа, обично извесен процент од вкупната вредност на работата; | храна, животни продукти; | снабдување со животни продукти; | во католичката црква: поставување на некое црковно звање или во некоја парохија., провозија, прогерија(грч. pro напред, пред, geraios стар) | застој во растот и знаци на рано стареење во најраното детство., прогимназија(грч. pro, gymnasion) | нижа гимназија, училиште што ги подготвува учениците за виша гимназија., прогласија, прогонија, прогресија(лат. progressio) | движење напред, напредување, постепено движење; | мат. низа од броеви или големини што постепено растат или се намалуваат според определено правило; аритметичка прогресија редица броеви во која секој следен број се добива од претходниот со додавање на на еден ист број (З, 6, 9, 12); геометриска прогресија редица броеви од кои секој следен се добива од претходниот со множење со постојан број (2, 4, 8, 16)., прогрмија, продолженија, продолжија, продупчија, прозодија(грч. prosodia нагласување) | систем на изговарање на акцентираните и неакцентираните, долгите и кратките слогови во зборот; | наука за односот на слоговите во стихот; | книга што содржи правила и примери за должината на слоговите., прозопографија(грч. prosopon лице, graphia пишување) | опис на некоја личност, на нејзиниот карактер; | азбучен список на луѓе што му припаѓаат на еден определен круг., прозопоплегија(грч. ргоѕороп, piege удар) | мед. парализа на лицето., Проклетијапретпоставена трилогија за Прометеј (по аналогија на Орестија); науката смета дека постоела, но другите два дела не се пронајдени., прокнижија, прокопија, пролазија, промашија, промеморија(лат. promemoria) | спис или книга за спомен на некого или на нешто, споменица; | потсетник; | писмена молба., променија, промисија(лат. promissio) | ветување, давање збор, гарантирање, давање гаранција., промислија, промрморија, проневерија, пронија(грч. pronoia) | во времето на Византија: земја дадена како награда за специјални заслуги на војници или духовници за да се издржуваат од неа (не била наследна)., проодија, пропатија, пропелтечија, пропија, проползија, пропулзија(лат. propulsio) | погонска сила што е потребна за движењето -на некое тело; | мед. болест при која болниот при одењето се занесува напред., пропупија, пропушија, пропуштија, проредија, проросија, просветија, проскомидија(грч. pros-komizo принесе/ принесува) | подготвување на лебот и виното за причесна; | обла длабнатина во олтарот во која се подготвува причесната., прославија, проследија, простија, просторија, простотија, просудија, протандрија(грч. protos прв, andria машкост) | биол. појава на побрзо развивање на мажјаците отколку на женките, односно на машките полови органи отколку на женските кај некои животни и растенија., протогинија(грч. protos, gyne жена) | биол. појава на побрзо развивање на женките отколку на мажјаците, односно на женските полови органи отколку на машките кај некои животни и растенија., протоисторија(грч. protos, historia) | преодно раздобје меѓу предисториското и историското време., професија(лат. professio) | постојано занимање, вид дејност што служи како извор на егзистенција; звање, служба, струка., профетија(грч. propheteia) | пророкување, претскажување; | пророштво, откривање., проценија, процесија(лат. praecessio) | претходење, одење по некого. | (лат. processio) | свечен масовен поход, литија; | фиг. колона, низа луѓе., прочистија, прошепотија, проширија, пружија, псалиграфија(грч. psalis ножици, graphia пишување, цртање) | вештина на правење слики со изрежување на материјал со ножици и со слободна рака (обично на силуети од црна хартија)., псалмодија(грч. psalmodia) | пеење на псалми и на други старозаветни песни во христијанското богослужение; | фиг. досадно декламирање во ист тон., псамографија(грч. psammos, graphia пишување) | проучување на песокот и на карактеристиките на песочните терени., псамотерапија(грч. psammos, therapeia лекување) | мед. лекување со песок, песочни бањи., псевдографија(грч. pseudos, graphia пишување) | фалсификување на ракопис., псилометрија(грч. psilometria) | кај старите Грци: херојска епска поезија што се пеела без музичка придружба., психалгија(грч. psyche, algos болка) | болка предизвикана од психички фактори., психастенија(грч. psyche, astheneia слабост) | мед. нервна болест што се манифестира со крајна нерешителност, несигурност во себе, меланхоличност, повлеченост во себе и склоност кон фиксидеи., психијатрија(грч. psyche, iatreia лекување) | мед. гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на душевните болести., психобиологија(грч. psyche, bios живот, logia наука) | фил. биологија на душевниот живот, наука за биолошките закони на душевниот живот, наука за душевните сили; биопсихологија., психографија(грч. psyche, graphia пишување) | животопис на поединецот со оглед на психолошката обусловеност на неговиот развиток и опис на неговиот нагонски живот., психологија(грч. psyche, logia) | наука за душевниот (свесен и несвесен) живот на човекот., психомантија(грч. psyche, manteia претскажување, гатање) | повикување на духови, општење со духови; | истерување на духови., психометрија(грч. psyche, metria) | настојување, обид душевните појави да се претстават со математички средства., психопатија(грч. psyche, pathos) | мед. растроен душевен живот, душевна неурамнотеженост., психопатологија(грч. psyche, pathos, logia наука) | фанка од психологијата што се занимава со проучување на душевните растројства и болести., психопедија(грч. psyche, pais, paidos дете) | вештина на психолошко постапување со децата; детско советување и лекување на психички растроени деца., психостазија(грч.) | мит. митолошко одмерување на душите во подземниот свет., психотерапија(грч. psyche, therapeia лекување) | мед. лекување на душевните растројства и на телесните болести што настанале како нивна последица со помош на психички методи, особено со сугестија и автосугестија., психофонија(грч. psyche, phone звук, глас) | мед. психолошки лекување на нервни болести со помош на музика што дејствува врз нервниот систем., психохирургија(грч. psyche, cheirurgia) | мед. метод на лекување на душевните болести со хируршки зафати во подрачјето на мозокот., психроалгија(грч. psychros студен, algos болка) | мед. чувство на болка при опаѓање на температурата, болно чувствување на студот., пулмологија(лат. pulmo, pulmonis бели дробови, грч. logia наука) | гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на болестите на белите дробови., пусија, пустелија, пуштија, рабдомантија(грч. rhabdos, manteia) | откривање на подземни богатства со помош на т. н. самовилски чатал; радиестезија., рабија, радиестезија(лат. radium, грч. aisthanomai чувствува) | физиолошка чувствителност на некои луѓе кон зрачењата што потекнуваат од разни материи и предмети., радија, радиобиологија(лат. radium, грч. biologia) | гранка од биологијата што го проучува дејството на зрачењето врз процесите во организмот и во одделните клетки., радиогалаксија(лат. radium, грч. galaxias) | збир ѕвезди богати со зрачење на радиобранови., радиографија(лат. radium, грч. graphia пишување) | фотографирање со помош на рендгенски или гама-зраци., радиодифузија(лат. radium, diffusio) | планска распределба на мрежата на радиостаници на определена територија; | пренос на говорни и музички емисии со средствата на радиотехниката., радиологија(лат. radium, грч. logia) | наука за зраците, особено за радиумовите и рендгенските зраци и за нивната практична примена, главно во медицината., радиометрија(лат. radium, грч. metria мерење) | метод за откривање на наоѓалишта на неоргански материи што се засновува врз мерење на радиоактивното зрачење на присутните радиоактивни руди., радиоскопија(лат. radium, грч. ѕкорео гледа) | мед. испитување со помош на рендгенски зраци., радиотелевизија, радиотелефонија(лат. radium, грч. tele, pohone глас) | пренесување и примање на звуци на големи далечини со помош на електромагнетни бранови., радиотерапија(лат. radium, грч. therapeia лекување) | лекување со радиоактивни материи., радиофонија(лат. radium, грч. phone звук, глас) | пренесување на звук со помош на електротехничка апаратура., радиохемија(лат. radium, грч. chemeia) | модерна гранка од хемијата што го проучува дејството на радиоактивните зрачења врз материјата., разбија, разболија, разбудија, развеселија, развија, развозија, разгазија, разгалија, разгорија, разградија, разгранија, разграничија, раздвижија, раздвоија, разделија, разденија, раздразнија, раздробија, раздружија, раззеленија, разија, разјаснија, разладија, разлазија, разложија, разлутија, разменија, размислија, размножија, разонодија, разорија, разоружија, разоткрија, разработија, разредија, разрушија, разубедија, ракија, ракиџија, РАМ-меморија(скр. од анг. Random Acces Memory меморија со директен пристап) | комп. меморија до која централната процесна единица има директен пристап; се користи за запишување и читање, како и за вршење на измени во запишаната програма; видео РАМ (анг. video RAM, VRAM) РАМ-меморија од 1, 2 и повеќе мегабајти вградена на видео-адаптер со цел да се растовари централниот процесор и да се постигне поголема резолуција и испис на екран., рамија(малај.) | бот. вид коприва од која се добива многу фино влакно за производство на ткаенини, јажиња и сл., рамнија, рапсодија(грч. rapsodia) | кај старите Грци: спев составен од одломки од поголеми епски песни што ги пеел или рецитирал рапсод со придружба на лира; | муз. инструментална композиција заснована врз сплет од народни мелодии., расадија, расветлија, раситнија, расклопија, раскрварија, распарија, распарчија, расположенија, расправија, распределија, распространија, распуштија, растажија, растворија, растенијабот. растенија кај кои цветовите се јавуваат во три облици., растоварија, растојанија, растопија, раструбија, расудија, расчленија, рафијабот вид палма (лат. Raphia ruffia); | лико од таа палма што служи за врзување во градинарството и лозарството, за плетење на разни предмети и др., рафинерија(фр. raffinerie) | фабрика за прочистување и облагородување на нешто (на пр., на шеќер, нафта и др.); | фиг. извештаченост, препреденост., раширија, реаниматологија(лат. геповторно, anima дух, грч. logia) | наука што се занимава со проучување на проблемите на враќањето на мртви организми во живот (на пр., по клиничка смрт)., реверзија(лат. reversio) | прав. враќање на отстапен имот на господарот; | повторување на зборовите во обратно или во различно значење., ревизија(лат. revisio) | преглед, контрола на нечија работа и сл.; | повторен преглед, повторно разгледување и измена; | тип. прегледување на слогот на текстот пред конечното одобрување за печат; | лрав. жалба до повисок суд; обновување на процес на суд; | промена воопшто, преиначување, поправка, преправка., ревија(фр. revue) | илустрирано списание; | театарско или филмско дело составено од повеќе слики, со лесна и актуелна содржина, со музика и игра; | јавен свечен настап, смотра (на трупи, на мода и др.); | прикажување на најновите модни примероци., ревматологијагрч. rheuma, rheumatos, logia наука) гранка од медицината што се занимава со проучување и лекување на ревматичните болести., ревулзија(лат. revulsio) | промена, пресврт; | мед. а) силно движење на телесните сокови; одведување и распоредување на соковите низ телото; 6) пуштање на крв за да се спречи навалата на крв во болниот орган., регал-хартија(лат. regalis) | "кралска хартија", хартија со многу голем формат за географски карти, бакрорези и др., регалија(лат. regalia) | "кралска пура", вид голема пура., регија(лат. regio, regionis) | крај, предел, подрачје, околина, земја, покраина, област, округ; | дел, место, страна (од телото); | слој., регресија(лат. regressio) | враќање, отстапување, повлекување; назадување; | геол. повлекување на морето од брегот како последица на издигање на копното или на спуштање на морското дно; | психол, губење на паметењето и заборавање на знаењето; | во психоанализата: враќање во детството, враќање на либидото на некој поранешен стадиум на развојот., режија(фр. regie) | сите работи поврзани со уметничко-техничкото обликување на театарска, филмска, телевизиска или радиопретстава што ги врши режисерот во соработка со сценограф, костимограф и кореограф; | управни и административни трошоци во ведењето на некое претпријатие или во вршењето на некоја работа., режимлија(фр. regime) | приврзаник на режим (обично на секој режим), политички превртливец., резбарија, рекламократија(лат. reclamare, грч. krateo владее) | владеење на рекламните компании, дури и на пазарот со уметнички дела., реклузија(лат. reclusio) | затвор, заточение; | исклучување од досегашното место на престој; | повлеченост, осаменост., реконверзија(лат. re-conversio) | преобраќање, враќање, реконверзија на индустријата премин на индустријата, по завршувањето на војна, на мирновременско производство., ректасцензија(лат. rectus прав, рамен, аѕcensio искачување) | астр. аголна далечина меѓу небесниот меридијан што минува низ рамноденичната точка и оној што минува низ гледаното небесно тело, сметана во директна насока од 0 до 24 ч., ректоскопија(лат. rectum, грч. skopeo) | мед. преглед на задното црево со помош на ректоскоп., религија(лат. religio) | вера, вероисповед, верување во натприродни суштества; | фиг. светиња, етичко начело со кое некој е длабоко проникнат, совест., реликвија(лат. reliquiae) | остаток, предмет на религиозно почитување (обично тело или дел од тело, облека или дел од облека од некој верски маченик, мошти); | предмет што претставува мил спомен или драгоценост зачувана од минатото., ремисија(лат. remissio) | враќање, праќање назад; | прав. проштавање на грешка, намалување на казна; укинување (повлекување) на забрана; | мед. привремено попуштање на болест, особено на треска; | воопшто: намалување, слабеење, опаѓање на нешто., рендгенографија(гер. Rontgen, грч. graphia пишување, бележење) | снимање на човечки организам со рендген-апарат; радиографија., рендгенологија(гер. Rontgen, грч. logia) | наука за рендгенските зраци и за нивната примена; радиологија., рендгеноскопија(гер. Rontgen, грч. skopeo гледа) | директно набљудување на човечки организам со рендген-апарат., реологија(грч. rheos тек, струја, logia наука) | дел од механиката што се занимава со проучување на однесувањето на течните, колоидните (високополимерни) и цврстите системи под влијанието на надворешните сили., реперкусија(лат. repercussio) | физ. отфрлање, одбивање (на звук, светлосни зраци и др.); | муз. повторување на иста тема во варијанти; повторување на ист тон; | фиг. противдејство, одглас., репресија(лат. repressio) | спречување, зауздување, задушување, скротување, потиснување; | казнена мерка, средство за принуда., репулзија(лат. repulsio) | отфрлање, одбивање, неповолен одговор (на молба); | неуспех, пораз; | фиг. одвратност, одбивност, гадење., ресија, реторзија(лат. retorsio) | возвраќање со иста мера, противмерка, противудар, одмазда, особено: противмерка со која една држава одговара на постапките на друга држава (на пр., на повреда на економските интереси, на воведување визи и сл.)., ретроверзија(лат. retroversio) | свртеност назад; | повторен превод (од превод) на оригиналниот јазик на некое литературно дело., рефија, рефлексија(лат. reflexio) | одбивање (на светлина или на некое друго браново движење) од рамна површина, одразување, отсјајување; | фил. размислување, расудување, пренесување на вниманието од објектот на набљудувањето на субјектот и разгледување на односот во кој се наоѓа субјектот спрема објектот., рефрактометрија(лат. refractigere, грч. теtria мерење) | опт. збир на методи за физичко-хемиски испитувања врз основа на мерење на индексот на прекршувањето на светлината со помош на рефрактометар., рецензија(лат. recensio) | писмен приказ, оцена на книжевно, научно, музичко или друго уметничко дело; | прегледан, ревидиран и спореден текст, критички преработена редакција на некое дело; | варијанта., рецесија(анг. recession) | враќање; | спогодба, израмнување; | отстапување, повлекување; опаѓање; | поблаг израз за економска криза, за стопанска стагнација., решенија, решија, римоманија(фр. rime, грч. mania страст) | претерана страст за правење на рими, рими по секоја цена при пишувањето на поезија., ринолалија(грч. rhis, rhinos нос, lalia говор, зборување) | зборување "низ нос", ганголење., ринологија(грч. rhis, rhinos, logia наука) | мед. дел од медицината што се занимава со проучување и лекување на болестите на носот., ринорагија(грч. rhis, rhinos, rhagкорен од rhegnymi скрши/скршува) | мед. крвавење од носот., риноскопија(грч. rhis, rhinos, skopeo) | мед. преглед на носот со риноскоп., ринофонија(грч. rhis, rhinos, phone глас) | изговарање на одделни букви низ нос., робија, родија, розарија, розолија(итал. rosolio) | вид ликер од ружи., РОМ-меморија(анг. скр. за Read Only Memory) | комп. меморија кај компјутерите програмирана во текот на производството; во неа се чуваат програми што му овозможуваат на компјутерот да изведува логични и сметачки операции; корисникот може да ја чита нејзината содржина, но не може да ја менува или да ја репрограмира., романија, рото-хартија(лат. rotare) | хартија завиткана во големи валјаци, најчесто за печатење на весници., рубаија(арап. ruba'i четворен) | во арапската и персиската лирика: песна од четири стиха од кои првиот, вториот и четвртиот обично се врзани со рими., рубија(тур. rubiye) | ситна златна монета, вид мал дукат., рунографија(гот. runa, грч. graphia пишување) | рунско писмо, руни., рупија(сскр. rupya) | парична единица во Индија, Непал и Пакистан (1 рупија = 100 пајса), Маврициус, Сејшелски Острови и Шри Ланка (1 рупија = 100 центи) и Малдиви (1 рупија = 100 лара)., русија, русоманија(Русин, грч. mania страст; лудило) | претерана љубов кон Русите и кон се што е руско., русофобија(Русин, грч. phobos страв) | омраза, непријателство кон Русите., саатчија(тур. saatci) | часовничар, оној што поправа часовници., сабија, савија(ар.) | живеалиште на исламски пустиник (суфија); | населба на муслиманско братство., садија, сајбија(тур. sahib) | господар, домаќин; | сопственик, поседник на имот., сакагија(тур. sakag?) | eer. заразна болест кај коњите и другите копитари од која може да се зарази и човек; лигавка., сакристија(лат. sacristia) | дел од црква или просторија во црква во која се вршат подготовките за обредите и каде што се чуваат предметите потребни за нив; црковна ризница., саксија(тур. saksi) | сад во кој се одгледуваат цвеќиња., салвија(лат. Salvia officinalis) | бот. лековито растение со големи миризливи цветови; жалфија., салија, самија, самотија, сангвинофобија(лат. sanguis, sanguinis крв, грч. phobos страв) | страв од крв, посебно страв од хируршки операции., санија, сарајлија, саргија(тур. sargy) | груба и ретка ткаенина за покривање и завиткување на стока., сарија, сатрапија(грч. satrapeia) | покраина во стара Персија со која управувал сатрап; | фиг. земја или покраина со самоволен и суров управувач., сафија, сахариметрија(грч. sakchar шеќер, metria мерење) | мерење на количеството на шеќер во раствори со помош на сахариметар., сварија, свија, свињарија, своеволија, свртија, свршија, себап чија(тур. sevap) | оној што прави добри дела, што прави себапи., себија, севдалија(тур. sevdalij 1. вљубен човек;2. љубител на љубовни песни., сезаија, сеизмологија(грч. seismos, logia наука) | наука за земјотресите, за градбата на Земјината кора и за пронаогањето на корисни руди во нејзината внатрешност., сеирџија(тур. sezirci) | лице што гледа сеир, гледач, посматрач., секвестротомија(лат. sequestrum, грч. tome сече) | мед. хируршко отстранување на изумрен дел од ткиво., сексологија(лат. ѕехиѕ, грч. logia наука) | наука што ги проучува сексуалните проблеми и сексуалните односи., сексоманија(лат. ѕехиѕ, грч. mania лудило) | незадржлива полова страст, похота, сладострастие, лудување за секс, неумереност, претерување; в. нимфоманија., сексплозија(лат. ѕехиѕ, explosio) | век; зборот настанал со слевање на зборовите секс и експлозија., селвија(тур. selvi) | бот. кипарис., селеногамија(грч. Selene, gamia брак) | одење во сон, месечарство, сомнамбулизам., селенографија(грч. Selene, graphia) | проучување, опишување и графичко прикажување на Месечината како небесно тело., селенологија(грч. Selene, logia) | гранка од астрономијата што ја проучува Месечината., семазиологија(грч. semasia значење, logia наука) | наука за значењето на зборовите, семантика., семилогија(грч. semeion знак, logia наука) | мед. дел од медицината што ги проучува знаците, симптомите на болеста; | наука што го проучува однесувањето на разни знаци во едно општество., семинарија(лат. seminarium) | средна духовна учебна установа, богословија; | зграда на таква установа., семиографија(грч. semeion знак, grapho пишува) | наука за музичките знаци, за нотите и др.; | пишување на ноти., семитологијанаука што се занимава со проучување на историјата, културата и јазиците на Семитите., сенаија, сензитометрија(лат. sensitus, грч. metron) | мерење на осетливоста на фотографски материјал на светлина со сензитометар., сенија, сепија(грч. sepia) | зоол. најсовршено морско животно од редот на мекотелите, познато особено по црната течност што ја испушта пред непријателите за да се скрие; | црнокафеава боја од тоа животно., сергенија, сергија(тур. sergi) | се што е послано наземи (на пр., тепих, килим, простирка); | привремена продавница на отворено; | изложба., сердарија(тур. serdar) | подрачје на сердар; | објект што го изградил сердар., сериграфија(лат. -грч.) | начин на печатење со помош на свилена ткаенина., серија(лат. series) | низа предмети што имаат некое заедничко обележје; | ред броеви што одат еден по друг; | низа телевизиски филмови поврзани со исти носители на дејствата и со иста тематика., сермија(тур. sermaye) | имот, подвижен имот., серологија(лат. serum, грч. logia) | мед. наука за крвниот серум и за неговата терапевтска употреба., серотерапија(лат. serum, грч. terapheia лекување) | мед. лекување со серуми., сесија(лат. sess?o) | а) заседанија на разни претставнички органи што се повторуваат периодично; 6) периодот во кој се одржуваат таквите заседанија; | а) испити на факултет и во некои средни училишта што се повторуваат, периодично; 6) периодот во кој се одржуваат таквите испити., сецесија(лат. secessio) | одделување, селење, раздружување, расцеп, премин на другата страна, одвојување, отцепување (особено во политички поглед); | движење во ликовната уметност во средна Европа кон крајот на 1 | век и на почетокот на 2 | век што настанало како протест против академизмот и историските стилови, кое содржински останува безидејно., сечија, сигилографија(лат. sigillum, грч. graphia опишување) | наука за печатите, опишување и проучување на печатите., сидерографија(грч. sideros, graphia пишување) | вештина на врежување на слики во железо или во челик., сидерургија(грч. sideros, ergon) | индустриска обработка на железото., сизигија(грч. syn со, zygon јарем) | грам. конјугација, спрегање на глаголите; | брачна врска; | асгр. конјункција и опозиција на Сонцето и Месечината (млада Месечина, полна Месечина, Месечева мена); | во постарата метрика: спој од две стапки, диподија., сија, силвија, силеџија, силија, симетрија(грч. ѕу m metria) | соодветност, рамномерност, хармоничност (кога една страна од предметот е еднаква на другата страна, т. е. левата страна е еднаква на десната, и обратно)., симиологија(лат. simia мајмун, грч. лодја наука) | наука за мајмуните., симонија(лат. simonia) | тргување со црковни предмети и звања (по халдејскиот маг Симон кој, според легендата, сакал да ја купи од апостолите тајната за чудата)., симпатија(грч. sympatheia) | сочувство, сочувствување; | склоност, привлечна сила; | духовна сродност, разбирање, согласување; | заемно дејствување на телесните органи; | фиг. наклоност, љубов кон некоја личност или некој предмет., симфилија(грч. syn со, philia пријателство) | појава при која некои животни живеат во заедница со други од кои имаат посебна корист (на пр., мравите држат во мравуњаците некои растителни вошки што лачат сокови со кои мравите се хранат, а крокодилите поднесуваат на себе птици кои дури им ги "чистат забите"; синехтрија., симфонија(грч. symphonia) | муз. композиција од неколку делови во која инструментите се појавуваат самостојно, а не како придружба; | фиг. хармонично слевање на множество разнообразни звуци, тонови и сл., сингамија(грч. syn заедно, gamos) | биол. спојување на два гамета во процесот на оплодувањето, полово размножување., сингелија(грч. synkeleo заедно заповеда) | писмен документ, указ, одлука со која епископот поставува свештеник на одредена парохија; | писмен документ, указ од патријархот со кој се именува епископ на некоја епархија., синдактилија(грч. syn со, daktylos прст) | вродена сраснатост на прстите (кај некои животни нормална, а кај човекот ненормална)., синекија(грч. syn со, oikia куќа) | зоол. заедничко живеење (на пр., појавата мрави да живеат на некои растенија)., синергија(грч. synergia) | заемно дејствување во иста смисла, соработка, заемно помагање (на пр., на органи, лекови и др)., синестезија(грч. synaisthanomai заедно забележува) | способност на едно ненадразнето сетило да го почувствува надразнувањето на некои друго сетило; појава звукот да предизвикува кај слушателот чувство за боја, светлина и сл.; претставува еден од ефектите на халуциногените дроги., синехтрија(грч. syn, echthros непријател) | зоол. искористување на едни животни од страна на други животни (на пр., на инсектите што живеат во мравуњаците, па мравите им ги јадат јајцата или ги искористуваат на некој друг начин)., синија(тур. sini) | ниска тркалезна маса од бакар или сребро на која се принесува јадење; ниска тркалезна дрвена трпеза на која се јаде; | голема дрвена чинија., синкразија(грч. synkrasis) | мешање, мешаница, смеса., синкратија(грч. synkrateo заедно владее) | облик на државно уредување во кое народот има извесно учество во врховната управа преку свои избраници., синовија(грч. synoche врска) | анат·, зглобна врска., синологија(лат. Sinae кинески народ, грч. logia наука) | наука што се занимава со проучувањето на кинеската историја, култура, уметност, литература и јазик., синонимија(грч. synonimia) | линг. појава на синоними во јазиците, идентичност, истозначност или сличност на значењата на зборовите., синхронија(грч. syn, chronos време) | современост, истовременост, временска усогласеност; спрот, дијахронија., сињорија(итал. signoria) | господство; благородништво; | како титула: висост, светлост; | Сињорија чест назив за Венецијанската Република., сирија, сиромаштија, система